W swoich badaniach dr Burska przeanalizowa艂a sformu艂owania u偶ywane przez u偶ytkownik贸w for贸w internetowych dw贸ch najpopularniejszych 艂贸dzkich klub贸w pi艂karskich - Widzewa i 艁KS-u - dla nazwania pi艂karzy i kibic贸w dru偶yny przeciwnej.
- Rzadko zdarza si臋, by kibice pos艂ugiwali si臋 neutralnymi okre艣leniami dla nazwania przeciwnika. Si臋gaj膮 po r贸偶norodne skojarzenia. Wiele sformu艂owa艅 obecnych na obu forach sygnalizuje, gdzie zlokalizowany jest przeciwny klub - zaliczy膰 tu mo偶na wyrazy 蝉膮蝉颈别诲锄颈, 蝉膮蝉颈补诲办颈 (forma 偶e艅ska to spos贸b na zniewa偶enie rywala), zamiedzowi, dzielnicowi, osiedlowi, podmiejscy. Wykorzystuje si臋 blisko艣膰 obiekt贸w znajduj膮cych si臋 przy stadionie, co odzwierciedlone jest w nazwach: zatorowi, zatorowcy, dworcowi, bazarowcy - wyja艣nia dr Burska.
Inspiracj膮 do powstania wielu okre艣le艅 s膮 realia zwi膮zane z funkcjonowaniem przeciwnego klubu. Mo偶na tutaj wykorzystywa膰 wszystko, co kojarzy si臋 - nierzadko negatywnie - z lokalnym rywalem. Kibice maj膮 pe艂ne pole do popisu, mog膮 bowiem nawi膮zywa膰 do infrastruktury, sponsor贸w, frekwencji na stadionie, wynik贸w czy kondycji finansowej. Okre艣lenia odwo艂uj膮ce si臋 do reali贸w stadionowych w socjolekcie 艂贸dzkich kibic贸w to np. blaszaki, jednotrybunowcy, wiatowcy. Rekord Widzewa w liczbie sprzedanych karnet贸w oddaj膮 pojawiaj膮ce si臋 na forach sformu艂owania karneticos i karnetos.
Podstaw膮 utworzenia neologizm贸w mog膮 by膰 osi膮gane wyniki - dziesi臋膰 remis贸w Widzewa z rz臋du wiosn膮 w sezonie 2018/2019 II ligi pi艂ki no偶nej przyczyni艂o si臋 do powstania okre艣le艅 remisowi, remisew, remidzew i b臋d膮cego stylizacj膮 na j臋zyk hiszpa艅ski zestawienia remisos rekordos, a tak偶e niestandardowych rozwini臋膰 skr贸towca RTS: Remis To Standard, Remis To Sukces, Remisowe Towarzystwo Sportowe, z kolei osiem kolejnych pora偶ek 艁KS-u w tegorocznych rozgrywkach ekstraklasy znalaz艂o odzwierciedlenie w takich rozwini臋ciach skr贸towc贸w 艁KS i AP, jak: Akademia Pora偶ek, 艁贸dzka Komedia Sportowa, 艁adna Kurna Seria, 艁贸dzka Kompromitacja Sportowa, 艁omoty Kl臋ski Sromotne Akademii Pora偶ki czy 艁贸dzka Kl臋ska Sportowa.
Innym sposobem tworzenia alternatywnych okre艣le艅 zwa艣nionej dru偶yny jest wykorzystywanie nazw sponsor贸w i partner贸w klubu. Czasem mamy do czynienia z bezpo艣rednim przeniesieniem nazwy - widzewiacy okre艣leni s膮 blachotrapezem czy akademi膮 braveranu.
Polem rywalizacji mi臋dzy sympatykami obu 艂贸dzkich dru偶yn jest tak偶e wysoko艣膰 dofinansowania z bud偶etu Urz臋du Miasta 艁odzi. Zdaniem sympatyk贸w Widzewa przeciwnicy zbyt cz臋sto dopominaj膮 si臋 o pieni膮dze, st膮d funkcjonuje neologizm dajdaje, sam klub nazywany jest za艣 DajKSem.
