Niewidzialne na wyci膮gni臋cie r臋ki
27 maja 2026 roku kampus WFiIS U艁 zamieni艂 si臋 w 偶ywe laboratorium. Tegoroczny piknik po艣wi臋cony by艂 niewidzialnemu promieniowaniu elektromagnetycznemu 鈥� podczerwieni i mikrofal芯屑 鈥� a jego has艂o, 鈥濸odczerwie艅 i mikrofale, czyli jak widzie膰 za pomoc膮 niewidzialnego", doskonale oddawa艂o charakter ca艂ego dnia.
Program otworzy艂o wyst膮pienie dr. hab. Adama Busiakiewicza, prof. U艁, zatytu艂owane 鈥濶iewidzialna strona 艣wiat艂a. Co ukrywa przed nami podczerwie艅?". S艂uchacze dowiedzieli si臋, czym jest promieniowanie podczerwone, jak dzia艂a termowizja i w jaki spos贸b mo偶na dos艂ownie 鈥瀢idzie膰 ciep艂o". Towarzysz膮ce wyk艂adowi pokazy z u偶yciem pirometr贸w i kamer termowizyjnych sprawi艂y, 偶e abstrakcyjne poj臋cia sta艂y si臋 namacalne.
Drug膮 cz臋艣膰 wype艂ni艂 wyk艂ad dr. in偶. Macieja 艢lota 鈥� 鈥�(Mikro)fale o gigantycznym znaczeniu dla ludzko艣ci". Prelegent przybli偶y艂 艣wiat fal radiowych i mikrofal, kt贸re, cho膰 niewidoczne, towarzysz膮 nam na ka偶dym kroku: w sieciach WiFi, telefonach kom贸rkowych, radarach. Pokaza艂 te偶, jak mikrofale wkraczaj膮 do nowoczesnej medycyny 鈥� w diagnostyce chor贸b i bezinwazyjnym monitorowaniu organizmu.
Stanowiska, kt贸re przyci膮ga艂y t艂umy
R贸wnolegle z wyk艂adami na korytarzach wydzia艂u i przed budynkiem dzia艂a艂y stanowiska pokazowe. Mo偶na by艂o zajrze膰 przez teleskopy z filtrami do obserwacji powierzchni S艂o艅ca, stan膮膰 przed kamer膮 termowizyjn膮, sprawdzi膰 si臋 przy pokazach iluzji optycznych czy przy stanowiskach robotyki i precyzyjnego lutowania.
Prawdziwym magnesem okaza艂a si臋 komora mg艂owa 鈥� urz膮dzenie, kt贸re pozwala na w艂asne oczy zobaczy膰 艣lady cz膮stek przelatuj膮cych wok贸艂 nas i przez nas ka偶dej sekundy. Tu偶 obok dzia艂a艂y detektory promieniowania kosmicznego ustawione w taki spos贸b, by unaoczni膰 fakt, 偶e ludzkie cia艂o nie stanowi 偶adnej przeszkody dla cz臋艣ci cz膮stek docieraj膮cych z kosmosu.
Piknik by艂 r贸wnie偶 okazj膮 do rozm贸w z wyk艂adowcami i studentami wydzia艂u. Zainteresowani mogli pyta膰 o kierunki studi贸w, projekty naukowe, 偶ycie akademickie i laboratoria 鈥� co nada艂o wydarzeniu wymiar nie tylko popularyzatorski, ale i rekrutacyjny.
Cz臋艣膰 projektu 鈥炁伱砫藕 Miasto Nauki"
Piknik Naukowy nie by艂 wydarzeniem jednorazowym. Stanowi艂 jeden z trzech kluczowych element贸w projektu 鈥炁伱砫藕 Miasto Nauki 鈥� wyk艂ady i wydarzenia dla szk贸艂 艣rednich na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej U艁", realizowanego przez grup臋 nieformaln膮 Fizycy dla 艁odzi we wsp贸艂pracy z Fundacj膮 Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Projekt trwa od lutego do listopada 2026 roku i obejmuje 艂膮cznie osiem dzia艂a艅: International Masterclasses (warsztaty w stylu CERN, inspirowane inicjatywami Europejskiej Organizacji Bada艅 J膮drowych), cykl sze艣ciu warsztat贸w o promieniowaniu kosmicznym i 艣wiecie cz膮stek elementarnych, Piknik Naukowy na kampusie oraz Mi臋dzynarodowy Dzie艅 Promieniowania Kosmicznego 鈥� to ostatnie wydarzenie ma r贸wnie偶 komponent online, dost臋pny publicznie.
