G艂贸wnym celem projektu jest przebadanie i wydanie literatury polemicznej S艂owian prawos艂awnych w jej pe艂nym kszta艂cie wraz z ukazaniem wzajemnych zale偶no艣ci mi臋dzy dzie艂ami.
Celem projektu jest ponadto przedstawienie wa偶nej cz臋艣ci europejskiego dziedzictwa kulturowo-historycznego pod k膮tem z艂o偶ono艣ci literatury 艣redniowiecznej S艂owian prawos艂awnych. Wi膮偶e si臋 z tym zebranie, opisanie, przeanalizowanie i wydanie 艣redniowiecznych tekst贸w antyheretyckich, anty偶ydowskich, anty艂aci艅skich i antyarme艅skich. S膮 to 藕r贸d艂a wa偶ne dla poznania historii wschodniego chrze艣cija艅stwa, a jednocze艣nie - niezwykle zr贸偶nicowane gatunkowo: w艣r贸d nich odnajdujemy zar贸wno traktaty polemiczne, teksty liturgiczne, polemiczne opowie艣ci i mowy, jak i anatemy czy wskaz贸wki, w jaki spos贸b nale偶y kara膰 odst臋pc贸w od Ortodoksji.
Spodziewanym rezultatem grantu b臋d膮 m.in. edycje krytyczne niepublikowanych dot膮d s艂owia艅skich tekst贸w antyheretyckich, jak i nowe ustalenia, formu艂owane na bazie 藕r贸de艂, ju偶 znanych w kr臋gu specjalist贸w.
Historia chrze艣cija艅stwa to dzieje herezji. Bu艂garzy, niezwykle szybko po przyj臋ciu chrztu w obrz膮dku wschodnim z Bizancjum, staj膮 si臋 znani jako tw贸rcy i propagatorzy nowej herezji dualistycznej - bogomilizmu, kt贸ra w ci膮gu kilku kolejnych stuleci obejmuje swym oddzia艂ywaniem nie tylko P贸艂wysep Ba艂ka艅ski, ale i cz臋艣膰 Europy Zachodniej. Wymiana kulturowa i religijna w obr臋bie Pax Byzantina, jak i kontekst polityczny XIII-XIV w., umo偶liwiaj膮 pojawienie si臋 nowych pr膮d贸w heterodoksyjnych i herezjarch贸w, z kt贸rymi musi si臋 upora膰 Ko艣ci贸艂 Wschodni, aby zachowa膰 czysto艣膰 swej doktryny. Z czasem za heretyk贸w zaczyna si臋 tu uznawa膰 nie tylko 呕yd贸w, ale i ludy, wyznaj膮ce inne odmiany chrze艣cija艅stwa (katolik贸w, Arme艅czyk贸w). Ironi膮 losu, to w艂a艣nie utwory antyheretyckie i anatemy, w艂膮czone w obr臋b r贸偶nych zbior贸w tekst贸w liturgicznych, stanowi膮 obecnie podstawowy korpus 藕r贸de艂 do bada艅 nad histori膮 ruch贸w heterodoksyjnych na obszarze S艂owia艅szczyzny prawos艂awnej.
Projekt ma interdyscyplinarny charakter, z uwagi na fakt, 偶e studia nad herezjami s膮 obszarem badawczym, plasuj膮cym si臋 na pograniczu historii, slawistyki, bizantynistyki, mediewistyki, teologii. St膮d pomys艂 na zesp贸艂 projektowy sk艂adaj膮cy si臋 z uczonych o r贸偶norodnym profilu badawczym.
Zesp贸艂 badawczy sk艂ada si臋 cz臋艣ciowo z os贸b tworz膮cych Centrum Ceraneum, cho膰 tym razem projekt b臋dzie realizowany na Wydziale Filologicznym U艁. Badaniami b臋dzie kierowa艂 profesor Georgi Minczew z Katedry Filologii S艂owia艅skiej U艁; w projekt zaanga偶owani s膮 ponadto: dr Ma艂gorzata Skowronek (Katedra Filologii S艂owia艅skiej U艁), dr Zofia Brzozowska (Katedra Filologii S艂owia艅skiej U艁), dr Agata Kawecka (Katedra Filologii S艂owia艅skiej U艁), dr hab. Ivan Petrov (Katedra Filologii S艂owia艅skiej U艁), dr Marek Majer (Katedra Filologii S艂owia艅skiej U艁), dr Jan M. Wolski (Centrum Ceraneum U艁), dr Anna Maciejewska (Studium J臋zyk贸w Obcych U艁)
Mi臋dzynarodowi badacze, kt贸rzy w艂膮cz膮 si臋 w projekt to prof. Anna-Maria Totomanova (Uniwersytet Sofijski im. 艣w. Klemensa z Ochrydy), prof. Tatiana Slavova (Uniwersytet Sofijski im. 艣w. Klemensa z Ochrydy), prof. Angel Nikolov (Uniwersytet Sofijski im. 艣w. Klemensa z Ochrydy), prof. Ivan Hristov (Uniwersytet Sofijski im. 艣w. Klemensa z Ochrydy), prof. Antonio Rigo (Wydzia艂 Humanistyczny Uniwersytetu Ca' Foscari w Wenecji), prof. Pirinka Lyager (Professor emeritus z Danii).
Projekt "Literatura polemiczna S艂owian prawos艂awnych w 艣redniowieczu" jest kolejnym, z艂o偶onym przez humanist贸w z Uniwersytetu 艁贸dzkiego, kt贸ry zosta艂 pozytywnie rozpatrzony i uzyska艂 dofinansowanie przez grantodawc臋, w tym przypadku - Narodowe Centrum Nauki. Finansowanie dla projektu wynosi prawie 425 ty艣 z艂.
Uniwersytet 艁贸dzki potwierdza tym samym sw贸j konsekwentny udzia艂 w g艂贸wnym nurcie bada艅 w obszarze humanistyki w Polsce i na 艣wiecie.
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr Zofia Brzozowska, WF
Redakcja: Centrum Promocji