Budowana wspólnie przez Pekin i Belgrad narracja, uwypuklaj?ca chińsk? pomoc dla Serbii i domniemany egoizm UE, jest przez w?adze obu państw wykorzystywana równie?, a mo?e przede wszystkim, do celów polityki wewn?trznej. W maju szczególne zabiegi propagandowe towarzyszy?y przejazdowi poci?gu z Wuhanu do Belgradu, który przywióz? do stolicy Serbii ?adunek medycznego sprz?tu ochronnego. Przyjazd maseczek i skafandrów ochronnych na dworzec w Belgradzie, tak jak w przypadku wcze?niejszych przesy?ek witanych przez na sto?ecznym lotnisku, sta? si? okazj? do wyg?oszenia przez w?adze Serbii zestawu sloganów, które wesz?y do sta?ego repertuaru politycznego w czasie pandemii. Wed?ug informacji serbskiego rz?du, nieprzypadkowa by?a nawet sama data (9 maja, Dzień Zwyci?stwa) wyjazdu poci?gu z Wuhanu ?miasta-epicentrum pandemii”, która w bie??cym kontek?cie mia?a symbolizowa? ?zwyci?stwo miasta nad koronawirusem”. Przyjazd poci?gu zosta? wykorzystany przez premier An? Brnabi? do podzi?kowania partnerom z ChRL za to, ?e ?zawsze dotrzymuj? s?owa” i ?e wszystkie umowy zawierane mi?dzy przywódcami Serbii i Chin s? zawsze szanowane, a relacje mi?dzy oboma państwami cechuje ?partnerstwo i zaufanie”. Premier podkre?li?a ponadto, ?e transport sprz?tu medycznego kolej? symbolizuje ??elazn? przyja?ń” mi?dzy dwoma narodami i znaczenie Inicjatywy Pasa i Szlaku. Brnabi? uzna?a równie? za wa?ne by przypomnie? przy tej okazji, ?e Serbia wspiera i b?dzie wspiera? polityk? ?jednych Chin”. Przyjazd chińskiego sprz?tu pokaza? jednak po raz kolejny, brak transparentno?ci finansowej chińskich dostaw dla Serbii, których szczegó?y – jak w kwietniu zapowiedzia? prezydent Vu?i? – nie zostan? ujawnione. Kiedy poci?g wyrusza? z Wuhanu, dziennik poinformowa?, ?e 300 ton sprz?tu o warto?ci 15 mln USD zosta?o zakupione przez rz?d Serbii i cz??ciowo przez chińskie firmy (w formie darowizny). Natomiast rz?d Serbii – dwa tygodnie pó?niej – o?wiadczy?, ?e sam pokry? wszystkie koszty. Przejazd poci?gu z Wuhanu do Belgradu propagandowo wykorzysta? równie? , cho? przemilczaj?c szczegó?y finansowania i nie odwo?uj?c si? do wypowiedzi serbskich w?adz. W artykule opatrzonym wymownym nag?ówkiem ?Podzi?kowania dla poci?gu Chiny-Europa za pomoc dostarczon? z daleka”, organ prasowy KPCh zamie?ci? komentarz Slavicy Stamenic z Wydzia?u Nauk Politycznych Uniwersytetu Belgradzkiego. Cytowana ekspertka, która pe?ni(?a) funkcj? w ambasadzie ChRL w Serbii (o tej afiliacji ?Dziennik Ludowy” rzecz jasne nie informuje), a wcze?niej przeciwstawia?a chińsk? pomoc domniemanemu egoizmowi UE (np. dla China Daily), stwierdzi?a, ?e ?przyjazd poci?gu Chiny-Europa odzwierciedla g??bok? przyja?ń pomi?dzy Serbi? i Chinami. Stoj?c w obliczu sprawdzenia si? w sytuacji walki z epidemi?, dwa państwa ponownie zademonstrowa?y znaczenie g??bokiego braterstwa oraz pe?nej oddania i lojalno?ci przyja?ni (亲如手足的兄弟之情和肝胆相照的朋友之义). Szczególnie kordialny ton przybra?a równie? relacja chińskiej ambasady w Serbii z inspekcji budowy kolei Budapeszt-Belgrad (na odcinku Belgrad-Stara Pazova), przeprowadzonej 30 maja wspólnie przez prezydenta Vu?i?a, wicepremier Mihajlovi? oraz ambasador Chen Bo. Stwierdzenie prezydenta, ?e Chiny s? zaufanym partnerem Serbii zosta?o na j?zyk chiński przet?umaczone przy u?yciu terminu xinlai (implikuj?cego relacje rodzinne) zamiast zwyczajowego, i mniej nacechowanego emocjonalnie xinren. Dobór chińskich terminów wskazuje wyra?nie, ?e podobne informacje s?u?? przede wszystkim celom polityki wewn?trznej ChRL: polepszeniu wizerunku KPCh po b??dach w zapobieganiu pandemii br.
Podobne zabiegi wida? po stronie serbskiej (prezydent Vu?i? najpierw bagatelizowa? problem COVID-19, okre?laj?c go mianem ?wirusa ninja”, którego mo?na zwalczy? spo?yciem rakiji). Zbli?enie z Pekinem s?u?y równie? kreacji wizerunku Vu?i?a i rz?dz?cej partii SNS jako si?y politycznej, sprawiaj?cej, ?e Serbia jest partnerem dla wszystkich mocarstw. To w?a?nie w tym celu czo?owi przedstawiciele w?adz w Belgradzie, kontynuuj? narracj? opart? na przeciwstawianiu bezinteresownej pomocy ze strony Chin, domniemanemu egoizmowi UE. Jednak jak pokazuj? dane, ta dychotomia jest fa?szywa i powodowana wzgl?dami politycznymi. Od 2009 roku, ChRL zaoferowa?a Serbii pomoc w wysoko?ci 56 mln EUR, dostarczaj?c nieca?e 7 mln EUR. W tym samym czasie, UE udzieli?a Serbii pomocy o warto?ci blisko 1,9 mld EUR. Natomiast chińska dyplomacja publiczna, aktywnie wspierana przez w?adze Serbii, przek?ada si? bardzo skutecznie na wykreowanie prze?wiadczenia, ?e jest dok?adnie odwrotnie: blisko 40% Serbów jest przekonana, ?e to Pekin jest najwi?kszym darczyńc? (tylko 17,6% uwa?a, ?e rol? t? pe?ni UE). Na pocz?tku czerwca, okazj? s?u??c? ugruntowaniu tego pogl?du sta?a si? ceremonia wr?czenia serbskich odznaczeń państwowych grupie chińskich ekspertów medycznych, z udzia?em ministra obrony Aleksandar Vulina. Przemawiaj?c w obecno?ci ambasador Chen, szef resortu obrony stwierdzi?, ?e dzi?ki Chinom, Serbowie ?nie czuj? si? ju? samotni”, a serbsko-chińska ??elazna przyja?ń” zahartowa?a si? w czasie wspólnej walki z epidemi?. W perspektywie krytycznych wobec ChRL postanowień szczytu UE-Ba?kany Zachodnie, powy?sze dzia?ania sugeruj?, ?e Serbia nie uznaje akcesji do UE za cel mo?liwy do zrealizowania w najbli?szym czasie. Belgrad b?dzie kontynuowa? zacie?nianie relacji z Pekinem, nawet kosztem ograniczenia wspó?pracy z Bruksel?, której gró?b najwyra?niej nikt w serbskich elitach rz?dz?cych nie traktuje powa?nie. To krótkowzroczna taktyka, obliczona na legitymizacj? autorytarnych dzia?ań w?adz Serbii.
