Wed艂ug lapidarnego , szefowie dyplomacji Polski i ChRL 鈥瀙rzeprowadzili konsultacje dwustronne w sprawach b臋d膮cych przedmiotem wsp贸lnego zainteresowania鈥�. Mo偶na zatem oczekiwa膰, 偶e w agendzie spotkania znalaz艂 si臋 ruszaj膮cy po 2,5 roku proces w g艂o艣nej sprawie Weijinga W. i Piotra D. oskar偶onych o szpiegostwo na rzecz Chin, kt贸rym polska prokuratura stara si臋 udowodni膰, 偶e Huawei jest przycz贸艂kiem chi艅skiego wywiadu. Efektem rozm贸w jest r贸wnie偶 zapowied藕 III posiedzenia Mi臋dzyrz膮dowego Komitetu Chiny-Polska w drugiej po艂owie 2021 roku.
Ponadto 鈥� jak podaje polski komunikat 鈥� ministrowie obu pa艅stw zgodzili si臋, 偶e format 17+1 鈥瀙o niezb臋dnych dostosowaniach, powinien by膰 wa偶nym filarem wsp贸艂pracy mi臋dzy Europ膮 a Chinami鈥�. Potwierdza to, 偶e Polska nie tylko nie zamierza przy艂膮czy膰 si臋 do Litwy, ale jako najwi臋ksze europejskie pa艅stwo formatu upatruje w tym fakcie szansy na obj臋cia roli lidera Europy 艢rodkowo-Wschodniej z Chinami. Takie za艂o偶enie przy艣wieca艂o polskiej polityce zagranicznej w 2012 roku, gdy w Warszawie odby艂o inauguracyjne spotkanie 16+1. 脫w cel nie zosta艂 zrealizowany, a dyplomacja polska zacz臋艂a poszukiwa膰 kana艂贸w wsp贸艂pracy bilateralnej na wz贸r relacji Chin z Niemcami czy Francj膮. Co wi臋cej, w latach 2017-2018 polska polityka wobec Chin uleg艂a radykalnemu przewarto艣ciowaniu, a w艂adze w Warszawie przy艂膮czy艂y si臋 do dzia艂a艅 administracji Donalda Trumpa, pr贸buj膮cej powstrzymywa膰 wp艂ywy Chin w Europie 艢rodkowo-Wschodniej m.in. w zakresie budowy i obs艂ugi sieci 5G przez Huawei. Czy wizyta ministra Raua symbolizuje korekt臋 dotychczasowego kursu?
Pi臋膰 miesi臋cy od obj臋cia prezydentury przez Joe Bidena, kt贸rego wyb贸r przyj臋to w Warszawie ch艂odno, by艂o okresem intensyfikacji kontakt贸w polsko-chi艅skich, zar贸wno na szczeblu ministr贸w spraw zagranicznych (w i w br. odby艂y si臋 rozmowy telefoniczne), jak i g艂贸w pa艅stw (prezydent Duda wzi膮艂 udzia艂 w lutowym szczycie 17+1, a nast臋pnie rozmawia艂 z Xi Jinpingiem telefonicznie). Dodatkowo z inicjatywy strony chi艅skiej dosz艂o do rozmowy mi臋dzy cz艂onkiem 艣cis艂ego kierownictwa KPCh Wang Yangiem i marsza艂kiem Senatu Tomaszem Grodzkim; w chi艅skim komunikacie opublikowanym po spotkaniu , 偶e w stosunkach z Europ膮, Chiny 鈥瀟raktuj膮 relacje dwustronne z Polsk膮 priorytetowo. Poniewa偶 rozmowa zosta艂a przeprowadzona z reprezentuj膮cym Koalicj臋 Obywatelsk膮 marsza艂kiem Grodzkim, mo偶na wnioskowa膰, 偶e Chiny pr贸buj膮 zapewni膰 sobie r贸wnie偶 przychylno艣膰 opozycji w Polsce. Wydaje si臋 zatem, 偶e w fakcie och艂odzenia relacji na linii Waszyngton-Warszawa, Pekin upatruje dla siebie szansy na wzmocnienie swojej pozycji zar贸wno w Europie 艢rodkowo-Wschodniej, jak i w relacjach z UE, kt贸re uleg艂y pogorszeniu wraz z sankcjami wok贸艂 Xinjiangu i zamro偶eniu Kompleksowej Umowy Inwestycyjnej (CAI).
