Jak wylicza dziennik chi艅skie przedsi臋biorstwa pa艅stwowe zdo艂a艂y w ostatnim czasie przej膮膰 kontrol臋 w portach i terminalach w belgijskim Zeebruge (Belgia), hiszpa艅skiej Walencji, greckim Pireusie, australijskim Darwin, lankijskim Hambantota i brazylijskim Participacoes. W 2017 r. wydatki na ten cel wynios艂y 20 mld USD (blisko dwukrotnie wi臋cej ni偶 rok wcze艣niej). Zwolennicy (przede wszystkim w艂adze w Colombo) chi艅skim przedsi臋biorstwom twierdz膮, 偶e to dzia艂anie stymuluj膮ce rozw贸j gospodarczy i turystyk臋. Krytycy, ostrzegaj膮 przed zagro偶eniem dla suwerenno艣ci Sri Lanki, nazywaj膮c polityk臋 uzale偶niania przez Chiny swoich po偶yczkobiorc贸w ,,dyplomacj膮 pu艂apki d艂ugu鈥�. Z to偶samych wzgl臋d贸w, z udzia艂u w budowie wycofa艂y si臋 w listopadzie w艂adze jednego z najbli偶szych sojusznik贸w ChRL Pakistanu, poniewa偶 strona chi艅ska za偶膮da艂a prawa w艂asno艣ci i zarz膮dzania projektem, kt贸ry mia艂 zosta膰 zrealizowany kosztem 14 mld USD w ramach China-Pakistan Economic Corridor. Przed podobnym dylematem wydaj膮 si臋 sta膰 r贸wnie偶 w艂adze Kenii, kt贸rych zobowi膮zania finansowe na rzecz Pekinu podwoi艂y si臋 w latach 2014-2017 z 2,2 mld USD do 4 mld USD. Do obs艂ugi przeka偶e w ci膮gu czterech najbli偶szych lat rz膮dowi Chin, Exim Bank i China Development Bank 1,45 mld USD. W celu sfinansowania budowy linii kolejowej SGR Mombasa-Nairobi i jej przed艂u偶enia o odcinek Navasha-Malaba, chi艅skie instytucje po偶ycz膮 艂膮cznie 10 mld USD, zwi臋kszaj膮c presj臋 finansow膮 Pekinu na rz膮d w Nairobi, a co za tym idzie otwieraj膮c Pa艅stwu 艢rodka mo偶liwo艣膰 uzyskania koncesji gospodarczych i politycznych. Przyk艂adem uzale偶nienia od chi艅skich po偶yczek s膮 r贸wnie偶 Malediwy, kt贸re w grudniu zawar艂y . Cho膰 obecny rz膮d wyspiarskiego pa艅stwa uzasadnia porozumienie motywami gospodarczymi, to by艂y prezydent Mohamed Nasheed wskazuje r贸wnie偶 na przes艂anki polityczne, poniewa偶 70% d艂ugu zagranicznego Malediw贸w jest w r臋kach Chin, a jego obs艂uga przekracza 20% rocznego bud偶etu pa艅stwa. W Europie przed podobnym dylematem mog膮 w niedalekiej przysz艂o艣ci stan膮膰 w艂adze w Podgoricy, kt贸re w 2014 r. podpisa艂y umow臋 na budow臋 autostrady Bar-Boljare na kwot臋 809 mln euro, z czego 689 mln euro finansowane jest z po偶yczki chi艅skiego Exim-Bank. Koszty projektu stanowi艂y w贸wczas blisko jedn膮 czwart膮 PKB Czarnog贸ry.
Przejmowanie aktyw贸w przez chi艅skie sp贸艂ki, gdy po偶yczkobiorcy nie s膮 w stanie sp艂aca膰 zobowi膮za艅, cho膰 kontrowersyjne i przywo艂uj膮ce skojarzenia z podej艣ciem neokolonialnym, jest w tym wzgl臋dzie zrozumia艂e. Chiny zajmuj膮 po prostu miejsce Stan贸w Zjednoczonych na mapie globalnej oferty rozwojowej. Nale偶y jedynie rozgraniczy膰 wyra藕nie na 艣rodki udzielane przez Chiny w ramach bezzwrotnej pomocy, oraz te przyznawane w ramach po偶yczek (jakkolwiek oprocentowanych ni偶ej ni偶 komercyjne), kt贸re trzeba b臋dzie sp艂aci膰, lub udzieli膰 wierzycielowi koncesji gospodarczych i nierzadko politycznych. W ten spos贸b, dob臋 po noworocznym tweecie Donalda Trumpa, oskar偶aj膮cym Pakistan o sprzyjanie terrorystom i niewdzi臋czno艣膰 wobec USA za udzielenie 33 mld USD pomocy w ci膮gu ostatnich 15 lat, wys艂a艂y wyra藕ny sygna艂 w stron臋 Pekinu: handel z ChRL b臋dzie odt膮d, w miejsce ameryka艅skiego dolara, rozliczany w juanach. Geopolityczne zbli偶enie Pakistanu z Chinami jest podbudowane strumieniem p艂yn膮cych szeroko z Pekinu, sze艣ciokrotnie przewy偶szaj膮cym zaanga偶owanie finansowe Waszyngtonu. Dlatego, pomimo wycofania si臋 Islamabadu z hydrologicznego projektu Diamer-Basha, nie powinny dziwi膰 w pobli偶y handlowego portu w Gwadarze, kt贸ry stanowi kluczowy element finansowanego przez ChRL korytarza gospodarczo-politycznego, 艂膮cz膮cego Kaszgar z Morzem Arabskim (Oceanem Indyjskim). Pakistan sta艂by si臋 w ten spos贸b, drugim po D偶ibuti zamorskim przycz贸艂kiem dla marynarki wojennej ChAL-W.
Chiny w naturalny spos贸b , w kt贸rym ich d膮偶enie do odgrywania wi臋kszej roli na 艣wiecie, zbiega si臋 z ograniczaniem zagranicznej aktywno艣ci Stan贸w Zjednoczonych w ramach polityki ,,America First鈥�. Wycofywanie si臋 Waszyngtonu z globalnych zobowi膮za艅 (porozumie艅 klimatycznych, TPP, radykalne obci臋cie 艣rodk贸w w bud偶ecie federalnym na pomoc rozwojow膮, w tym m.in. finansowan膮 w ramach Banku 艢wiatowego) podwa偶y艂o d艂ugofalowo wiarygodno艣膰 USA w艣r贸d sojusznik贸w, wytwarzaj膮c luk臋, kt贸r膮 w spos贸b naturalny zape艂nia Pekin, promuj膮c przy okazji 鈥� jak w przypadku przysz艂orocznych 鈥� w艂asne rozwi膮zania gospodarcze i polityczne.
