Lalki, klisze, klatka Faradaya...
Badacze zdecydowali si臋 zbada膰 akurat t臋 cz臋艣膰 艁odzi, poniewa偶 zbyt wiele pyta艅 dotycz膮cych okresu II wojny 艣wiatowej i czas贸w stalinowskich nadal pozostaje bez odpowiedzi. Temu miejscu po艣wi臋cono niewiele uwagi w profesjonalnych badaniach, w publikacjach naukowych, mimo 偶e to fragment centrum miasta, w kt贸rym na co dzie艅 偶yj膮 艂odzianie i poruszaj膮 si臋 przechodnie.
- Kr膮偶膮 w艣r贸d mieszka艅c贸w 艁odzi opowie艣ci na temat poch贸wk贸w. Na razie takich nie znale藕li艣my, ale wydobyli艣my du偶o zabytk贸w ukazuj膮cych codzienne 偶ycie - m贸wi kierownik projektu, dr Olgierd 艁awrynowicz, zast臋pca dyrektora Instytutu Archeologii U艁.
Wiadomo ju偶, 偶e tu偶 po wojnie na badanym terenie znajdowa艂a si臋 kuchnia. Znaleziono tu bowiem du偶o ko艣ci zwierz臋cych. Najciekawsze znaleziska pochodz膮 jednak z czas贸w II wojny i okresu przed wojn膮. Wszystkie odkryto pod warstw膮 偶wiru, kt贸r膮 najprawdopodobniej uformowali Niemcy w czasie okupacji.
- W tej warstwie s膮 liczne wkopy, w kt贸rych znale藕li艣my mi臋dzy innymi dokumenty w j臋zyku w polskim, niemieckim i jidysz. W艣r贸d nich s膮 takie, kt贸re ewidentnie pr贸bowano spali膰. Teraz b臋dziemy sprawdza膰 ich zawarto艣膰 - m贸wi dr 艁awrynowicz.
Opr贸cz tego badacze znale藕li rzeczy zwi膮zane z wcze艣niejszym funkcjonowaniem budynku, czyli ze szko艂膮 偶ydowsk膮. S膮 tam ksi膮偶ki i pomoce szkolne, kredki 艣wiecowe, a nawet klatka Faradaya. Jest te偶 du偶o ceramiki sto艂owej pochodz膮cej z teren贸w Czech i Moraw, opakowania medyczne.
- Zaskakuj膮cy dla nas jest w艂a艣ciwie brak resztek amunicji. Natrafili艣my tylko na jeden ca艂y nab贸j od karabinu Mauser. By膰 mo偶e teren oczyszczono z takich przedmiot贸w - m贸wi dr 艁awrynowicz.
Badania wielopoziomowe
Na terenie przy dzisiejszej alei Anstadta pracuje ok. 25 student贸w archeologii, s膮 w艣r贸d nich tak偶e wolontariusze. Przez moment w pracach pomagali nawet uczniowie XII LO. Polskim archeologom pomo偶e r贸wnie偶 James Symonds z Uniwersytetu w Amsterdamie, kt贸ry zajmuje si臋 archeologi膮 wsp贸艂czesno艣ci. Dzi臋ki jego wsparciu ma powsta膰 publikacja w j臋zyku angielskim, kt贸r膮 b臋dzie mo偶na przedstawi膰 na forum mi臋dzynarodowym.
W ramach projektu zrealizowana jest r贸wnie偶 kwerenda 藕r贸de艂 archiwalnych przez historyk贸w IPN. R贸wnolegle prowadzone s膮 pog艂臋bione wywiady etnograficzne na temat alei Anstadta i trudnego dziedzictwa zwi膮zanego z tym miejscem. Etnolodzy zbieraj膮 wspomnienia i relacje 偶yj膮cych 艣wiadk贸w wydarze艅 lat 1939-1959 oraz os贸b, kt贸rych biografia i do艣wiadczenie, tak偶e to wsp贸艂czesne, zwi膮zane s膮 z badan膮 lokalizacj膮 - dawn膮 siedzib膮 Gestapo i WUBP w 艁odzi.
Badaniom towarzyszy膰 b臋d膮 tak偶e dzia艂ania edukacyjne, m.in. warsztaty adresowane do uczni贸w i nauczycieli, wystawy prezentuj膮ce efekty dzia艂a艅 badawczych oraz przybli偶aj膮ce wiedz臋 na temat okupacji niemieckiej i czas贸w stalinowskich w 艁odzi. Prace badawcze i dzia艂ania edukacyjne naukowc贸w z U艁 na ka偶dym etapie wspierane s膮 przez Biuro Poszukiwa艅 i Identyfikacji IPN oraz Oddzia艂 IPN w 艁odzi.
Projekt "Dawna siedziba Gestapo i Wojew贸dzkiego Urz臋du Bezpiecze艅stwa Publicznego przy al. Anstadta w 艁odzi. Interdyscyplinarne badania miejsca" oficjalnie rozpocz膮艂 si臋 w pa藕dzierniku 2018 roku. Partnerami w nim s膮 Uniwersytet 艁贸dzki, 艁贸dzka Specjalna Strefa Ekonomiczna i Instytut Pami臋ci Narodowej.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki i nauk 艣cis艂ych. Wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba studiuj膮cych tutaj obcokrajowc贸w, a polscy studenci poznaj膮 Europ臋, Azj臋, czy wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.Zobacz nasze projekty naukowe na
Materia艂 藕r贸d艂owy: Wydzia艂 Filozoficzno-Historyczny U艁Redakcja: Centrum Promocji U艁