W otwarciu wystawy 13 lutego 2023 r. uczestniczyli studenci i pracownicy Uniwersytetu 艢l膮skiego () w Opawie. S艂owo wst臋pne do publiczno艣ci wyg艂osi艂y prof. Aneta Paw艂owska z (kuratorka wystawy) oraz dziekan Wydzia艂u Filozoficzno-Przyrodniczego w Opawie prof. PhDr. Irena Korbel谩艡ov谩, a tak偶e kierownik Galerii Hauerova i dyrektor Instytutu Produkcji Filmowej, Telewizyjnej i Radiowej mgr Monika Hors谩kov谩.
W wydarzeniu brali te偶 udzia艂 prodziekan Wydzia艂u Filozoficzno-Przyrodniczego w Opawie mgr. Ilona Matejko-Peterka, Ph.D., kt贸ra pomog艂a w organizacji wystawy oraz prof. Waldemar Deluga z Katedry Historii Sztuki i Dziedzictwa Kulturowego (Wydzia艂 Artystyczny) sk膮d przewieziono prace.
O wystawie
Wystawa 鈥濧 艣wiat艂o艣膰 w ciemno艣ci 艣wieci i ciemno艣膰 jej nie ogarn臋艂a鈥� jest efektem pobytu prof. Julii Iwaszko z Politechniki Kijowskiej na w ramach stypendium badawczego z polskiego Programu 鈥濱nicjatywa Doskona艂o艣ci 鈥� Uczelnia Badawcza鈥� (IDUB) Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego. Edycja 艂贸dzkiego IDUB-u z roku 2022 niesie wsparcie dla badaczy ukrai艅skich dotkni臋tych dzia艂aniami wojennymi. Profesor Iwaszko podj臋艂a ca艂y szereg inicjatyw naukowo-artystycznych przybli偶aj膮cych ten traumatyczny temat akademikom z 艁odzi.
Tytu艂 wystawy 鈥濧 艣wiat艂o艣膰 w ciemno艣ci 艣wieci i ciemno艣膰 jej nie ogarn臋艂a鈥� prezentuj膮cej prace fotograficzne z po艂udnia ogarni臋tej wojn膮 Ukrainy, odnosi si臋 do s艂贸w z Ewangelii 艣w. Jana o zwyci臋stwie 艣wiat艂a nad ciemno艣ci膮. Symbolika biblijnych s艂贸w w pewnym sensie jest oczywista, 艣wiat艂o艣膰 to Chrystus i dobro. Za艣 ciemno艣膰 to si艂a przeciwstawna Bogu, prawdziwy antychryst, jakim jest putniowska Rosja.
Wsp贸艂czesne zdj臋cia, w rozdzielczo艣ci HD, wykonane cyfrow膮 lustrzank膮, przenosz膮 nas nagle w odleg艂e czasy, gdy przemoc by艂a na porz膮dku dziennym, a jedynym oparciem dla bezbronnych ludzi by艂 B贸g. Wojna w Ukrainie to zniszczone cerkwie, zbezczeszczone ikony i puste, zdewastowane wybuchami pocisk贸w z iskander贸w szko艂y. Ale 鈥濿ojna 鈥� jak powiedzia艂 Emil Zola 鈥� to 偶ycie, kt贸re nie mo偶e istnie膰 bez 艣mierci鈥�. Dlatego na zdj臋ciach zrobionych w kwietniu i maju, po ponad 2 miesi膮cach walk, widzimy budz膮c膮 si臋 do 偶ycia przyrod臋: pi臋kn膮, zielon膮 wiosenn膮 traw臋 z krwistoczerwonymi makami i bezkre艣nie b艂臋kitne, przeorane bia艂ymi cirrusami niebo.
鈥濸ierwszy granat, kt贸ry pad艂, trafi艂 w nasze serca鈥� s艂ynne zdanie, kt贸re pojawi艂o si臋 w pacyfistycznej powie艣ci Ericha Marii Remarque'a 鈥濶a Zachodzie bez zmian鈥� doskonale opisuje, co czujemy my, mieszka艅cy Europy wobec konfliktu, jaki wybuch艂 za wschodni膮 granic膮 Polski. Bezprzyk艂adna agresja i atak Rosji na Ukrain臋, rozpocz臋te 24 lutego 2022, to koniec 艣wiata ma艂ej, bezpiecznej stabilizacji b臋d膮cej od II wojny 艣wiatowej udzia艂em 艣wiata Zachodniego. W postsowieckiej cz臋艣ci Europy, po szcz臋艣liwie niemal bezkrwawej transformacji z lat 90. XX wieku i odej艣ciu od komunistycznych rz膮d贸w, mieszka艅cy osi膮gn臋li dobrobyt i rado艣膰 spokojnej egzystencji. Wybuch wojny zniszczy艂 to poczucie bezpiecze艅stwa, staj膮c si臋 cezur膮 zupe艂nie nowego, pe艂nego niewyeksplikowach zagro偶e艅 偶ycia鈥� Bo wojna to si艂a straszna, niszcz膮ca i pe艂na potworno艣ci.
