¾«¶«Ó°ÊÓ

Niezwykłe znaleziska oraz archiwalia ZWiK w Muzeum Przyrodniczym U�

Ciosy mamuta, czaszki żubra i nosorożca włochatego znalezione podczas budowy kanałów w �odzi – o takich sensacjach donosiła przedwojenna prasa. Dziś można oglądać te szczątki pradawnych zwierząt w Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu �ódzkiego w Parku im. Sienkiewicza. Najcenniejsze eksponaty wykopane przy okazji prac kanalizacyjnych w �odzi w okresie międzywojennym (także odnalezione ostatnio w muzeum) zaprezentowano podczas wspólnego briefingu prasowego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji oraz Muzeum Przyrodniczego U�.

Opublikowano: 24 lutego 2023

dwaj mężczyźni prezentują czaszkę pradawnego zwierzęciaPrezentacja znalezisk odbywała się z udziałem dyrektora muzeum prof. Jerzego Nadolskiego i wiceprezydenta �odzi – Adama Pustelnika.

Budowali kanały, odkopali szczątki pradawnych zwierząt

szczÄ…tki zwierzÄ…t - ekspozycja muzealna

Obok eksponatów umieszczone sÄ… archiwalne zdjÄ™cia ZWIK i opisy potwierdzajÄ…ce, że obiekty pochodzÄ… z Å�odzi. 

Cios mamuta znaleziono 16 listopada 1936 roku na ulicy Drewnowskiej przy ulicy Okrzei podczas kopania tak zwanego rowu obwodowego, do którego skierowano wody rzeki na czas budowy podziemnego kanału �ódki. Cios długości 2,5 metra leżał prawie 2,5 metra pod ziemią. Jak donosił przedwojenny „Express�: „cios został taksówką odwieziony do Parku Sienkiewicza do Miejskiego Muzeum Przyrodniczego. Odebrał go dyrektor Edward Potęga�. „Jest to najlepiej zachowane wykopalisko w Polsce. Olbrzym zatonął w błotach i rozlewiskach wielkiej rzeki �ódki� - informował „Express�. Dyrektor Potęga twierdził, że „jest to kieł mamuta włochatego, młodego osobnika, a pochodzi z okresu polodowcowego - liczyć może 12-15 tysięcy lat�. Podjęto próbę poszukiwań pozostałych kości szkieletu mamuta w dolinie �ódki, ale bez sukcesu.

dwaj mężczyźni z kłem mamuta, zdjęcie archiwalne

W archiwach ZWIK zachowaÅ‚y siÄ™ dwa zdjÄ™cia. Na jednym widnieje podpis: „KieÅ‚ mamuta znaleziony przy regulacji rzeki Å�ódki w pobliżu ulicy Okrzei. Listopad 36â€�. Na zdjÄ™ciu widać inżyniera WacÅ‚awa Barszczewskiego, który przekazuje cios mamuta Edwardowi PotÄ™dze  - dyrektorowi przedwojennego Muzeum Przyrodniczego w Å�odzi.

W archiwum ZWIK znajduje siÄ™ też drugie zdjÄ™cie z podpisem: „Czaszka tura znaleziona w wykopie V 37â€�. CzaszkÄ™ żubra (nie tura) znaleziono 30 kwietnia 1937 roku podczas pogłębiania koryta rzeki Å�ódki miÄ™dzy ulicami Okrzei a WapiennÄ…, na głębokoÅ›ci okoÅ‚o 3,5 metra pod korytem rzeki. Przedwojenny „GÅ‚os Porannyâ€� donosiÅ‚: „Czaszka znajduje siÄ™ w stanie dobrym, doskonale zachowana kość czoÅ‚owa z rogami i część koÅ›ci nosowejâ€�. 

Podczas ostatniego zlodowacenia pierwotny prażubr (Bos priscus) zniknął z terenu Europy. Analizy DNA szczątków kopalnych wykazały, że po złagodzeniu klimatu w okresie holocenu pojawił się on ponownie na kontynencie europejskim, czyli ok. 14 tys. lat temu. Obecnie znanych jest kilkadziesiąt fragmentów kostnych prażubra znalezionych w Polsce. Był on jednym z pospolitszych dużych ssaków kopalnych. Stał się on bezpośrednim przodkiem współczesnego żubra, jednak jako krzyżówka z turem. Był on do współczesnego żubra prawdopodobnie bardzo podobny. Miał jedynie dłuższe rogi. Należy przypuszczać, że czaszka znaleziona w �odzi ma prawdopodobnie kilkanaście tysięcy lat

– twierdzi  prof. Jerzy Nadolski, dyrektor .


Nowe znaleziska

czaszka nosorożca włochatego na wystawie w muzeum

W muzeum odnalazÅ‚a siÄ™ też czaszka nosorożca wÅ‚ochatego z oryginalnym opisem: „Czaszka nosorożca wykopana 8 maja 1925 roku na głębokoÅ›ci 4,5 metra przy robotach kanalizacyjnychâ€�. Wydobyto jÄ… z dna rzeki Karolewki w okolicach ulicy Obywatelskiej podczas budowy pierwszego  kolektora Å›ciekowego w Å�odzi. W zasobach muzeum jest też poroże Å‚osia znalezione wiosnÄ… 1925 roku podczas prac w korycie rzeki Å�ódki. Jest też cios mamuta odkryty w 1926 roku na głębokoÅ›ci 5 metrów przy budowie kanaÅ‚u w dolinie rzeki Karolewki, u zbiegu alei KoÅ›ciuszki
z ulicÄ… ZielonÄ…. Okaz ma okoÅ‚o 85 cm dÅ‚ugoÅ›ci. ZachowaÅ‚ siÄ™ w doskonaÅ‚ym stanie. 

Materiał: ZWiK

Redakcja: Centrum Komunikacji i PR U�

Zdjęcia: ZWiK i Natalia Naworska (CKiPR U�)

Misją Uniwersytetu �o�dzkiego jest rzetelne prowadzenie badan� naukowych oraz aktywne głoszenie prawdy z nich płynącej, tak by mądrze kształcic� kolejne pokolenia, byc� użytecznym dla społeczen�stwa oraz odważnie odpowiadac� na wyzwania wspo�łczesnego s�wiata. Doskonałość naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze wartości to: odwaga, ciekawość, zaangażowanie, współpraca i szacunek.

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR