Grzegorz Stec
Najbardziej popularn? aplikacj? pozostaje DingTalk utworzony przez Alibab? w 2014 roku w ramach nieudanej próby rzucenia wyzwania komunikatorowi WeChat. DingTalk umo?liwia koordynacj? pracy w zespo?ach, wymian? danych, grupowe wideokonferencje, ksi?gowanie wydatków firmowych (istotne przez wzgl?d na nies?awny chiński system faktur – fapiao 发票), uzyskiwanie zgody na urlop i inne dzia?ania wymagaj?ce aprobaty zwierzchników. Wed?ug oficjalnych danych Alibaby, w sierpniu 2019 z DingTalk korzysta?o ponad 200 milionów u?ytkowników i 10 milionów przedsi?biorstw. A s? to warto?ci sprzed pojawienia si? wirusa, kiedy na przyk?ad w ramach zdalnego powrotu do nauki z aplikacji rozpocz??o korzysta? 50 milionów uczniów i 600 tysi?cy nauczycieli.
Do konkurentów DingTalk nale?? utworzony w 2016 roku WeChat Work Tencent’a, stworzony w 2019 Lark (飞书) firmy ByteDance czy uruchomiony ledwie pod koniec zesz?ego roku WeLink firmy Huawei. Jednak nawet najpopularniejszy i dzia?aj?cy najd?u?ej spo?ród nich WeChat Work w grudniu 2019 posiada? “jedynie” 60 milionów aktywnych u?ytkowników i 2,5 miliona zarejestrowanych przedsi?biorstw. Jasnym jest jednak równie?, ?e w Chinach odbywa si? wielka bitwa o prymat w sferze oprogramowań do pracy grupowej.
Pozycja DingTalk jest na razie niekwestionowana. Warto jednak podkre?li?, ?e DingTalk najprawdopodniej nie jest na tym etapie zyskowny, jako ?e monetyzacja na aplikacji nie jest na razie celem Alibaby. Oficjalnie wpisuje si? to w wizj? wspierania ma?ych i ?rednich przedsi?biorstw, któr? nakre?li? za?o?yciel i by?y ju? CEO Alibaby Jack Ma.
Jednak bój o digitalizacje zespo?ów w chińskich firmach to co? wi?cej. Alibabie ci??ko jest zachwia? pozycj?, jak? WeChat – komunikator Tencenta – uzyska? w chińskim spo?eczeństwie. Co za tym idzie, Chińczycy o wiele cz??ciej korzystaj? z WeChat Pay (Tenpay) ni? z Alipay. Zgodnie z oficjalnymi danymi Tencenta i Alibaby za rok 2018, liczba transakcji z wykorzystaniem Tenpay (460 miliardów) by?a 2,3 raza wi?ksza ni? z wykorzystaniem Alipay (197,5 miliarda).
Jednak DingTalk daje Alibabie mo?liwo?? wci?gni?cia rozliczeń firmowych finansów oraz przyci?gni?cie pracowników do ekosystemu Alibaby. O wyborze oprogramowania firmowego decyduje szefostwo, zatem wiele opcji oferowanych przez DingTalk bierze pod uwag? bardziej interes zwierzchników ni? podw?adnych.
Funkcj?, która wzbudza kontrowersje jest na przyk?ad mo?liwo?? monitorowania lokalizacji pracowników. Szef wie o której godzinie pracownik pojawia si? w pracy i o której j? opuszcza, a wi?c kiedy jego telefon komórkowy ??czy si? i roz??cza si? z biurowym routerem WiFi. Umo?liwia to automatyczn? penalizacj? spó?nień (cz?sto nawet najdrobniejszych), które mo?na powi?za? z karami finansowymi. W skrajnych przypadkach firmy mog? nawet domaga? si? od pracowników zamieszczania zdj?? osób, z którymi uczestnicz? w biznesowych spotkaniach poza biurem. Dodatkowo, aplikacja umo?liwia sprawdzenie czy przes?ana wiadomo?? zosta?a przeczytana oraz “dingni?cia” odbiorcy poprzez powiadomienia push, SMSy czy automatyczne po??czenia telefoniczne.
Bior?c pod uwag? chińsk? kultur? pracy, w której oczekiwania wobec pracowników cz?sto s? nadmiernie wysokie a sam za?o?yciel Alibaby popularyzowa? nies?awny model pracy 996, nie trudno si? dziwi?, ?e funkcje DingTalk nierzadko bywaj? nadu?ywane. Wiele spo?ród opinii zamieszczanych w internecie przez u?ytkowników-pracowników jest bardzo krytycznych w zwi?zku z nadu?ywaniem przez pracodawców mo?liwo?ci kontroli oferowanej przez t? aplikacj?.
Niezale?nie od tego, stopniowa digitalizacja miejsc pracy jest nieuniknionym trendem. Kwarantanna zwi?zana z koronawirusem doprowadzi?a do lawinowego wzrostu popularno?ci narz?dzi umo?liwiaj?cych zdaln? prac?. Pojawi?y si? zatem g?osy, ?e koronawirus mo?e spopularyzowa? w Chinach zdaln? prac? w podobny sposób jak epidemia SARS spopularyzowa?a e-commerce i dostawy do miejsca zamieszkania. Jednak do tego rodzaju twierdzeń warto podej?? z ostro?no?ci?, jako ?e z perspektywy pracowników i pracodawców niekoniecznie jest to eksperyment ca?kowicie udany. Wielu pracowników jest zobowi?zanych do ci?g?ego korzystania z kamery wideo aby umo?liwi? szefom monitorowanie ich podczas zdalnej pracy. Ponadto, pojawiaj? si? g?osy, ?e wiele osób oczekuje ju? powrotu do fizycznych biur.
St?d raczej nie nale?y si? spodziewa? epokowej zmiany modelu pracy w Chinach. Eksperyment ze zdaln? prac? na pewno wp?ynie na do?wiadczenie chińskich firm, ci??ko jednak oczekiwa? ?e b?dzie to nag?a zmiana i to zmiana na sta?e. W tym wypadku poza narz?dziami konieczne jest równie? wypracowanie odpowiedniej kultury pracy – co stanowi barier? nie tylko w Chinach. Jasnym jednak jest, ?e wojna pomi?dzy chińskimi gigantami technologicznymi o chiński rynek oprogramowań do pracy grupowej trwa ju? w najlepsze.