W czwartek, 20 maja, odby艂a si臋 konferencja prasowa inauguruj膮ca dzia艂alno艣膰 Muzeum w . Wystawa 鈥濵onopol. Alchemia produkcji鈥� powsta艂a dzi臋ki materia艂om zgromadzonym podczas bada艅 etnograficznych i archeologicznych prowadzonych przez prof. Gra偶yn臋 Ew臋 Karpi艅ska, dr Aleksandr臋 Krup臋-艁awrynowicz z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej U艁 oraz . W dzia艂ania badawcze w艂膮czeni byli studenci i doktoranci obu kierunk贸w ().
Projekt polega艂 przede wszystkim na zebraniu przekaz贸w ustnych, kt贸re nie tylko dokumentuj膮 histori臋 艁贸dzkich Zak艂ad贸w Przemys艂u Spirytusowego 鈥濸olmos鈥�, lecz r贸wnie偶 przedstawiaj膮 zawodowe biografie pracownik贸w Monopolu. Ludzi, kt贸rych 偶ycie splecione by艂o z dzia艂alno艣ci膮 przedsi臋biorstwa.
Opracowano materia艂 z ponad 20 godzin zarejestrowanych wywiad贸w etnograficznych z by艂ymi pracownikami Zak艂ad贸w. Rozmowy dotyczy艂y m.in. produkcji, receptur, zak艂adowej infrastruktury, asortymentu, rytmu i organizacji pracy, zaplecza socjalnego, aktywno艣ci poza prac膮 鈥� urlop贸w w zak艂adowych o艣rodkach wypoczynkowych, zawod贸w sportowych dla pracownik贸w, czyn贸w spo艂ecznych.
Celem prowadzonych przez badaczy dzia艂a艅 by艂o tak偶e rozpoznanie dziedzictwa materialnego. Dzia艂anie to nie ogranicza艂o si臋 do rejestracji zachowanej struktury architektonicznej Zak艂ad贸w, ale przede wszystkim skupia艂o si臋 na anga偶owaniu 艂odzian w zbi贸rk臋 przedmiot贸w zwi膮zanych z przesz艂o艣ci膮 Monopolu.
Przekazane lub wypo偶yczone artefakty potraktowane zosta艂y jak materialne relikty niedawnej przesz艂o艣ci i 鈥� podobnie jak klasyczne archeologiczne zabytki ruchome 鈥� sklasyfikowane, zinwentaryzowane i opisane. Zebrano ponad 200 artefakt贸w, a w艣r贸d nich: butelki (tak偶e z zawarto艣ci膮), szklanki, kieliszki, przedmioty reklamowe (np. zapalniczki, karty do gry, odzie偶 przyzak艂adowych zespo艂贸w sportowych), fotografie ukazuj膮ce dawne Zak艂ady, ich za艂og臋 w czasie pracy i po pracy (m.in. podczas zawod贸w sportowych, urlopu, zebra艅 oficjalnych oraz spotka艅 towarzyskich), dokumenty prywatne i oficjalne (legitymacje, dyplomy, spisane wspomnienia, odezwy, listy do dyrekcji, wewn臋trzne opracowania ekonomiczne itp.), dokumenty bran偶owe i prasowe (foldery i ulotki reklamowe, katalogi produkt贸w, artyku艂y w prasie fachowej i codziennej). Badania etnograficzne i archeologiczne uzupe艂niono kwerend膮 archiwaln膮 i prasow膮.
Kuratorem wystawy w Monopolis jest Marcin Kuropatwa (absolwent 艂贸dzkiego etnologii), za艣 za identyfikacj臋 wizualn膮 odpowiedzialna jest Izabela Jurczyk z 艂贸dzkiej Akademia Sztuk Pi臋knych im. W艂adys艂awa Strzemi艅skiego w 艁odzi.
G艂贸wn膮 publikacj膮, kt贸ra przedstawia zebrany w trakcie realizacji projektu materia艂 badawczy, jest ksi膮偶ka autorstwa G.E. Karpi艅skiej, A. Krupy-艁awrynowicz i O. 艁awrynowicza, Monopol W贸dczany w 艁odzi. Miejsce opowiedziane, 艁贸d藕 2018.
Zapraszamy do Muzeum w Monopolis!
(fot. i tekst B. Ka艂u偶ny)