Przenie艣my si臋 na ulice 艣redniowiecznej Francji. W pobliskim gospodarstwie zebra艂 si臋 t艂um ludzi, kt贸ry domaga si臋 ukarania mordercy trzymiesi臋cznego dziecka. Jak najbardziej go popieramy! Ale zaraz鈥� Ludzie trzymaj膮 艣wini臋 i prowadz膮 j膮 do s膮du鈥� O co chodzi? Od po艂owy XIII wieku zwierz臋ta by艂y stawiane przed s膮dem w roli oskar偶onego. Sk膮d ten absurd? Ludzie 艣redniowiecza zacz臋li zastanawia膰 si臋 czy zwierz臋ta r贸wnie偶 s膮 dzie膰mi Bo偶ymi i czy po 艣mierci r贸wnie偶 id膮 do nieba albo do piek艂a. 艢wi臋ty Franciszek z Asy偶u okre艣la艂 zwierz臋ta 鈥瀗aszymi mniejszymi bra膰mi鈥�. Przez to rozwa偶ano r贸wnie偶, czy musz膮 one po艣ci膰 w dni postne i czy mog膮 pracowa膰 w niedziel臋 oraz czy maj膮 dusz臋 i moralno艣膰, dar odr贸偶niania dobra od z艂a.
Wracaj膮c do naszego mordercy trzymiesi臋cznego dziecka. Historia jak najbardziej jest prawdziwa. Morderc膮 by艂a maciora z miejscowo艣ci Falaise we Francji. Zosta艂a ona oskar偶ona w 1386 o po偶arcie r臋ki oraz twarzy trzymiesi臋cznego dziecka le偶膮cego w ko艂ysce podczas nieobecno艣ci rodzic贸w. Przy ka偶dej zbrodni zawsze by艂o przeprowadzone ca艂e dochodzenie 鈥� wi臋ziono zwierz臋ta w celi, przes艂uchiwano 艣wiadk贸w oraz zwierz臋 (milczenie odbierano jako przyznanie si臋 do winy), w ko艅cu przekazywano je w艂adzy publicznej, kt贸ra wymierza艂a kar臋. Tak by艂o te偶 i w tym przypadku 鈥� proces lochy trwa艂 9 dni i 鈥� w ko艅cu skazano j膮 na 艣mier膰 poprzez powieszenie po艂膮czone z uprzednim w艂贸czeniem ko艅mi oraz zadanie jej tych samych ran, kt贸re ona zada艂a dziecku鈥�. Ponadto wicehrabia Falaise za偶膮da艂, aby w miejsce ka藕ni sp臋dzono wszystkie okoliczne 艣winie, by przygl膮da艂y si臋 egzekucji i bra艂y przyk艂ad. Przygl膮da膰 musia艂 si臋 r贸wnie偶 w艂a艣ciciel 艣wini, 鈥瀉by go zawstydzi膰鈥�. By艂 to typowy przyk艂ad procesu zwierz臋cia domowego, jakich by艂o tylko w Kr贸lestwie Francji w wiekach XIII鈥揦VI oko艂o sze艣膰dziesi臋ciu.鈥�
Co ciekawe, procesy (przede wszystkim ko艣cielne) wytaczano r贸wnie偶 szkodnikom takim jak: szczury, myszy, orzesznice, wo艂ki zbo偶owe, 艣limaki, chrz膮szcze i g膮sienice. Na og贸艂 powodem tych proces贸w by艂y plagi szkodnik贸w. Wobec tych trudno艣ci biskup lub inny duchowny m贸g艂 ukara膰 winowajc贸w poprzez na艂o偶enie na nich anatemy (kl膮twa; wy艂膮czenie ze spo艂eczno艣ci) lub ich ekskomunikowanie (w chrze艣cija艅stwie najwy偶sza kara ko艣cielna, polegaj膮ca na wykluczeniu z 偶ycia Ko艣cio艂a).
Na szcz臋艣cie czasy 艢redniowiecza ju偶 dawno za nami i nie stawiamy 艣wi艅 przed s膮dem. A mo偶e oka偶e si臋 za kilka dekad, 偶e zszokuje nast臋pne pokolenia co艣, co dla nas by艂o norm膮?
艁ucja Sojda