Lecz wojna w uj臋ciu prezentowanych na wystawie fotografii dokumentalnych autorstwa Sergija Beli艅skiego 鈥� oficera prasowego Armii Ukrai艅skiej z 28. samodzielnej brygady zmechanizowanej im. Rycerzy Zimowej Kampanii, to nie tylko okrucie艅stwo. To te偶 nadzieja, kt贸r膮 widzimy w 偶贸艂tych i niebieskich serduszkach szytych przez ukrai艅skie wolontariuszki dla walecznych obro艅c贸w ojczyzny. To troska o zapomniane, porzucone bezpa艅sko zwierz臋ta 鈥� psy, krowy, kucyki. To wreszcie zjednoczenie wojskowych i cywil贸w w trakcie wielkanocnych ceremonii w schronie z udzia艂em popa.
Wystawie towarzyszy wyb贸r tekst贸w pt. Kwiaty Po艂udnia, autorstwa Sergija Beli艅skijego i Julii Iwaszko to rodzaj poetyckiego dziennika zdarze艅 wojennych. Zbi贸r ten jest uzupe艂nieniem wystawy 鈥濧 艣wiat艂o艣膰 w ciemno艣ci 艣wieci i ciemno艣膰 jej nie ogarn臋艂a鈥� (J 1, 5), prezentuj膮cej zdj臋cia ukazuj膮ce ogarni臋t膮 wojn膮 Ukrain臋 autorstwa bezpo艣redniego uczestnika zdarze艅 i oficera Armii Ukrai艅skiej 鈥� Sergija Beli艅skijego.
Poetycki charakter wyboru tekst贸w, osadzonych silnie w religii prawos艂awnej pe艂ni z jednej strony funkcj臋 dynamizuj膮c膮 postrzeganie materia艂u ikonograficznego zawartego w pracach fotograficznych, dopowiadaj膮c je. Drug膮 jego funkcj膮 tego osobliwego potpourri jest przepracowanie dla obojga autor贸w ich w艂asnej traumy zwi膮zanej z wojn膮.
W 艁odzi wystawa prezentowana by艂a w dniach 21. 10.2022- 05.01. 2023 w Galerii Wozownia 11 Uniwersytetu 艁贸dzkiego oraz w dniach 17.11.2022 鈥� 03.02.2023 na Uniwersytecie w Ostrawie. Patronat nad wystaw膮 obj臋艂a Jej Magnificencja Rektor U艁 鈥� prof. El偶bieta 呕膮dzi艅ska oraz Wojewoda 艁贸dzki 鈥� Tomasz Boche艅ski ponadto wydarzenie obj臋te jest wsparciem
Kuratork膮 wystawy jest prof. Aneta Paw艂owska ()
O autorach
Julia Iwaszko 鈥� doktor habilitowany (architektura), Profesor, nostryfikowany na Politechnice Krakowskiej im. T. Ko艣ciuszki. Urodzi艂a si臋 w 1970 roku w Kijowie. W 1993 roku uko艅czy艂a Wydzia艂 Architektury Kijowskiego Instytutu In偶ynierii i Budownictwa. Od 1994 roku pracuje na Wydziale Podstaw Architektury i Projektowania Architektonicznego, prowadzi zaj臋cia z historii architektury ukrai艅skiej i nowoczesnej architektury 艣wiatowej, obejmuje opiek膮 naukow膮 doktorant贸w. Od 1997 roku jest doktorem architektury o specjalno艣ci 鈥濼eoria i historia architektury, restauracja zabytk贸w architektury鈥�, od 2013 roku jest doktorem habilitowanym o tej samej specjalno艣ci.
W 2018 roku jej stopie艅 doktora habilitowanego zosta艂 nostryfikowany na Politechnice Krakowskiej im T. Ko艣ciuszki. J. Iwaszko jest autorem ponad 600 artyku艂贸w naukowych i popularnonaukowych. Pe艂ni funkcj臋 zast臋pcy kierownika KNUBA wsp贸lnych program贸w wsp贸艂pracy naukowej specjalist贸w Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Budownictwa i Architektury oraz Uniwersytetu 艁贸dzkiego, Politechniki Krakowskiej im. T. Ko艣ciuszki, Politechniki 艁贸dzkiej (Rzeczpospolita Polska), Uniwersytetu im. Vasile Alexandri z Bac膬u (Rumunia), Politechniki Zhejiang (Chiny). Kilkakrotnie odbywa艂a sta偶 na Politechnice Krakowskiej im T. Ko艣ciuszki, uczestniczy we wsp贸lnych projektach z naukowcami polskimi i rumu艅skimi. Cztery takie projekty maj膮 pa艅stwow膮 rejestracj臋 na Ukrainie w Narodowym Instytucie Naukowo-Technicznych Bada艅.
Sergij Beli艅skij 鈥� urodzi艂 si臋 10 pa藕dziernika 1977 roku w Kamie艅cu Podolskim. Posiada dwa wykszta艂cenia - budowlane i medyczne. W latach 1998-2017 by艂 muzykiem w znanym ukrai艅skim zespole rockowym 鈥濸ropala Hramota鈥�. Zaanga偶owany w archeologi臋. Interesuje si臋 histori膮 i kultur膮 Wschodu. Zawodowo zajmuje si臋 fotografi膮 artystyczn膮 i kinematografi膮. Od wielu lat mieszka艂 we W艂oszech i Hiszpanii, biegle pos艂uguje si臋 j臋zykiem w艂oskim. Od 2021 roku w szeregach Ukrainskiego Wojska, prasowy oficer 28. Brygady Rycerzy Zimowej Kampanii.
Informacje: .
Zdj臋cia z wernisa偶u: Monika Hors谩kov谩