Nagroda Miasta �odzi dla etnograficzno-archeologicznego zespołu badawczego!
z naszego Instytutu oraz prof. Grażyna Ewa Karpińska i dr Aleksandra Krupa-�awrynowicz z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej otrzymało Nagrodę Miasta �odzi za etnograficzne i archeologiczne badania niedawnej przeszłości �odzi.
Zbadane w ramach trzech projektów miejsca mają szansę pojawić się na trasach turystycznych miasta i stać się wizytówką miasta. Działania naukowców wspierają również aktywizację lokalnych społeczności.
Naukowcy z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej U� oraz Instytutu Archeologii U� od kilku lat prowadzą zespołowe, interdyscyplinarne badania miejsc związanych z niedawną przeszłością �odzi. Miejsc, które niezwykle mocno wpisane są w krajobraz i tożsamość miasta.
Podstawą do przyznania nagrody stały się trzy projekty badawcze kierowane przez wspomnianych badaczy:
- „Monopol Wódczany w �odzi. Miejsce i ludzie�,
- „Grembach we wspomnieniach i źródłach�,
- „Dawna siedziba Gestapo i Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy al. Anstadta w �odzi. Interdyscyplinarne badania miejsca�.
Wymienione tu projekty realizowane są w ramach umów o współpracy Uniwersytetu �ódzkiego z podmiotami zewnętrznymi (Monopolis - Virako Sp. z o.o., �ódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna, Instytut Pamięci Narodowej, Widzewskie Domy Kultury).
W przeprowadzanych przedsięwzięciach badacze sięgają przede wszystkim do ludzkiej pamięci i wspomnień.
„Wykorzystujemy narzędzia badawcze właściwe dla etnografii i antropologii kulturowej, łącząc je z możliwościami coraz intensywniej uprawianej na świecie archeologii współczesności (ang. archaeology of the contemporary past)� – wyjaśnia dr Olgierd �awrynowicz.
Przedsięwzięcia te realizowane są oczywiście w mniej lub bardziej licznych zespołach. Prace etnograficzne i archeologiczne wspomagają niekiedy eksperci z innych dyscyplin naukowych (np. historia, historia sztuki, antropologia fizyczna).
„We wszystkie projekty zaangażowani są studenci etnologii i antropologii kulturowej oraz archeologii. Nabywają w ten sposób niezbędnych umiejętności praktycznych� – dodaje dr Aleksandra Krupa-�awrynowicz.
Poddane badaniom miejsca nie doczekały się wcześniej całościowych opracowań monograficznych. Nie funkcjonowały na szlakach turystycznych, nie były wizytówką miasta. Wręcz przeciwnie – z wielu powodów nie były elementem kształtowanego w ostatnich dekadach wizerunku �odzi.
Celem antropologów kultury i archeologów stało się więc zarejestrowanie pamięci o przeszłości oraz zebranie, a czasem nawet ocalenie materiałów archiwalnych, etnograficznych i archeologicznych.
„Celem naszych działań nie jest jedynie popularyzacja pozyskanej wiedzy, lecz także włączenie mieszkańców miasta w działania badawcze – ich społeczna aktywizacja i zwiększenie zaangażowania w poznawanie oraz ochronę lokalnego dziedzictwa kulturowego� dodaje prof. Ewa Karpińska.
Efektem projektów są m.in. publikacje książkowe, wystawy, warsztaty edukacyjno-animacyjne.
Warto przypomnieć, że Nagrodę Miasta �odzi otrzymał w 1957 r. , ówczesny kierownik Katedry Archeologii Polski U�.
fot. i tekst B. Kałużny
