Minister spraw zagranicznych ChRL Yi zbagatelizowa艂 t臋 spraw臋 jako drobny figiel (xiaodongzuo), kt贸ry nie mo偶e zmieni膰 ani ustanowionego przez spo艂eczno艣膰 mi臋dzynarodow膮 porz膮dku politycznego uznaj膮cego 鈥瀓edne Chiny鈥�, ani utrzymywanego od wielu lat przez administracj臋 ameryka艅sk膮 stanowiska w tym wzgl臋dzie. Wywa偶ona reakcja szefa chi艅skiego MSZ 艣wiadczy, 偶e Pekin nie podejmie 艣rodk贸w zaradczych do czasu zaprzysi臋偶enia Donalda Trumpa na prezydenta. Bardziej stanowczo od ministra Wanga zareagowa艂 znany z nacjonalistycznej retoryki dziennik ,, Times鈥�, ostrzegaj膮c, 偶e Tajwan poniesie konsekwencje je艣li b臋dzie chcia艂 zmieni膰 status quo, a Trump chc膮c wycofa膰 si臋 z polityki ,,jednych Chin鈥� zniszczy stosunki chi艅sko-ameryka艅skie. Z kolei na 艂amach ameryka艅skiego ,,The Interest鈥� John J. Tkacik, dyplomata za czas贸w administracji Cartera i Reagana i zwolennik stanowczej polityki wobec Pekinu, przypomnia艂, 偶e wyk艂adni膮 pozycji USA w tym wzgl臋dzie s膮 s艂owa wyg艂oszone przez wicesekretarza stanu Warrena Christophera w Senacie w lutym 1979 r. 鈥� ,,Stany Zjednoczone uzna艂y stanowisko Chin, 偶e Tajwan jest cz臋艣ci膮 Chin, ale Stany Zjednoczone same nie zgadzaj膮 si臋 z tym stanowiskiem鈥�.
O potencjalnie wi臋kszej asertywno艣ci nowej administracji ameryka艅skiej wobec ChRL 艣wiadcz膮 ostatnie wpisy prezydenta elekta na . Trump szuka艂 powodu dla kt贸rego mia艂by nie przyj膮膰 gratulacji z okazji wygranej w wyborach od prezydenta kraju, kt贸remu Stany Zjednoczone sprzedaj膮 warte miliardy dolar贸w uzbrojenie, jak r贸wnie偶 pyta艂 retorycznie czy Chiny bra艂y pod uwag臋 stanowisko USA kiedy dewaluowa艂y swoj膮 walut臋, obci膮偶a艂y pot臋偶nymi c艂ami ameryka艅skie produkty czy rozmieszcza艂y instalacje wojskowe na Morzu Po艂udniowochi艅skim? Uwaga o polityce monetarnej i handlowej stanowi echo wysuni臋tej przez Trumpa w czasie kampanii wyborczej propozycji ob艂o偶enia importu z Chin 40% c艂em, kt贸rej realizacja doprowadzi艂aby bez w膮tpienia do wojny gospodarczej mi臋dzy Waszyngtonem i Pekinem. Z drugiej strony, w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej zaraz po og艂oszeniu wybor贸w w USA, Xi i Trump wyra偶ali nadzieje na pozytywny rozw贸j relacji dwustronnych, a w艂adze ChRL odebra艂y z zadowoleniem zapowied藕 prezydenta elekta o nieratyfikowaniu umowy o Partnerstwie Transpacyficznym, kt贸re wyklucza udzia艂 Chin. Gestem dobrej woli wobec Chin jest r贸wnie偶 nominacja 鈥� ju偶 po pi膮tkowym telefonie 鈥� na stanowisko ambasadora USA w Chinach obecnego gubernatora stanu Iowa Terry鈥檈go Branstada, dobrego znajomego Xi Jinpinga, kt贸rego rzecznik chi艅skiego MSZ Lu Kang nazwa艂 ,,starym przyjacielem鈥�. Obecny prezydent Chin, jeszcze jako m艂ody urz臋dnik w administracji rolniczej w Hebei, sp臋dzi艂 dwa tygodnia w Iowa w 1985 roku, zaprzyja藕niaj膮c si臋 z rozpoczynaj膮cym karier臋 gubernatora Branstadem. Trzy dekady p贸藕niej, w czasie wizyty w Iowa w lutym 2012 r. Xi przywo艂ywa艂 przyjemn膮 atmosfer臋 i upominki, kt贸re w贸wczas otrzyma艂. Teraz, co warto podkre艣li膰, polityk szczebla stanowego (lokalnego), zostanie ambasadorem w Chinach.
