Tom 25, nr 1 (2026) 鈥濸rzegl膮du Nauk Historycznych鈥� zawiera kilkana艣cie artyku艂贸w, studi贸w i materia艂贸w po艣wi臋conych r贸偶nym epokom, regionom i problemom badawczym. W艣r贸d publikowanych tekst贸w znalaz艂y si臋 zar贸wno studia z zakresu historii politycznej, spo艂ecznej i wojskowej, jak i artyku艂y biograficzne oraz po艣wi臋cone pami臋ci historycznej. Numer uzupe艂niaj膮 dodatkowe prace i materia艂y, recenzje, kronika naukowa, polemika oraz tekst Pro memoria.
Przegl膮d artyku艂贸w:
(1563鈥�1601) - Marian Chachaj
Artyku艂 podejmuje problem pochodzenia, biografii i tw贸rczo艣ci Stanis艂awa Niegoszewskiego, pisarza i improwizatora dzia艂aj膮cego w drugiej po艂owie XVI wieku
W artykule przedstawiono stan posiadania pochodz膮cych z Wo艂ynia litewsko-ruskich kniazi贸w na terenie Ma艂opolski w艂a艣ciwej, czyli w wojew贸dztwach krakowskim, sandomierskim i lubelskim w okresie od 1567 r. do po艂owy XVII w.
- Jacek Wijaczka
W artykule przedstawiony zosta艂 przebieg dw贸ch proces贸w o czary z lat 1702 i 1707, w kt贸rych s膮dzona by艂a Ma艂gorzata Ludwiczka, karczmarka, a nast臋pnie owczarka, mieszkaj膮ca w贸wczas w kujawskiej wsi 呕o艂臋dowo.
- Dariusz Rolnik
Ludzie w艂adzy鈥� to okre艣lenie wskazuj膮ce na grup臋, kt贸ra realnie mia艂a wp艂yw na rz膮dy. W czasach stanis艂awowskich byli to ludzie blisko zwi膮zani ze Stanis艂awem Augustem, d艂ugimi okresami mieszkaj膮cy w stolicy i faktycznie wp艂ywaj膮cy na polityk臋.
- Jaros艂aw Durka
Artyku艂 przybli偶a losy Micha艂a Radziwi艂艂a, ostatniego ordynata na Przygodzicach, postaci tyle偶 intryguj膮cej, co kontrowersyjnej. Jego poczynania, szeroko opisywane w prasie okresu mi臋dzywojennego, doprowadzi艂y do trwaj膮cego przez wi臋kszo艣膰 偶ycia konfliktu z reszt膮 arystokratycznego rodu oraz polskimi w艂adzami pa艅stwowymi.
- Serhii Kornovenko, Oleksandr Trygub
Artyku艂 przedstawia nowe ustalenia na temat Wielkiego g艂odu (Ho艂odomoru) na Ukrainie w latach 1932鈥�1933, postrzeganego jako element zaplanowanego przez w艂adze sowieckie ludob贸jstwa
Celem artyku艂u by艂a pr贸ba dokonania analizy por贸wnawczej polityki zagranicznej, jak膮 w latach 1939鈥�1945 prowadzi艂y Hiszpania gen. Francisco Franco i Portugalia Ant贸nio de Oliveiry Salazara. Cho膰 oba autorytaryzmy by艂y do siebie do艣膰 podobne pod wzgl臋dem ideowym i oba ostatecznie pozosta艂y neutralne podczas II wojny 艣wiatowej, wykazywa艂y istotne r贸偶nice, je艣li chodzi o deklarowane cele i sposoby realizacji polityki zagranicznej.
Artyku艂 po艣wi臋cony jest zagadnieniom wpisuj膮cym si臋 w proces poznawania dziej贸w dyscyplinowania 偶o艂nierzy poprzez ich zastraszanie u偶yciem karabin贸w maszynowych w celu zapobie偶enia postawom bojowym uznawanym za 鈥瀗iegodne鈥�.
Autorki przybli偶aj膮 losy Wandy i Bogumi艂a Zwolskich, historyk贸w zwi膮zanych z uczelni膮 od 1945 r., kt贸rzy przybyli do 艁odzi z Wilna. Ich biografie ukazuj膮 do艣wiadczenia uczonych z Kres贸w, funkcjonuj膮cych w realiach PRL-u, a zarazem pozostaj膮cych wiernymi przedwojennym warto艣ciom.
- Anita M艂ynarczyk-Tomczyk
Artyku艂 analizuje proces kszta艂towania przestrzeni publicznej w PRL w latach 1945鈥�1989 na przyk艂adzie patron贸w szk贸艂 w Kielcach. Przedstawiono ewolucj臋 polityki nazewniczej 鈥� od promowania postaci zwi膮zanych z komunizmem, przez wsp贸艂istnienie nazw ideologicznych i neutralnych, po stopniowe odchodzenie od patron贸w komunistycznych w latach osiemdziesi膮tych.
- Van Sang Nguyen, Vinh Duong Bui, Duy Quy Nguyen
Artyku艂 ukazuje rol臋 premiera Shinz艒 Abe podczas jego drugiej kadencji w zakresie wzmacniania wsp贸艂pracy obronnej i bezpiecze艅stwa mi臋dzy Wietnamem a Japoni膮 w ramach dyplomacji stra偶y przybrze偶nej. Dzi臋ki swoim wybitnym osi膮gni臋ciom w dziedzinie polityki zagranicznej Shinz艒 Abe odegra艂 kluczow膮 rol臋 w umacnianiu partnerstwa strategicznego mi臋dzy oboma krajami, tworz膮c solidne podstawy dla wszechstronnej i d艂ugoterminowej wsp贸艂pracy w dziedzinie obrony i bezpiecze艅stwa.
Periodyk powsta艂 w 2002 roku z inicjatywy pracownik贸w Instytutu Historii U艁, a jego za艂o偶ycielami byli Albin G艂owacki i Zbigniew Anusik. Na 艂amach czasopisma publikowane s膮 artyku艂y naukowe, edycje 藕r贸de艂, recenzje, polemiki oraz inne opracowania po艣wi臋cone historii Polski i historii powszechnej 鈥� od staro偶ytno艣ci a偶 po czasy najnowsze.