Polskie groby odnalezione po 80 latach
艁ambinowice ju偶 od XIX wieku by艂y miejscem funkcjonowania oboz贸w jenieckich. Podczas II wojny 艣wiatowej Niemcy utworzyli tu jeden z najwi臋kszych kompleks贸w obozowych w Europie. Przez Lamsdorf przesz艂o oko艂o 300 tys. je艅c贸w r贸偶nych narodowo艣ci, w tym nawet 70 tys. Polak贸w 鈥� 偶o艂nierzy kampanii wrze艣niowej oraz powsta艅c贸w warszawskich. Cz臋艣膰 z przetrzymywanych tutaj Polak贸w os贸b nigdy nie opu艣ci艂a tego miejsca. Ich dok艂adna liczba nie jest znana, tym bardziej, 偶e do 2026 roku nie znano lokalizacji ani jednego grobu polskiego je艅ca.
Prze艂om nast膮pi艂 na Starym Cmentarzu Jenieckim. W jednym z grob贸w archeolodzy znale藕li po艂贸wk臋 aluminiowego znaku to偶samo艣ci a nast臋pnie guziki mundurowe 鈥� na cz臋艣ci z nich wci膮偶 widoczny by艂 polski orze艂. Kszta艂t i wymiary przedmiot贸w wskazuj膮, 偶e jest to polski nie艣miertelnik wz贸r 31, u偶ywany przez uczestnik贸w wojny obronnej 1939 roku. Archeolodzy ods艂onili trzy groby u艂o偶one w rz臋dzie. Znaleziska pozwalaj膮 przypuszcza膰, 偶e natrafili na poszukiwan膮 od lat 鈥瀙olsk膮 kwater臋鈥�.
Nauka przywraca pami臋膰
Odkrycie poprzedzi艂y lata analiz archiwalnych, por贸wnywania dokument贸w z historycznymi zdj臋ciami lotniczymi i bada艅 terenowych. Prace prowadzi interdyscyplinarny zesp贸艂 kierowany przez dr. Dawida Kobia艂k臋 z U艁, wsp贸艂pracuj膮cy z Centralnym Muzeum Je艅c贸w Wojennych. Na podstawie przeanalizowanych dokument贸w oraz odkry膰 archeologicznych, prawdopodobnie uda si臋 po艂膮czy膰 szcz膮tki z nazwiskami konkretnych os贸b. Wykopaliska zostan膮 wznowione w przysz艂ym roku. Wtedy szcz膮tki zostan膮 podj臋te a rodziny ofiar b臋d膮 mog艂y zadecydowa膰 o ich losie. Badania dr. Dawida Kobia艂ki przywracaj膮 pami臋膰 o ludziach, kt贸rych miejsca poch贸wku przez ponad 80 lat pozostawa艂y nieznane.
Zobacz reporta偶 z wykopalisk
W 2025 roku byli艣my z kamer膮 w 艁ambinowicach podczas jednego z wcze艣niejszych etap贸w bada艅. Archeolodzy odnale藕li w贸wczas inne groby i gromadzili informacje potrzebne do dalszych poszukiwa艅 polskich poch贸wk贸w. W reporta偶u mo偶na zobaczy膰, jak wygl膮da praca zespo艂u w terenie oraz w jaki spos贸b archeologia, historia, antropologia i analiza 藕r贸de艂 pomagaj膮 odtwarza膰 losy je艅c贸w. Obejrzyj reporta偶 z wykopalisk w 艁ambinowicach.
Prace archeologiczne trwa艂y do 24 lipca 2026 r. By艂y realizowane w ramach projekt贸w:
- 鈥濴as umar艂ych? Poszukiwania grob贸w je艅c贸w wojennych w Miejscu Pami臋ci Narodowej w 艁ambinowicach鈥�, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
- 鈥濿 poszukiwaniu grob贸w Polak贸w w Miejscu Pami臋ci Narodowej w 艁ambinowicach鈥�, dofinansowanego przez Samorz膮d Wojew贸dztwa Opolskiego.
Redakcja: Micha艂 Gruda (Centrum Wsp贸艂pracy z Otoczeniem)
Zdj臋cia: D. Frymark/CMJW