Projekt skierowany jest przede wszystkim do uczni贸w szk贸艂 艣rednich z wojew贸dztwa 艂贸dzkiego, a jego nadrz臋dnym celem jest pokazanie, 偶e nowoczesna nauka 鈥瀌zieje si臋" w 艁odzi 鈥� i 偶e warto tu studiowa膰. Zak艂ada dotarcie do co najmniej 500 odbiorc贸w; w samym Pikniku wzi臋艂o udzia艂 oko艂o 300 os贸b.
Za projekt odpowiadaj膮 mgr Micha艂 Karbowiak (koordynator, fizyk WFiIS U艁, uczestnik projektu CREDO IFJ PAN w Krakowie), dr hab. Adam Busiakiewicz, prof. U艁 (kierownik Zespo艂u Pracowni Fizycznych WFiIS U艁) oraz mgr Maria G艂owacka (specjalista ds. projekt贸w Fundacji U艁).
Finansowanie z programu 鈥炁伱砫藕 dla Nauki"
Projekt jest wsp贸艂finansowany ze 艣rodk贸w Miasta 艁odzi w ramach konkursu grantowego 鈥炁伱砫藕 dla Nauki 鈥� granty na inicjatywy akademickie 2026", organizowanego przez Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS. Ca艂kowity bud偶et projektu wynosi 17 780 z艂, z czego 16 002 z艂 pochodzi z przyznanej dotacji, a 1 778 z艂 stanowi wk艂ad w艂asny realizator贸w.
Konkurs wpisuje si臋 w szersz膮 strategi臋 budowania wizerunku 艁odzi jako atrakcyjnego miasta akademickiego 鈥� szczeg贸lnie istotn膮 w obliczu rosn膮cej konkurencji mi臋dzy o艣rodkami akademickimi o kandydat贸w na studia. Dane GUS wskazuj膮, 偶e w ci膮gu ostatnich dziesi臋ciu lat liczba student贸w w Polsce spad艂a o oko艂o 29%, a wed艂ug raportu Fundacji Edukacyjnej Perspektywy 艁贸d藕 przyci膮ga mniej student贸w zagranicznych ni偶 inne du偶e o艣rodki akademickie w kraju.
Realizatorzy projektu maj膮 za sob膮 sprawdzone dzia艂ania w tym obszarze: wcze艣niejsze projekty 鈥濳osmos widziany z 艁odzi" (2022鈥�2024), dofinansowane przez MEN i MNiSzW, zaanga偶owa艂y sze艣膰 lice贸w i 111 uczni贸w. Liczba uczestnik贸w programu 鈥瀂dolny Ucze艅 鈥� 艢wietny Student" wzros艂a z jednej osoby przy starcie do pi臋tnastu w ostatniej edycji.
Fizyka jako zaproszenie
Wydarzenie pokaza艂o, 偶e fizyka nie tylko opisuje rzeczywisto艣膰, ale pozwala odkrywa膰 jej ukryte warstwy 鈥� obecne wok贸艂 nas ka偶dego dnia, cho膰 zwykle niedostrzegalne. Komora mg艂owa, kamera termowizyjna, detektor promieniowania kosmicznego 鈥� ka偶de z tych narz臋dzi jest w istocie zaproszeniem do zmiany sposobu patrzenia na 艣wiat.
Kolejne dzia艂ania projektu 鈥� warsztaty i Mi臋dzynarodowy Dzie艅 Promieniowania Kosmicznego 鈥� zaplanowane s膮 na wrzesie艅 i pa藕dziernik 2026 roku.
Projekt 鈥炁伱砫藕 Miasto Nauki" realizuje Fundacja Uniwersytetu 艁贸dzkiego we wsp贸艂pracy z Wydzia艂em Fizyki i Informatyki Stosowanej U艁.
Dofinansowanie: konkurs 鈥炁伱砫藕 dla Nauki 鈥� granty na inicjatywy akademickie 2026", Centrum OPUS / Urz膮d Miasta 艁odzi.
