Dok艂adnie 50 lat p贸藕niej na budynku BU艁 zawis艂a tablica upami臋tniaj膮ca tych, kt贸rzy mimo gro藕by represji zdecydowali si臋 sprzeciwi膰 w艂adzy PRL. Uroczystego ods艂oni臋cia dokona艂 Rektor U艁 prof. Antoni R贸偶alski.
- Wolno艣膰 nie jest nam dana na zawsze - przypomnia艂 Rektor U艁 - pami臋tamy o tych, kt贸rzy zachowali si臋 wtedy przyzwoicie, w艣r贸d nich byli mi臋dzy innymi pracownicy naukowi Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Niestety wielu zdolnych ludzi musia艂o wtedy wyjecha膰 z Polski.
Pod budynek BU艁 przyszli wyk艂adowcy Uczelni, studenci, dziennikarze oraz osoby, kt贸re bra艂y udzia艂 w protestach 50 lat temu i 艣wiadkowie tamtych wydarze艅. Wi臋cej o wydarzeniach 艂贸dzkiego Marca 68' w tek艣cie doktoranta Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego - mgr Andrzeja Czy偶ewskiego.
Fakt, 偶e protestuj膮cy w marcu 1968 r. studenci 艂贸dzkich uczelni spotykali si臋 w pobli偶u Biblioteki U艁 nie powinien dziwi膰. Wszak 艂贸dzkie manifestacje by艂y nade wszystko wyrazem solidarno艣ci z pobitymi w Warszawie kole偶ankami i kolegami, kt贸rzy sw贸j pierwszy wiec zorganizowali 8 marca - jak偶e by inaczej - przed gmachem Biblioteki UW. O wyborze przestrzeni u zbiegu ulic Narutowicza i Matejki decydowa艂o tak偶e jej relatywnie dobre skomunikowanie z innymi cz臋艣ciami miasta, oraz blisko艣膰 osiedla akademickiego. Nie powinni艣my zapomina膰 przy tym, 偶e studenci zaanga偶owani w organizowanie 艂贸dzkich protest贸w, nale偶eli w wi臋kszo艣ci do grona niezwykle ambitnych i oczytanych m艂odzi ludzi, dla kt贸rych BU艁 by艂a naturalnym miejscem spotka艅. Informacje o brutalnie t艂umionych demonstracjach studenckich w Warszawie dotar艂y do 艁odzi ju偶 9 marca za spraw膮 Tadeusza Walendowskiego, kt贸ry dzie艅 wcze艣niej na w艂asne oczy widzia艂, jak na dziedzi艅cu BUW bezlito艣nie bito m艂odzie偶. Po powrocie ze stolicy spotka艂 si臋 z swoimi znajomymi z U艁, aby przekaza膰 im ponure wie艣ci. Uczestnicy spotkania uznali, 偶e sytuacja wymaga natychmiastowego dzia艂ania i wsp贸lnie podj臋li decyzj臋 o zwo艂aniu 11 marca zebrania informacyjnego w gmachu BU艁. W wyznaczonym dniu w holu biblioteki pojawi艂o si臋 oko艂o 250 student贸w r贸偶nych kierunk贸w, kt贸rzy wys艂uchali relacji na temat przebiegu wypadk贸w w Warszawie. Zebrani wy艂onili delegacj臋 do dalszych rozm贸w z w艂adzami uczelni oraz zdecydowali o organizacji du偶ego wiecu nast臋pnego dnia. 12 marca ju偶 ponad tysi膮c student贸w z niemal wszystkich 艂贸dzkich uczelni spotka艂o si臋 przed gmachem BU艁. Punktem kulminacyjnym wiecu sta艂o si臋 uchwalenie okoliczno艣ciowej rezolucji zatytu艂owanej Do spo艂ecze艅stwa 艁odzi , kt贸ra by艂a przede wszystkim apelem o poszanowanie wolno艣ci przekona艅 i swobody dyskusji. Jej przes艂anie by艂o skierowane nie tylko do m艂odzie偶y, ale tak偶e do szerszego grona mieszka艅c贸w 艁odzi. Kolejny wiec mia艂 si臋 odby膰 tydzie艅 p贸藕niej na terenie Politechniki 艁贸dzkiej. Przybywaj膮cy 19 marca w jej pobli偶e m艂odzi ludzie zastali jednak zamkni臋te bramy. Postanowiono przemie艣ci膰 si臋 w dobrze znane okolice BU艁, gdzie ostatecznie spotka艂o si臋 oko艂o 2 tys. protestuj膮cych student贸w, kt贸rych z pewnej odleg艂o艣ci obserwowa艂o oko艂o 2,5 tys. cz艂onk贸w "aktywu partyjnego" i milicjant贸w. Do zebranych przemawiali liderzy studenckiego buntu w 艁odzi, w tym m.in. Brunon Kapala i Jerzy Szcz臋sny. W艂adzom w kr贸tkim czasie uda艂o si臋 zdusi膰 m艂odzie偶owy protest. R贸wnolegle uruchomiono brutaln膮 kampani臋 antysemick膮 i antyinteligenck膮, kt贸rej ofiarami stali si臋 tak偶e studenci i pracownicy 艂贸dzkich uczelni. Dla wielu uczestnik贸w wydarze艅 sprzed 50 lat budynek BU艁 na zawsze kojarzy膰 si臋 b臋dzie jako miejsce symbolizuj膮ce ich m艂odzie艅czy bunt.
Andrzej Czy偶ewski - doktorant Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁
W tek艣cie wykorzystano fragmenty wystawy autora zatytu艂owanej Marzec '68 - konteksty, dost臋pnej w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w 艁odzi.
To nie pierwsza inicjatywa w艂adz i pracownik贸w U艁 upami臋tniaj膮ca bohater贸w Marca 68'. Senat uczelni 12 marca wystosowa艂 specjaln膮 uchwa艂臋. Dokument, przyj臋ty przez aklamacj臋, wyra偶a艂 ogromny szacunek i uznanie dla tych, kt贸rzy wbrew wszystkiemu zdecydowali si臋 zaprotestowa膰 przeciwko polityce rz膮dz膮cych. Wydzia艂 Filozoficzno-Historyczny zorganizowa艂 te偶 specjaln膮 debat臋 na temat wydarze艅 marcowych. Osobne spotkanie, z udzia艂em pracownik贸w naukowych U艁, zorganizowano w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana. Podobne wydarzenie, z udzia艂em uniwersyteckich naukowc贸w, zorganizowano w Bibliotece im. J. Pi艂sudskiego, organizatorem by艂 Instytut Pami臋ci Narodowej w 艁odzi.
/aktualnosc/szczegoly/uchwala-marzec-68
Redakcja: Centrum Promocji