Na pocz膮tku swojego wywodu Lipman stawia diagnoz臋 szkolnictwa, kt贸ra w wielu polskich czytelnikach wywo艂a szybsze bicie serca, bowiem zwraca on uwag臋 na problemy dobrze znane z polskiej szko艂y: spadek koncentracji uczni贸w, ich utrata zainteresowania 艣wiatem czy nieumiej臋tno艣膰 pracy w grupie. Wielu z nas przyczyn tego stanu doszukuje si臋 w pandemii, uzale偶nieniu m艂odzie偶y od gier b膮d藕 spadku znaczenia wiedzy jako warto艣ci. Lipman u艣wiadamia nam, 偶e problem ten jest powszechny i trwa od d艂u偶szego czasu. W jego uj臋ciu winy nale偶y szuka膰 w systemie edukacji, kt贸ry nie daje uczniom mo偶liwo艣ci do艣wiadczania, jak膮 daj膮 wczesne lata 偶ycia.
Uczniowie postawieni przed autorytetem, jakim jest nauczyciel, uzyskuj膮 wiedz臋 bez mo偶liwo艣ci interpretacji, refleksji i dociekania, poniewa偶 nie s膮 pobudzani do my艣lenia o 艣wiecie. Staj膮 si臋 cz臋艣ci膮 pewnej zaplanowanej struktury, w kt贸rej niewiele jest miejsca na odkrywanie i do艣wiadczanie.
Lipman postuluje w艂膮czenie filozofii 鈥� pe艂nej analiz, dyskusji i interpretacji 鈥� do programu nauczania jako najprostsz膮 metod臋 rozwijania my艣lenia w szkole. Wskazuje r贸wnie偶 na podstawowe umiej臋tno艣ci, jak m贸wienie, pisanie i czytanie, kt贸re nale偶y doskonali膰. Bowiem to s艂uchanie innych, czytanie ze zrozumieniem, wypowiadanie w艂asnego zdania czy wyci膮ganie wniosk贸w prowadz膮 do rozwijania my艣lenia. To z kolei mo偶e pomaga膰 w rozwi膮zywaniu konflikt贸w, na co zwraca uwag臋 Lipman, podkre艣laj膮c zwi膮zek edukacji emocjonalnej z edukacj膮 moraln膮. Obok rozwa偶a艅 zwi膮zanych z umiej臋tno艣ciami my艣lowymi i edukacj膮 ukierunkowan膮 na ich doskonalenie, w tek艣cie znajdziemy wiele ciekawych spostrze偶e艅 zwi膮zanych z warto艣ci膮 tzw. my艣lenia troskliwego, najtrudniejszego do zdefiniowania i najmniej obecnego w systemie edukacji (w艂膮czonego do ksi膮偶ki dopiero w drugim wydaniu).
Autor proponuje przekszta艂cenie klas we wsp贸lnoty dociekania. Wsp贸lnota pozwala na zderzenie r贸偶nych punkt贸w widzenia, czasem zupe艂nie nieoczekiwanych. Rozwija umiej臋tno艣ci wyra偶ania w膮tpliwo艣ci, prowadzenia dialogu, wypracowania kompromis贸w, pog艂臋bia zdolno艣ci przekonywania i mediacji. Wszystko to nie tylko u艂atwia funkcjonowanie w spo艂ecze艅stwie, ale r贸wnie偶 wp艂ywa na jego jako艣膰.
W艣r贸d wielu ciekawych aspekt贸w 鈥� na kt贸re zwraca uwag臋 Lipman przy omawianiu korzy艣ci p艂yn膮cych z edukacji w obr臋bie wsp贸lnot dociekania 鈥� jest rozr贸偶nienie rozmawiania, rozmowy, dialogu i dyskusji (dla mnie wyj膮tkowo interesuj膮cy fragment), a tak偶e ich znacz膮ca rola w rozwijaniu umiej臋tno艣ci my艣lowych. Dzia艂anie wsp贸lnotowe oraz rozwijanie dyspozycji poznawczych wydaj膮 mi si臋 szczeg贸lnie istotne w polskiej szkole, gdzie wci膮偶, mimo coraz cz臋艣ciej podejmowanych pr贸b, dominuje podej艣cie indywidualnej pracy i przekazywania wiedzy.
to ksi膮偶ka poruszaj膮ca wiele temat贸w, w kt贸rej autor podkre艣la konieczno艣膰 zmiany i sugeruje jedn膮 z mo偶liwych dr贸g. Robi to w spos贸b przekonuj膮cy i przyst臋pny, cho膰 niepozbawiony filozoficznych korzeni, a miejscami do艣膰 hermetycznych analiz. Uwa偶am jednak, 偶e to pozycja wyj膮tkowa, nie tylko dla nauczycieli, ale r贸wnie偶 dla rodzic贸w i mo偶e przede wszystkim dla nich. Ka偶dy rodzic pragnie przecie偶, 偶eby jego dziecko samodzielnie potrafi艂o dokonywa膰 trafnych wybor贸w, funkcjonowa膰 w spo艂ecze艅stwie, unika膰 niebezpiecze艅stw czy potrafi膰 odr贸偶ni膰 prawd臋 od k艂amstwa, a dobro od z艂a. Lipman w ksi膮偶ce przytacza wa偶ne umiej臋tno艣ci, w kt贸re mo偶emy wyposa偶y膰 swoje dzieci. Publikacja jest te偶 niezwykle istotna dla nauczycieli i przysz艂ych pedagog贸w, bowiem zmiana systemu kszta艂cenia dzieci wymaga zmiany w sposobie kszta艂cenia pedagog贸w.
Wi臋cej tekst贸w autorki znajdziesz
.