Miasto rozrastaj膮ce si臋 w ekspresowym tempie, wulkan przedsi臋biorczo艣ci i produkcji. 鈥濵iasto-maszyna鈥� do robienia pieni臋dzy 鈥� niepowtarzalny fenomen nie tylko na skal臋 ziem polskich, Cesarstwa Rosyjskiego, czy Europy, ale ca艂ego 艣wiata (dla kt贸rego dynamicznego rozwoju trudno by szuka膰 analogii nawet w mitycznej 鈥濰ameryce鈥�). Tygiel narod贸w, kultur i religii; jedyna w swoim rodzaju polsko-偶ydowsko-niemiecko (nie)ma艂a ojczyzna - z pilnuj膮c膮 jej lojalno艣ci wobec carskiego samodzier偶awia rosyjsk膮 urz臋dniczo-wojskowo-policyjn膮 鈥瀔oloni膮鈥�. Jedna ze stolic secesji. Wreszcie 鈥瀂艂e Miasto鈥�, w kt贸rym obok niewyobra偶alnego dla wielu 贸wczesnych bogactwa zagnie藕dzi艂a si臋 n臋dza i spo艂eczna patologia, a pr贸bom wsp贸艂istnienia narod贸w, wyzna艅 i warstw spo艂ecznych towarzyszy艂y wybuchy etnicznej, religijnej i 鈥瀔lasowej鈥� niech臋ci i przemocy. Nie mo偶na uskar偶a膰 si臋 r贸wnie偶 na brak zainteresowania historyk贸w cechowych i amator贸w dziej贸w miasta jego p贸藕niejszymi losami jako wielkoprzemys艂owego o艣rodka. Dolami i niedolami 艁odzi w okresie mi臋dzywojnia, kiedy odzyskanej niepodleg艂o艣ci i rozwojowi samorz膮dowej wsp贸lnoty towarzyszy艂 permanentny kryzys gospodarczy lokalnej w艂贸kienniczej monokultury. Mrocznymi latami Litzmannstadt, kt贸re w planach hitlerowskiego Berlina mia艂o by膰 wielkim bastionem niemczyzny na wschodnich kresach III Rzeszy. Paradoksem socjalistycznego 鈥瀖iasta w艂贸kniarek鈥�, kt贸re zamiast 鈥瀋zerwonej 艁odzi鈥�, funkcjonuj膮cej, jak si臋 okaza艂o, tylko w wyobra藕ni w艂odarzy PRL, ukaza艂o w 鈥濸olsce Ludowej鈥� zgo艂a inne oblicze - jednego z najwa偶niejszych o艣rodk贸w robotniczego oporu wobec absurd贸w socrealistycznej gospodarki i w艂adzy komunist贸w. Wreszcie dziejami 艁odzi po 1989 r., kiedy 鈥瀖iasto w艂贸kna鈥� zosta艂o zmuszone do poszukiwania nowej to偶samo艣ci i znaku firmowego (notabene, jak si臋 zdaje, poszukiwania trwaj膮鈥�).
Mog艂oby si臋 wydawa膰, i偶 trudno jest 鈥� w zwi膮zku z zarysowanym powy偶ej konterfektem naukowej i鈥� mniej naukowej literatury o mie艣cie nad 艁贸dk膮 (zw艂aszcza o jego XIX- i XX-wiecznych dziejach) - napisa膰 co艣 wi臋cej, ciekawiej, lub鈥� inaczej. A jednak! Cel ten zosta艂 osi膮gni臋ty przez zesp贸艂 badaczy historii naszego miasta - socjolog贸w Jacka Burskiego, Kaj臋 Ka藕miersk膮, Agat臋 Zysiak i Wiktora Marca oraz historyk贸w Kamila Piska艂臋 i Kamila 艢miechowskiego. W ksi膮偶ce pt. (Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego 2021) zaprezentowali oni w serii artyku艂贸w interdyscyplinarne, nowatorskie uj臋cie i interpretacj臋 zar贸wno dziej贸w 艁odzi, jak i ich odzwierciedlenia, obecnego w dyskusji publicznej. Aby zaostrzy膰 apetyt czytelnik贸w i 鈥� utrzymuj膮c si臋 w kulinarnej 鈥瀙oetyce鈥� 鈥� da膰 im przedsmak interesuj膮cej lektury, sk艂aniaj膮cej do przewarto艣ciowania w艂asnych 鈥瀠le偶a艂ych鈥� ocen, a niekiedy prowokuj膮cej do sporu z autorami (o to przecie偶 chodzi w dobrej, naukowej literaturze!), warto zasygnalizowa膰 cho膰by intryguj膮ce tytu艂y niekt贸rych spo艣r贸d artyku艂贸w-rozdzia艂贸w tej zbiorowej monografii - takie jak cho膰by Sprawiedliwo艣膰 dla robotniczego miasta? (1945鈥�1949), czy Postindustrialna sierota w neoliberalnej Polsce (1989鈥�1994).
A zatem - bon app茅tit!
Wi臋cej tekst贸w autora znajdziesz .