Jednak po zamachach na World Trade Center we wrze艣niu 2001 r. terroryzm sta艂 si臋 podstawowym zagro偶eniem dla bezpiecze艅stwa USA. W tym kontek艣cie Chiny stara艂y si臋 pokaza膰 z jak najlepszej pokojowej strony. Na tle chaosu jaki ni贸s艂 za sob膮 globalny terror faktycznie jawi艂y si臋 jako oaza pokoju i pr贸bowa艂y przekona膰 opinie 艣wiatowa do swoich pokojowych intencji. Lansowano tzw. pokojowe wzrastanie. Wraz z ko艅c贸wk膮 prezydentury Obamy Waszyngton zmienia艂 swoja polityk臋 wobec Pa艅stwa 艢rodka. TPP i 鈥濸ivot to Asia鈥� by艂y sygnalizowaniem powrotu do rywalizacji. Trump tylko to kontynuuje i teraz Chiny znowu wr贸ci艂y 鈥瀗a tapet臋鈥�.
W po偶egnalnej wypowiedzi Mattis ostrzeg艂 przed 艂agodzeniem polityki wobec Chin i Rosji. Podkre艣la艂 r贸偶nice w strategicznych interesach USA i wskazanych dw贸ch mocarstw. Zdaniem Mattisa to bliskie relacje chi艅sko-rosyjskie spowodowa艂y, i偶 Waszyngton musi wykorzystywa膰 ca艂y sw贸j potencja艂 dla ograniczania wp艂yw贸w dw贸ch niedemokratycznych re偶im贸w.
W opiniach ekspert贸w dominuje pogl膮d, 偶e Mattis cho膰 kreowa艂 Chiny jako 鈥瀞trategicznego rywala鈥� jednak nie prowadzi艂 do ograniczenia kontakt贸w. Faktem jest, 偶e w ostrych s艂owach wyra偶a艂 si臋 o dzia艂aniach Chin na Morzu Po艂udniowochi艅skim, Morzu Wschodniochi艅skim czy w kwestii Tajwanu. Twierdzi艂 r贸wnie偶, 偶e Chiny pr贸buj膮 odbudowa膰 system trybutarny w kt贸rym b臋d臋 ogrywa艂y role wiod膮ca. Jednak jak zapewni艂 asystent Sekretarza Obrony Randall Schriver, Mattis uwa偶a艂 Chiny za rywala, ale nie za wroga. R贸wnie偶 w opiniach chi艅skich m.in. Qiao Liang, g艂贸wnego stratega chi艅skiego lotnictwa, Mattis by艂 wojskowym kt贸ry potrafi艂 si臋 powstrzyma膰, potrafi艂 鈥瀔ontrolowa膰 wodze鈥�. W czerwcu 2018 r. odby艂 wizyt臋 w Pekinie. Innym przyk艂adem utrzymywania relacji by艂a cho膰by wizyta chi艅skiego Ministra Obrony Wei Fenghe w Waszyngtonie. Wa偶nym sygna艂em by艂o r贸wnie偶 odm贸wienie wys艂ania dodatkowych ameryka艅skich si艂 na Tajwan. Takie sugestie zg艂asza艂 Instytut Ameryka艅ski na Tajwanie (American Institute in Taiwan). Innymi s艂owy Mattis nie zamrozi艂 kontakt贸w i forowa艂 polityce 鈥瀟am gdzie mo偶liwe wsp贸艂praca, tam gdzie nie, rywalizacja鈥�.
Odej艣cie Matissa nie spowoduje zmiany ameryka艅skiej polityki a wskazywany na nast臋pc臋 senator z Arkansas Tom Cotton jest jeszcze wi臋kszym 鈥瀓astrz臋biem鈥�. Z tego powodu nale偶y spodziewa膰 si臋, 偶e w kolejnych miesi膮cach dojdzie do zaostrzenia relacji w aspekcie bezpiecze艅stwa, przy jednoczesnym dealu gospodarczym. B臋dzie to deal, nie wsp贸艂praca. W relacjach mi臋dzy mocarstwami wsp贸艂praca jest tylko pochodn膮 r贸wnowa偶enia potencja艂贸w i nie jest celem samym w sobie. Aktualnie w艂adze w Waszyngtonie i Pekinie ju偶 nie licz膮 na zyski, ale kalkuluj膮 straty jakie przynosi kryzys w relacjach dwustronnych. Te kalkulacje b臋d膮 kluczowe dla kolejnych ruch贸w na arenie mi臋dzynarodowej.
