Szczeg贸艂owe informacje na temat wypowiedze艅 z艂o偶onych i ich rodzaj贸w mo偶na znale藕膰 w ksi膮偶ce Stanis艂awa Jod艂owskiego 鈥濸odstawy polskiej sk艂adni鈥�. Wypowiedzenia z艂o偶one z podrz臋dnym przydawkowym i wypowiedzenia rozwijaj膮ce nie s膮 to偶same. Wypowiedzenia przydawkowe charakteryzuj膮 si臋 鈥� jak wskazuje Jod艂owski 鈥� nast臋puj膮cymi cechami: okre艣laj膮 wyraz rzeczowny znajduj膮cy si臋 w wypowiedzeniu nadrz臋dnym; mo偶na zapyta膰 o nie za pomoc膮 jaki? 办迟贸谤测? czyj? ile?; mo偶na je zamieni膰 na przydawk臋. Przyk艂ad wypowiedzenia z艂o偶onego z podrz臋dnym przydawkowym to: Ania obserwowa艂a kota, kt贸ry siedzia艂 na parapecie. Wypowiedzenia rozwijaj膮ce z kolei tylko pod wzgl臋dem formalnym s膮 podrz臋dnie z艂o偶one, semantycznie mo偶na by je okre艣li膰 jako wsp贸艂rz臋dne. W wypowiedzeniu z艂o偶onym Mia艂a na sobie fartuch, w kt贸ry wytar艂a r臋ce zdanie podrz臋dne z pozoru mo偶e wydawa膰 si臋 przydawkowe, lecz nie da si臋 o nie sensownie zapyta膰 z u偶yciem ww. zaimk贸w, nie da si臋 te偶 go przekszta艂ci膰 w przydawk臋. Gdyby艣my chcieli t臋 tre艣膰 wyrazi膰 inaczej, powiedzieliby艣my: Mia艂a na sobie fartuch. Wytar艂a w niego r臋ce.
Przeanalizujmy wed艂ug powy偶szych kryteri贸w przytoczone w pytaniu wypowiedzenie: Samo zgaszenie 艣wiat艂a na widowni, co praktykowali w teatrze symboli艣ci, by艂o trudnym zadaniem. Zdanie podrz臋dne charakteryzuje nam rzeczownik zgaszenie, mo偶na o nie zapyta膰 z u偶yciem zaimka 办迟贸谤测?, mo偶na by tak偶e zamieni膰 je na przydawk臋 (zgaszenie 艣wiat艂a praktykowane w teatrze). Cechy te wskazuj膮, 偶e mamy do czynienia ze zdaniem podrz臋dnym przydawkowym.
Katarzyna Burska