Mateusz Chatys
Ksi臋偶niczka jest najstarsz膮 c贸rk膮 kr贸la Bhumibola Adulyadeja, kt贸ry zmar艂 p贸艂tora roku temu. Po tym jak po艣lubi艂a obywatela USA w 1972 roku zrzek艂a si臋 tytu艂u ksi膮偶臋cego i zamieszka艂a w Stanach Zjednoczonych. Jednak po rozwodzie w 1998 roku wr贸ci艂a do Tajlandii i zn贸w zacz臋艂a uczestniczy膰 w 偶yciu dworu. W sytuacji mezaliansu, jej m艂odszy brat i obecny kr贸l Tajlandii 鈥� Maha Vajiralongkorn, nie popar艂 kandydatury swojej siostry, argumentuj膮c, 偶e zgodnie z konstytucj膮 cz艂onkowie rodziny kr贸lewskiej nie mog膮 by膰 wykorzystywani w kampanii wyborczej prze partie polityczne. Cz艂onkowie partii Thai Raksa Chart poparli stanowisko kr贸la, kt贸ry posiada niemal boski status w kraju. Z kolei sama ksi臋偶niczka t艂umaczy艂a, 偶e skoro zrzek艂a si臋 tytu艂u, to w takiej sytuacji powinna posiada膰 mo偶liwo艣膰 udzia艂u w 偶yciu politycznym. Spraw膮 zaj臋艂a si臋 Komisja Wyborcza, do kt贸rej wp艂yn膮艂 r贸wnie偶 wniosek cz艂onka Stowarzyszenia Obrony konstytucji 鈥� Srisuwan Janya, domagaj膮cego si臋 rozwi膮zania partii Thai Raksa Chart, kt贸ra poprzez nominacj臋 ksi臋偶niczki dopu艣ci艂a si臋 pogwa艂cenia ustawy zasadniczej i prawa wyborczego. Po zbadaniu sprawy Komisja Wyborcza podj臋艂a decyzj臋 o niedopuszczeniu ksi臋偶niczki do najbli偶szych wybor贸w, poniewa偶 by艂oby to niezgodne z obowi膮zuj膮cymi zasadami. Ksi臋偶niczka przyj臋艂a decyzj臋 i za po艣rednictwem medi贸w spo艂eczno艣ciowych podzi臋kowa艂a swoim zwolennikom za wsparcie, a tak偶e przeprosi艂a za zamieszanie wywo艂ane jej kandydatur膮. Tego rodzaju wiadomo艣膰 z pewno艣ci膮 ucieszy艂a obecnego premiera i cz艂onka militarystycznego rz膮du 鈥� Prayut Chan-o-cha, kt贸ry b臋dzie kandydowa艂 na stanowisko premiera z ramienia partii Phalang Pracharat. Zgodnie z list膮 kandydat贸w na premiera opublikowan膮 przez Komisj臋 Wyborcz膮 pod koniec marca b臋dzie si臋 ubiega膰 o to stanowisko a偶 69 os贸b. Nominacja ksi臋偶niczki wyrz膮dzi艂a jednak powa偶ne szkody samej partii Thai Raksa Chart, kt贸rej grozi rozwi膮zanie, a jej cz艂onkom zakaz dzia艂alno艣ci politycznej. Mi臋dzy innymi dlatego czo艂owi politycy tego ugrupowania tymczasowo zawiesili kampani臋 wyborcz膮 do czasu decyzji komisji w sprawie nominacji ksi臋偶niczki. Po opublikowaniu listy kandydat贸w, na kt贸rej nie znalaz艂a si臋 ksi臋偶niczka, lider Thai Raksa Chart 鈥� Preechapol Pongpanit, poinformowa艂 na konferencji prasowej o wznowieniu kampanii wyborczej, mimo ryzyka jej rozwi膮zania, poniewa偶 jest zobowi膮zany do spe艂nienia oczekiwa艅 wyborc贸w. Z kolei g艂贸wny doradca ds. prawnych partii 鈥� Pichit Chuenban, zapowiedzia艂 z艂o偶enie wniosku o udzielenie wyja艣nie艅 do Komisji Wyborczej w sprawie post臋powania wobec Thai Raksa Chart. Powo艂uj膮c si臋 na konstytucj臋 i Kodeks Wyborczy podkre艣li艂, 偶e komisja powinna si臋 zwr贸ci膰 do Trybuna艂u Konstytucyjnego w sprawie domniemanych uchybie艅 pope艂nionych przez parti臋. Rozpocz臋cie takiego post臋powania wymaga艂oby przedstawienia