Tom VII pod redakcj膮 Patrycji W艂odek i Kamili 呕yto wpisuje si臋 w to 偶arliwe wyznanie w ca艂ej pe艂ni. Kiedy programowa艂am kolejne edycje Forum Kina Europejskiego 鈥濩inergia鈥� w 艁odzi to w艂a艣nie w esejach filmoznawc贸w tutaj publikowanych, szuka艂am nie tylko potwierdzenia moich subiektywnych przecie偶 wybor贸w, ale tak偶e informacji o wczesnych lub ma艂o znanych filmach interesuj膮cych mnie tw贸rc贸w, kt贸rych chcia艂am przypomnie膰 albo pokaza膰 w nowym 艣wietle.
Bo te偶 tom VII czyta si臋 nie jak ksi膮偶k臋, a ju偶 na pewno nie jak traktat naukowy, ale ogl膮da (a raczej przetwarza) niemal jak kinowe obrazy. Przynajmniej niekt贸re rozdzia艂y. Jak cho膰by ten po艣wi臋cony kinu Nuri Bilge Ceylana autorstwa Magdaleny Kempy-Pieni膮偶ek zatytu艂owany 鈥濪alekie miejsca, bliskie twarze鈥�.
Autorka udowadnia, 偶e filmy Ceylana 鈥瀠ruchamiaj膮 my艣lenie o spojrzeniu, o tym, kto i co widzi (a mo偶e czego nie widzi?)鈥�, a pozostaj膮c kinem milczenia 鈥瀞膮 r贸wnocze艣nie kinem patrzenia鈥�. Bardzo inspiruj膮ca pr贸ba odczytania Ceylana, zw艂aszcza w kontek艣cie dwuznacznej fascynacji jego tw贸rczo艣ci膮 na Zachodzie.
Albo sk膮din膮d 艣wietny esej Kuby Mikurdy 鈥濿alerian Borowczyk: mistrz ucieczek (przyczynek do biografii)鈥�. Autor, chwa艂a mu za to, przywo艂uje posta膰 niemal zapomnian膮 w Polsce, outsidera, geniusza surrealistycznej animacji, guru Terry Gilliama i Neila Jordana, ostatecznie jednak wt艂oczonego do szuflady z napisem tw贸rca kina erotycznego klasy B. Podobnie jak w swoim dokumencie, kt贸ry mia艂 premier臋 na ostatnim festiwalu w Cannes Love Express. Przypadek Waleriana Borowczyka, Kuba Mikurda szuka w eseju przyczyn tego dziwnego, niezrozumia艂ego fenomenu.
Mo偶e, jak sugeruje autor, im bardziej Borowczyk od swoich obsesji i pragnie艅 ucieka艂, tym bardziej, paradoksalnie 鈥� im ulega艂.
Tom VII jest pasjonuj膮c膮 lektur膮 dlatego, 偶e nie daje gotowych odpowiedzi, niczego nie narzuca, pozostawia czytelnika z refleksj膮, a obok wielkich mistrz贸w kina w rodzaju Wernera Herzoga upomina si臋 tak偶e o innych niepokornych, kontrowersyjnych, ale i fascynuj膮cych, jak Leos Carax, Zeki Demirkubuz, Joe Wright albo o tych dzi艣 ju偶 znanych g艂贸wnie historykom kina, jak Kurt Maetzig, Bo Widerberg, Vilgot Sjoman. To zr贸偶nicowanie nie jest w serii niczym nowym. Nie jestem jednak pewna, czy zabieg reprezentowania wybranych kinematografii duetami tw贸rc贸w nie jest nadu偶yciem.
S膮 dwa wyj膮tki, kt贸re nie przek艂adaj膮 si臋 na pozosta艂ych sparowanych: w dalekim planie W艂osi - Gianni Amelio i Valerio Zurlini (pocz膮tek i koniec monografii, dwie odmienne, ale te偶 nie ca艂kiem oczywiste postawy neorealisty i metafizyka), w bliskim planie Hiszpanie - Juan Antonio Bardem Munoz i Luis Garcia Berlanga silnie ze sob膮 zwi膮zani w pocz膮tkowych okresach tw贸rczo艣ci. Pozosta艂e pary poza narodowo艣ci膮 niewiele 艂膮czy.
Wi臋cej tekst贸w autorki znajdziesz
.