Nazwa Widzew cz臋sto podlega krzy偶owaniu z innymi jednostkami, w wyniku czego powstaj膮 negatywnie nacechowane neologizmy: 飞颈别艣诲锄别飞, 艣尘颈别谤诲锄别飞, pierdzew, wstydzew.
Odr臋bn膮 kategori膮 s膮 okre艣lenia odwo艂uj膮ce do retoryki antysemickiej. Leksem 呕yd podlega na forach r贸偶norodnym przekszta艂ceniom: 偶测诲锄颈蝉办辞, 偶测诲辞苍蝉, 偶测诲辞濒, 偶yduch, 偶ydowina, 呕ydzew, 呕ydzewek, 偶ydzewos. Okre艣lenia rywali, kt贸re mo偶na wpisa膰 w nurt antysemityzmu kibicowskiego, bazuj膮 tak偶e na wykorzystaniu funkcjonuj膮cych w spo艂ecze艅stwie stereotyp贸w, st膮d w wypowiedziach kibic贸w takie formy, jak: pejs, pejsik, pejsiasty, pejsownia, brodowici, garbate nochale, garbate nosy, parchy, parchaci, czy odwo艂uj膮ce si臋 do kultury 偶ydowskiej koszerni, obrzezani, rabini, czosnkowicze. Zachowania werbalne nie s膮 skierowane przeciwko rzeczywistym przedstawicielom tego narodu, leksem 呕yd i zwi膮zane z nim skojarzenia maj膮 by膰 synonimem wroga, nale偶y potraktowa膰 je jak wyzwisko. Pos艂ugiwanie si臋 etykiet膮 呕yda ma by膰 wyrazem wrogo艣ci wobec przeciwnika - reprezentanta lokalnego klubu; adresatem tych tre艣ci s膮 zar贸wno pi艂karze, jak i kibice dru偶yny z przeciwnej cz臋艣ci 艁odzi.
U偶ytkownicy internetowych for贸w pi艂karskich si臋gaj膮 tak偶e po przydomki przeciwnik贸w, przywo艂uj膮c je zar贸wno w postaci oryginalnej, jak i - cz臋艣ciej - zmodyfikowanej. Wiele zabieg贸w dotyczy nazwy w艂asnej wrogiego klubu - wymiana liter (fidzef, widzef, widzef, MidzeM), g艂oskowy i literowy zapis skr贸towc贸w (艂测办补别蝉, 别艂办补别蝉, 别艂碍础艁别蝉), celowa niepoprawna odmiana (do widzewu, nale偶y si臋 别艂办补别蝉u).
- Udzielaj膮cy si臋 na forach kibicowskich wypracowali bogaty repertuar wyraz贸w i po艂膮cze艅 leksykalnych u偶ywanych w celu okre艣lenia przedstawicieli zwa艣nionej dru偶yny. Sformu艂owania te s艂u偶膮 przede wszystkim dyskredytacji przeciwnika, o艣mieszeniu, zniewa偶eniu. Maj膮 one eksponowa膰 opozycj臋 my - oni, podkre艣la膰 r贸偶nice mi臋dzy wrogimi sobie obozami. Kibice s膮 dobrze zorientowani w sposobach funkcjonowania dru偶yny zza miedzy. Czasem mo偶na nawet odnie艣膰 wra偶enie, 偶e bardziej koncentruj膮 si臋 na tym, co dzieje si臋 u lokalnego rywala, ni偶 na wspieraniu swoich ulubie艅c贸w - podsumowuje dr Burska.
Tekst 藕r贸d艂owy: dr Katarzyna Burska, Zak艂ad Wsp贸艂czesnego J臋zyka Polskiego U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