鈥濼ak鈥� i 鈥瀟aki鈥� maj膮 r贸偶ne funkcje i nie zawsze mog膮 by膰 u偶ywane w tych samych kontekstach. 鈥濼ak鈥� to przys艂贸wek (okre艣lenie stopnia).
Wielki s艂ownik j臋zyka polskiego PAN podaje, 偶e 鈥瀟ak鈥� pozwala nadawcy wskaza膰 spos贸b 鈥瀢 jaki co艣 si臋 odbywa lub istnieje, nie opisuj膮c go s艂owami, bo odbiorca zidentyfikuje go na podstawie tego, o czym by艂a lub b臋dzie mowa lub poniewa偶 nadawca wykonuje ruchy na艣laduj膮ce ten spos贸b鈥�. S艂owa 鈥瀟ak鈥� u偶ywamy do wyra偶ania stopnia cechy lub intensywno艣ci. Pozwala ono modyfikowa膰 znaczenie przymiotnik贸w, przys艂贸wk贸w lub czasownik贸w. Odpowiada na pytanie 鈥瀢 jakim stopniu?鈥�. W przyk艂adzie 鈥濸owr贸t by艂 tak trudny鈥� 鈥瀟ak鈥� oznacza stopie艅 tej trudno艣ci, podkre艣lamy w ten spos贸b, 偶e powr贸t by艂 bardzo trudny. Warto zauwa偶y膰, 偶e 鈥瀟ak鈥� zazwyczaj wymaga por贸wnania lub wyja艣nienia (cz臋sto wprowadzonego przez 鈥炁糴鈥�), np.: 鈥濷n m贸wi tak szybko, 偶e trudno go zrozumie膰; By艂em tak zm臋czony, 偶e od razu zasn膮艂em.鈥�
Jak podaje Wielki s艂ownik j臋zyka polskiego PAN 鈥瀟aki鈥� to 鈥瀦aimek odnosz膮cy si臋 do cechy danych os贸b lub przedmiot贸w, o kt贸rej by艂a wcze艣niej mowa, o kt贸rej b臋dzie mowa (np. On jest taki jak ojciec.), o kt贸rej nie m贸wi si臋, ale zak艂ada, 偶e odbiorca wie, o jak膮 cech臋 chodzi (np. Nie spotkasz drugiej takiej kobiety.), o kt贸rej nie m贸wi si臋, oceniaj膮c j膮 jako nieistotn膮 w danej sytuacji (np. Kto to jest? A taki jeden.)鈥�. 鈥濼aki鈥� odnosi si臋 do jako艣ci lub rodzaju czego艣. Odpowiada na pytanie 鈥瀓aki?鈥�. Cz臋sto dotyczy te偶 konkretnego przedmiotu, sytuacji lub osoby, kt贸re w danym kontek艣cie zosta艂y lepiej scharakteryzowane. W zdaniu 鈥濸owr贸t by艂 taki trudny鈥�, zaimek 鈥瀟aki鈥� odnosi si臋 do typu lub rodzaju tej trudno艣ci. Inne przyk艂ady to: 鈥濶igdy nie spotka艂em takiej osoby; To jest taki problem, kt贸ry trudno rozwi膮za膰.鈥�
Nale偶y pami臋ta膰, 偶e 鈥瀟ak鈥� koncentruje si臋 na stopniu cechy, intensywno艣ci (np. 鈥濸owr贸t by艂 tak trudny, 偶e chcia艂em zrezygnowa膰.鈥�).
鈥濼aki鈥� odnosi si臋 do rodzaju lub charakterystyki (np. 鈥濼o by艂 taki trudny powr贸t, jakiego jeszcze nie prze偶y艂em.鈥�). 鈥濼ak鈥� wyra偶a intensywno艣膰 lub stopie艅, cz臋sto wymaga uzupe艂nienia (鈥炁糴鈥�). 鈥濼aki鈥� wskazuje na specyficzny charakter czego艣. Chocia偶 mo偶e wydawa膰 si臋, 偶e w wielu kontekstach 鈥瀟ak鈥� i 鈥瀟aki鈥� wyst臋puj膮 zamienne, to jednak precyzyjny dob贸r s艂owa modyfikuje znaczenie lub styl zdania.
Pozdrawiam
Elwira Olejniczak