Zgodnie z opublikowanym po spotkaniu, Wang Yi podkre艣li艂 fakt, 偶e Chiny s膮 pierwszym krajem azjatyckim, kt贸ry odwiedzi艂 minister Rau po obj臋ciu funkcji szefa MSZ RP. Zbigniew Rau jest r贸wnie偶 pierwszym ministrem spraw zagranicznych z pa艅stwa UE, kt贸ry odwiedzi艂 Chiny w tym roku, co ma zdaniem Wang Yi dobitnie 艣wiadczy膰 o ogromnym znaczeniu relacji dwustronnych w politykach zagranicznych obu pa艅stw. Strona chi艅ska wskaza艂a r贸wnie偶, 偶e 鈥瀢ysoce ceni mi臋dzynarodowe i regionalne wp艂ywy Polski鈥� i 鈥瀢spiera Polsk臋 w odgrywaniu wi臋kszej i bardziej aktywnej roli w sprawach mi臋dzynarodowych i regionalnych鈥�. T臋 uwag臋 mo偶na odczytywa膰 w kontek艣cie roli Polski w utrzymaniu formatu 16+1. Dla Chin powstrzymanie dalszej erozji tej platformy ma na celu zabezpieczenie multilateralnego parasola dla rozwijania relacji dwustronnych, pod kt贸rym 鈥� wbrew nadziejom Litwy 鈥� reszta europejskich pa艅stw formatu na razie zdecydowa艂a si臋 pozosta膰. Wydaje si臋, 偶e to w艂a艣nie decyzja Polski powstrzyma艂a efekt kuli 艣niegowej i uchroni艂a chi艅sk膮 inicjatyw臋 od rozpadu, przynajmniej na razie.
Ponadto warto zwr贸ci膰 uwag臋, 偶e w komunikacie MSZ ChRL pojawi艂a si臋 informacja o synergii mi臋dzy 14. planem pi臋cioletnim z 鈥� ostatnio og艂oszonym 鈥� Polskim 艁adem. Wskazywanie zbie偶no艣ci w艂asnych cel贸w rozwojowych z programami rozwojowymi pa艅stw partnerskich jest standardem w retoryce chi艅skiej dyplomacji. Co istotniejsze, wed艂ug chi艅skiego komunikatu minister Rau mia艂 zapewni膰, 偶e Polska zach臋ca chi艅skie firmy do inwestowania i nie b臋dzie stosowa膰 praktyk dyskryminuj膮cych chi艅skie firmy. Wskazuje to, 偶e ustalenia podj臋te przez prezydenta Dud臋 i premiera Morawieckiego z administracj膮 Trumpa w sprawie sieci 5G mog膮 by膰 ju偶 nieaktualne, a koncern Huawei jest nadal brany pod uwag臋 jako partner w tworzeniu sieci 5G w Polsce.
Kolejne zaskoczenie budzi informacja, 偶e, szef polskiego MSZ mia艂 wyrazi膰 poparcie dla CAI, kt贸ra jest 鈥瀗ajlepszym wyborem dla obu stron鈥�. To radykalny zwrot, kt贸ry mo偶e wskazywa膰 na och艂odzenie w relacjach Warszawy z Waszyngtonem, poniewa偶 jeszcze w grudniu 2020 roku, to w艂a艣nie Polska mia艂a namawia膰 pozosta艂e pa艅stwa UE do wstrzymania si臋 z zako艅czeniem negocjacji w sprawie CAI przed z prezydentem-elektem Bidenem. Z drugiej strony, kr贸tki komunikat polskiego MSZ wskazuje, 偶e filary relacji transatlantyckich pozostaj膮 nienaruszone, a Polska, 鈥瀓ako jeden z beneficjent贸w rozwoju 艂adu 艣wiatowego po 1989 roku, b臋dzie nadal wsp贸艂pracowa膰 z sojusznikami i partnerami w tworzeniu i utrzymywaniu warunk贸w dla pokojowej wsp贸艂pracy mi臋dzynarodowej鈥�.
Spotkanie Wang Yi ze Zbigniew Rauem pokaza艂o wi臋c, 偶e Chiny traktuj膮 Polsk臋 jako element oddzia艂ywania regionalnego, zar贸wno w 16+1, jak i UE. Mo偶na r贸wnie偶 wnioskowa膰, 偶e wej艣cie Huawei do przetargu na 5G w Polsce jest nadal mo偶liwym scenariuszem. Trudno natomiast wskaza膰, czy dokonuje si臋 rzeczywista zmiana w polskiej polityce zagranicznej wobec Chin. Warszawa czeka raczej na rozw贸j sytuacji mi臋dzynarodowej w najbli偶szych miesi膮cach.