Odebranie przez Donalda Trumpa telefonu od Tsai Ing-wen bez w膮tpienia nie mo偶na by艂o poczytywa膰 w kategoriach spontanicznego aktu politycznego. Dzia艂anie uderzaj膮ce w jeden najczulszych punkt贸w dyplomacji ChRL, musia艂o by膰 przygotowywane przez doradc贸w prezydenta elekta od dawna. Jak doni贸s艂 dziennik ,,New York Times鈥�, w rozwoju wydarze艅 mia艂a r贸wnie偶 sw贸j istotny udzia艂 strona tajwa艅ska za po艣rednictwem Boba Dole鈥檃, s臋dziwego senatora Republikan贸w, kt贸ry za lobbowanie w tej sprawie otrzyma艂 z Tajpej w ci膮gu ostatniego p贸艂rocza tys. USD. Starania Dole鈥檃 trafi艂y na podatny grunt. W艣r贸d postaci zwi膮zanych z zapleczem politycznym Trumpa nie brakuje rzecznik贸w wi臋kszej stanowczo艣ci wobec Chin. Mo偶liwo艣膰 przyj臋cia ostrzejszego kursu wobec Pekinu oznajmiaj膮 s艂owa Huntsmana, by艂ego ambasadora USA w ChRL (2009-2011) i kandydata na urz膮d Sekretarza Stanu, kt贸ry przewiduje zwi臋kszenie roli Tajwanu w stosunkach ameryka艅sko-chi艅skich.
Ze strony Pekinu, mi臋kk膮 reakcj膮 na tak膮 zmian臋 b臋dzie stosowanie presji gospodarczej na Tajpej (np. przez ograniczanie ruchu turystycznego z kontynentu na wysp臋), a w polityce zagranicznej 鈥� przeci膮ganie uznania dyplomatycznego kolejnych sojusznik贸w Tajwanu na swoj膮 stron臋. Tak jak mia艂o to miejsce w marcu tego roku w przypadku . Teraz celem chi艅skiej dyplomacji s膮 pa艅stwa Ameryki Po艂udniowej, kt贸re 鈥� jak Honduras i Salwador 鈥� nie ukrywaj膮 rosn膮cego znaczenia kontakt贸w handlowych z Pekinem dla ich rozwoju gospodarczego.
Nieoczekiwane wsparcie dla rozmowy telefonicznej Donalda Trumpa wyrazi艂 W艂adimir , nazywaj膮c prezydenta elekta m膮drym cz艂owiekiem, kt贸ry wkr贸tce pojmie niuanse dyplomacji. Przyw贸dca Rosji komplementuj膮c ameryka艅skiego prezydenta elekta wy艂o偶y艂 przy okazji r贸wnie偶 sw贸j stosunek do globalnej pozycji Stan贸w Zjednoczonych jako elementu multilateralnego uk艂adu si艂, w kt贸rym Ameryka to [zaledwie] ,,jedno z czo艂owych pa艅stw na 艣wiecie, jedna z czo艂owych gospodarek 艣wiata i jedna z czo艂owych pot臋g militarnych鈥�. Chocia偶 w ci膮gu miesi膮ca od rozstrzygni臋cia wybor贸w w USA, ze strony Donalda Trumpa i jego wsp贸艂pracownik贸w pad艂o wiele wzajemnie sprzecznych ze sob膮 komunikat贸w w sprawie kierunk贸w polityki nowej administracji wobec Chin, to pi膮tkowa rozmowa wydaje si臋 by膰 w tym wzgl臋dzie symptomatyczna. Retoryka w sprawie Tajwanu podj臋ta w ostatnich dniach przez Waszyngton, Pekin oraz Moskw臋 symbolizuje w ten spos贸b powr贸t do great power politics jako coraz wyra藕niej wy艂aniaj膮cej si臋 cechy nowego porz膮dku mi臋dzynarodowego.