wyczerpuj膮cego materia艂u dowodowego przez obie strony. Przewodnicz膮cy komisji 鈥� Ittiporn Boonpracong, pocz膮tkowo nie odni贸s艂 si臋 do tej kwestii, ale sprawa ostatecznie zosta艂a przed艂o偶ona do Trybuna艂u Konstytucyjnego, w kt贸rym zasiadaj膮 s臋dziowie mianowani przez kr贸la. Trybuna艂 podejmowa艂 w przesz艂o艣ci decyzje o rozwi膮zaniu partii politycznych. Do takiej sytuacji dosz艂o mi臋dzy innymi w 2007 roku w przypadku Thai Rak Thai oraz Partii W艂adzy Ludu (obie blisko zwi膮zane z Thaksinem Shinawatr膮). Tajski Trybuna艂 Konstytucyjny wyda艂 o艣wiadczenie, i偶 zajmie si臋 spraw膮 partii Thai Raksa Chart, kt贸rej pozwoli艂 na przedstawienie pisemnych wyja艣nie艅 do 27 lutego, kiedy odb臋dzie si臋 wst臋pne posiedzenie. Ca艂a sprawa budzi wiele kontrowersji i doprowadzi艂a do protest贸w 艣rodowisk prodemokratycznych w kraju, uwa偶aj膮cych, 偶e rozwi膮zanie partii politycznej tu偶 przed d艂ugo wyczekiwanymi wyborami mo偶e wp艂yn膮膰 negatywnie na dalszy ich przebieg.
O tym jak wiele kontrowersji budzi osoba by艂ego premiera Thaksina Shinawatry mo偶e r贸wnie偶 艣wiadczy膰 decyzja Krajowej Komisji Radiofonii i Telewizji Tajlandii, kt贸ra zawiesi艂a licencj臋 kana艂u telewizyjnego Voice TV na 15 dni, poniewa偶 zdaniem komisji w dw贸ch programach (Tonight Thailand i Wake Up News) rozpowszechniano informacje mog膮ce doprowadzi膰 do podzia艂贸w spo艂ecznych i zaszkodzi膰 bezpiecze艅stwu pa艅stwa. Nale偶y podkre艣li膰, i偶 Voice TV nale偶y do dw贸jki dzieci by艂ego premiera. Natomiast w wymienionych programach telewizyjnych pojawi艂y si臋 wywiady przeprowadzone z kandydatami na stanowisko premiera z partii Phuea Thai, za艂o偶onej w 2008 roku przez Thaksina Shinawatr臋, po tym jak rozwi膮zano wcze艣niej wymienian膮 Parti臋 W艂adzy Ludu. Prezes kana艂u Voice TV uwa偶a decyzj臋 Krajowa Komisja Radiofonii i Telewizji za bezpodstawn膮 i b臋dzie si臋 domaga艂 odszkodowania w wysoko艣ci 3,19 mln USD.
Tymczasem obecny premier Prayut Chan-o-cha wci膮偶 korzysta ze swojej w艂adzy, dlatego rz膮d nie wyrazi艂 zgody na propozycj臋 opozycji, kt贸ra domaga艂a si臋 obni偶eniu bud偶etu obronnego o 10% i zniesienia obowi膮zkowej s艂u偶by wojskowej. Zatwierdzony bud偶et resortu obrony Tajlandii wyniesie w 2019 roku 7mld USD i b臋dzie jednym z najwi臋kszych w艣r贸d pa艅stw Azji Po艂udniowo-Wschodniej. Postulaty o zmniejszenie wydatk贸w na zbrojenia nasili艂y si臋 w 2017 roku, kiedy poinformowano o zakupie od Chin trzech 艂odzi podwodnych klasy Yuan za 393 mln USD ka偶da, dwunastu czo艂g贸w VT-4 za 70 mln USD oraz dziesi臋ciu czo艂g贸w VT-4s za 58 mln USD. Decyzja junty pozwoli艂a opozycyjnym ugrupowaniom na rozbudow臋 swoich program贸w wyborczych. Bowiem w taki o to spos贸b partia Phueu Thai zapowiedzia艂a, 偶e po wygranych wyborach obni偶y bud偶et na obronno艣膰, a tak偶e ograniczy pob贸r do wojska. W razie wygranej nale偶y spodziewa膰 si臋, i偶 w Tajlandii do w艂adzy wr贸ci junta, kt贸rej interesy wyra藕nie mog膮 by膰 podwa偶one.