Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie �ódzkim, gdzie następnie uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych.
Należał do opozycji demokratycznej jako zastępca rzecznika prasowego NSZZ „Solidarność� Ziemi �ódzkiej oraz sekretarz Rady Programowej Ośrodka Badań Społeczno-Zawodowych przy łódzkim Zarządzie Regionu NSZZ „Solidarność� (1980-1981).
W latach 1991 – 1996 był pierwszym ministrem ds. europejskich (pełnomocnik Rządu ds. integracji europejskiej i pomocy zagranicznej po stworzeniu tego urzędu przez premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego).
W latach 1997 – 1999 sprawował funkcję wicerektora Kolegium Europejskiego (Brugia, Natolin).
W 1999 był głównym doradcą premiera Jerzego Buzka ds. integracji europejskiej.
W latach 2000 – 2001 będąc sekretarzem Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej brał udział w negocjacjach podczas szczytu w Nicei (grudzień 2000).
Jest założycielem Kolegium Europejskiego w Warszawie-Natolinie, którego był wicerektorem (1996-2000), Instytutu Unii Europejskiej w Collegium Civitas w Warszawie, gdzie był dyrektorem (2002-2004) i Instytutu Europejskiego w �odzi, ośrodków które wykształciły polskie elity do pracy w instytucjach europejskich. Wykładał również na Uniwersytetach w Edynburgu, Grenoble, Lyon, Oxford i Paryżu.
Od 2004 poseł do Parlamentu Europejskiego (PE), gdzie m.in. był jego wiceprzewodniczącym (2004-2007) oraz przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych PE (2007-2009). W latach 2006-2017 był także wiceprzewodniczącym Europejskiej Partii Ludowej.
Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta� (2003), Medal Legii Honorowej Francji (2003), Ukraiński Order Zasługi (2006) i Gruziński Order Prezydencki św. George (2013).
