Wies艂aw Urba艅ski opowiada dziennikarzom o przebiegu strajk贸w studenckich w 艁odzi podczas uroczysto艣ci zorganizowanej w styczniu 2021 r., w 40. rocznic臋 protest贸w.
Jeden z najodwa偶niejszych dzia艂aczy antykomunistycznej opozycji
Wies艂aw Urba艅ski urodzi艂 si臋 w 1957 r. w Paj臋cznie. W latach 1979鈥�1985 studiowa艂 prawo i histori臋 na Uniwersytecie 艁贸dzkim. Od 1979 roku by艂 wsp贸艂pracownikiem i cz艂onkiem antykomunistycznych organizacji opozycyjnych 鈥� Ruchu Obrony Praw Cz艂owieka i Obywatela oraz Ruchu M艂odej Polski, wsp贸艂za艂o偶ycielem Niezale偶nego Zrzeszenia Student贸w Uniwersytetu 艁贸dzkiego, a nast臋pnie wiceprzewodnicz膮cym i przewodnicz膮cym Komisji Uczelnianej NZS U艁.
By艂 wsp贸艂autorem wielu postulat贸w politycznych, negocjowa艂 ze stron膮 rz膮dow膮. Wsp贸艂organizator demonstracji w obronie wi臋藕ni贸w politycznych w maju 1981 roku. Organizator kolporta偶u pism: 鈥濨ratniak鈥�, 鈥濾eto鈥�, 鈥濷pinia鈥�. Wsp贸艂organizator manifestacji patriotycznych z okazji 3 Maja i 17 wrze艣nia. 2 maja 1981 roku pobity przez tzw. 鈥瀗ieznanych sprawc贸w鈥�.
W stanie wojennym internowany od 13 grudnia 1981 roku do 23 lipca 1982 roku w 艁臋czycy i 艁owiczu. Uczestnik g艂od贸wki protestacyjnej w Zak艂adzie Karnym w 艁臋czycy w grudniu 1981 roku. Po wyj艣ciu z internowania dzia艂a艂 w strukturach podziemnych Solidarno艣ci. Uznawany by艂 za jednego z najodwa偶niejszych dzia艂aczy opozycji antykomunistycznej w PRL.
Strajki studenckie '81 - najpierw U艁, potem inne uczelnie w Polsce
Akcje protestacyjne na polskich uczelniach w styczniu 1981 roku rozpocz臋艂y si臋 po tym jak 13 listopada 1980 r. s膮d odrzuci艂 wniosek o rejestracj臋 Niezale偶nego Zrzeszenia Student贸w. W 艁odzi 6 stycznia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu 艁贸dzkiego rozpocz臋艂a si臋 akcja 鈥濻olidarne czekanie鈥� - okupacja budynku wydzia艂u po zako艅czeniu zaj臋膰, 8 stycznia do akcji przy艂膮czy艂 si臋 Wydzia艂 Ekonomiczno-Socjologiczny U艁, a 11 stycznia rozpocz膮艂 si臋 strajk okupacyjny na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym U艁. 21 stycznia na Wydziale Filologicznym odby艂y si臋 rozmowy student贸w z delegacj膮 Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wy偶szego i Techniki. Tego samego dnia wieczorem, po zerwaniu rozm贸w, Wojciech Walczak i Wies艂aw Urba艅ski og艂osili strajk okupacyjny na Uniwersytecie 艁贸dzkim. G艂贸wn膮 siedziba strajkuj膮cych by艂 budynek Wydzia艂u Filologicznego Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Strajkowa艂o 艂膮cznie ok. 10 tysi臋cy student贸w 艂贸dzkich uczelni. Wysuwano postulaty rejestracji NZS-u, zniesienia przymusu nauczania j臋zyka rosyjskiego i przedmiot贸w indoktrynacyjnych, zniesienia cenzury w wydawnictwach, prawa do swobodnego wyjazdu za granic臋, skr贸cenia s艂u偶by wojskowej dla student贸w, wprowadzenia niezale偶no艣ci uczelni w sprawach naukowych i dydaktycznych, wyd艂u偶enia czasu studi贸w do 5 lat, poszanowania autonomii uczelni przez MO i SB, poprawy sytuacji bytowej studiuj膮cych i absolwent贸w, a ze spraw pozastudenckich - uwolnienia wi臋藕ni贸w politycznych oraz ukarania winnych st艂umienia protest贸w robotniczych w grudniu 1970 i 1976 roku.
Ze strony rz膮du PRL negocjacje prowadzi艂a Komisja Mi臋dzyresortowa, kt贸rej przewodniczy艂 minister nauki, szkolnictwa wy偶szego i techniki, prof. Janusz G贸rski (rektor Uniwersytetu 艁贸dzkiego w latach 1972鈥�1975), a w sk艂adzie byli tak偶e przedstawiciele Ministerstw: Kultury i Sztuki, Zdrowia i Opieki Spo艂ecznej, Sprawiedliwo艣ci oraz Sztabu Generalnego WP. Ze strony NZS udzia艂 w rozmowach brali cz艂onkowie Mi臋dzyuczelnianej Komisji Porozumiewawczej.
15 lutego negocjacje zerwano, gdy偶 w艂adze nie zgadza艂y si臋 na rejestracj臋 NZS bez dokonania zmian w statucie (偶膮dano m.in. uznania przewodniej roli PZPR i ograniczenia prawa do strajku). W nast臋pnych dw贸ch dniach wybuch艂y strajki solidarno艣ciowe na innych uczelniach: m.in. Akademii Medycznej w Poznaniu, Uniwersytecie Jagiello艅skim w Krakowie, Akademii G贸rniczo-Hutniczej w Krakowie, Uniwersytecie Warszawskim.
21 stycznia 2021 roku w dawnym gmachu Wydzia艂u Filologicznego U艁 przy al. Ko艣ciuszki w 艁odzi odby艂y si臋 obchody 40. rocznicy 艂贸dzkiego strajku student贸w -
Redakcja:
窜诲箩臋肠颈补: Maciej Andrzejewski, Centrum Komunikacji i PR U艁
.