Kolejnym krokiem zwiastuj膮cym zbli偶enie z Pekinem by艂o zaniechanie wykorzystania wyroku Sta艂ego Trybuna艂u Arbitra偶owego w Hadze w sporze terytorialnym wytoczonym przez Filipiny przeciwko Chinom w 2013 roku. Trybuna艂 orzek艂, 偶e Chinom nie przys艂uguj膮 wy艂膮czne historyczne prawa do bogactw naturalnych na Morzu Po艂udniowochi艅skim, a co za tym idzie pewne dzia艂ania Chin (rybo艂贸wstwo, poszukiwanie z艂贸偶 ropy, budowa sztucznych wysp) naruszy艂y suwerenne prawa Filipin. Brak zdecydowanych dzia艂a艅 zaraz po opublikowaniu wyroku w lipcu 2016 roku, pozwoli艂 Chinom kontynuowa膰 prace nad sztucznymi wyspami, na kt贸rych znajduj膮 si臋 pasy startowe dla samolot贸w, porty, a tak偶e radary, systemy obronne i 艂膮czno艣ci.
Mimo tego, na pocz膮tku roku sekretarz obrony Filipin, Delfin Lorenzana zg艂osi艂 sprzeciw przeciwko dzia艂aniom Chin na sztucznych wyspach za po艣rednictwem ministerstwa spraw zagranicznych, ale bardzo ma艂o prawdopodobne jest to, 偶e strona chi艅ska zaprzestanie rozbudowy swojego potencja艂u militarnego na Morzu Po艂udniowochi艅skim. Pekin prowadzi intensywne prace nad rozbudow膮 sztucznych wysp, poniewa偶 pragnie jak najd艂u偶ej wykorzysta膰 sytuacj臋, w kt贸rej Stany Zjednoczone skupiaj膮 swoj膮 uwag臋 na zagro偶eniu nuklearnym ze strony Korei P贸艂nocnej. W ten spos贸b, przy zaanga偶owaniu USA w konflikt korea艅ski Chi艅ska Republika Ludowa wykorzystuje sytuacj臋, w kt贸rej umiej臋tnie balansuje ameryka艅ski potencja艂 wojskowy.
Ca艂a sytuacja chyba przeros艂a filipi艅skiego polityka. 艁agodn膮 polityk膮 nie powtrzyma艂 dzia艂a艅 chi艅skich na Morzu Po艂udniowochi艅skim. W konsekwencji Rodrigo Duterte wyznaczy艂, na mocy rozporz膮dzenia wykonawczego nr 594 z 2006 roku, pi臋ciu specjalnych wys艂annik贸w do Pekinu (Ferdinand Borja, Wallie Lee, Carlos Chan, Cheng Yong, William de Jesus Lima), kt贸rych zadaniem jest promocja dobrych relacji z Chinami. O wadze stosunk贸w z tym pa艅stwem 艣wiadczy fakt, 偶e do Stan贸w Zjednoczonych czy Australii wyznaczono tylko po jednej osobie. W obecnej sytuacji nale偶y przypuszcza膰, 偶e ich g艂贸wnym zadaniem b臋dzie praca na rzecz ograniczenia militarnej aktywno艣ci Chin na obszarze sztucznych wysp. Ponadto prezydent Filipin doszed艂 ju偶 do porozumienia z ministrem spraw zagranicznych Indonezji w sprawie wsp贸艂pracy z zakresu bezpiecze艅stwa na Morzu Po艂udniowochi艅skim. To mo偶e zwiastowa膰 鈥瀌etente鈥� w relacjach filipi艅sko-ameryka艅skich. Taka interpretacja warunkowana jest ostatni膮 wizyt膮 i Sekretarza Obrony USA Jamesa Mattisa w Indonezji i Wietnamie, gdzie dosz艂o do zawarcia porozumie艅 mi臋dzy stronami w sprawie zwi臋kszenia wsp贸艂pracy z zakresu wsp贸艂pracy militarnej. W艂adze Indonezji zgodzi艂y si臋 na wsp贸lne operacje na morzu, kt贸rych celem b臋dzie zwalczanie takich zagro偶e艅 takich jak terroryzm i piractwo. Natomiast w marcu bie偶膮cego roku ameryka艅ski lotniskowiec, po raz pierwszy od zako艅czenia wojny wietnamskiej, wp艂ynie do portu w Da Nang na po艂udniu Wietnamu. Mo偶na zatem za艂o偶y膰, 偶e te trzy pa艅stwa wsp贸lnie z ameryka艅sk膮 marynark膮 b臋d膮 chcia艂y wywrze膰 wi臋kszy nacisk na w艂adzach w Pekinie, aby doprowadzi膰 do ostatecznego opracowania Kodeksu Post臋powania dla wszystkich stron konfliktu. Chiny nie zg艂osi艂y sprzeciwu wobec nowych porozumie艅, ale mo偶e to przynie艣膰 wr臋cz odwrotny skutek i doprowadzi膰 do zintensyfikowania militaryzacji wysp.
