Od etnografii do archeologii jest naprawd臋 bardzo blisko 鈥� zw艂aszcza wtedy, gdy archeologia zajmuje si臋 niedawn膮 przesz艂o艣ci膮, pami臋ci膮, materialno艣ci膮 i tym, co przesz艂o艣膰 robi z nami dzisiaj.
Tegoroczne, 32. Annual Meeting of EAA European Association of Archaeologists, kt贸re odby艂o si臋 w Atenach (25-29 sierpnia), bardzo wyra藕nie pokaza艂o, jak wa偶na dla wsp贸艂czesnych bada艅 jest interdyscyplinarno艣膰 i przekraczanie tradycyjnych granic mi臋dzy dyscyplinami. Nieprzypadkowo jednym z g艂贸wnych temat贸w konferencji by艂o "Transforming archaeology through interdisciplinarity鈥�.
W konferencji uczestniczy艂a dr ALEKSANDRA KRUPA-艁AWRYNOWICZz naszego Instytutu, wsp贸艂autorka wyst膮pienia "Traces of the Katyn Massacre: An Ethnoarchaeological Perspective", przygotowanego wsp贸lnie z dr. OLGIERDEM 艁AWRYNOWICZEM, dr MAGDALEN膭 MAJOREK-LIPOWICZ z Instytut Archeologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego i dr. SEBASTIANEM LATOCH膭 z IEiAK U艁. Referat znalaz艂 si臋 w sesji 鈥濺eviving the Present Past: Current Perspectives on Ethnoarchaeology鈥�.
I w艂a艣nie program tej sesji 艣wietnie pokazywa艂, jak szerokim i 偶ywym polem badawczym jest dzi艣 etnoarcheologia. Obok wyst膮pienia 艂贸dzkiego zespo艂u znalaz艂y si臋 referaty po艣wi臋cone m.in. etnoarcheologii 偶ywych system贸w spo艂ecznych, badaniom etnoarcheologicznym w szybko zmieniaj膮cym si臋 spo艂ecze艅stwie, 偶ywemu dziedzictwu architektury suahilijskiej w Afryce Wschodniej, relacjom mi臋dzy wsp贸艂czesnymi spo艂eczno艣ciami a sakralnym krajobrazem w Indiach czy wykorzystaniu wiedzy rdzennych spo艂eczno艣ci. A w innych cz臋艣ciach konferencji pojawia艂y si臋 cho膰by historia m贸wiona w badaniach historii archeologii, wiedza spo艂eczno艣ci potomk贸w jako pe艂noprawna ekspertyza czy pytania o emocjonaln膮 i spo艂eczn膮 warto艣膰 dziedzictwa archeologicznego we wsp贸艂czesno艣ci.
Nasze wyst膮pienie dotyczy艂o etnoarcheologii wsp贸艂czesno艣ci jako perspektywy integruj膮cej, rozwijanej w projekcie 鈥濴eksykon archeologii katy艅skiej 1990鈥�2015鈥� (grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego; program NPRH). Archeologia, historia i etnografia nie tworz膮 w nim trzech osobnych opowie艣ci 鈥� spotykaj膮 si臋 tam, gdzie jedna dyscyplina nie wystarcza ju偶 do zrozumienia materialnego 艣ladu, procesu badawczego i jego spo艂ecznego znaczenia.
Etnografia pozwala pyta膰 nie tylko o to, czym jest odnaleziony przedmiot, ale tak偶e o to, co dzieje si臋 z nim p贸藕niej: kiedy artefakt staje si臋 dowodem, pami膮tk膮 albo relikwi膮? Jak dzia艂a w rodzinnej pami臋ci? Jak materialno艣膰 miejsca i rzeczy wsp贸艂tworzy do艣wiadczenie 偶a艂oby? Co o archeologii m贸wi膮 wspomnienia samych archeolog贸w, ich emocje, motywacje i do艣wiadczenia, kt贸rych zazwyczaj nie znajdziemy w formalnej dokumentacji bada艅?
A na zdj臋ciach 鈥� troch臋 konferencyjnych kontekst贸w, oczywi艣cie Akropol (bo chyba ka偶dy, kto trafia do Aten, musi mie膰 takie zdj臋cie), ale tak偶e uniwersytecki kampus i jego niezwyk艂a architektura. Te ostatnie fotografie publikujemy na specjaln膮 pro艣b臋 dr Aleksandry Krupy-艁awrynowicz, na kt贸rej kampus zrobi艂 nie mniejsze wra偶enie ni偶 same Ateny.