Na pocz膮tek: mniej znaczy wi臋cej
Domowy zielnik nie musi od razu sk艂ada膰 si臋 z kilkunastu gatunk贸w. Dla pocz膮tkuj膮cych najlepsze b臋d膮 ro艣liny odporne, szybko rosn膮ce i takie, kt贸re potrafi膮 wybaczy膰 drobne b艂臋dy.
Do naj艂atwiejszych ro艣lin, kt贸re poleci艂abym na pocz膮tek, nale偶膮 przede wszystkim szczypiorek, kt贸ry 艂atwo i szybko odrasta po 艣ci臋ciu, a mo偶na go uzyska膰 z nasion lub z male艅kich cebulek poprzez rozdzielenie ju偶 istniej膮cej k臋pki. Mi臋ta, kt贸ra ma tendencj臋 do silnego rozrastania si臋, dlatego warto od pocz膮tku zapewni膰 jej osobn膮 doniczk臋, melisa, oregano, kt贸re jest do艣膰 odporne na okresowe przesuszenie, pietruszka naciowa [鈥 a tak偶e rukola i niekt贸re sa艂aty tworz膮ce rozety li艣ciowe
鈥� wyja艣nia prof. Justyna Polit.
Nie zaczyna艂abym od kilkunastu gatunk贸w naraz. Lepiej wybra膰 dwie鈥搕rzy ro艣liny z grupy naj艂atwiejszej, nauczy膰 si臋 ich piel臋gnacji, obserwowa膰, jak rosn膮 i jak reaguj膮 na nasze zabiegi, a dopiero p贸藕niej stopniowo zwi臋ksza膰 poziom trudno艣ci.
Mo偶na 鈥瀦am臋czy膰 z mi艂o艣ci鈥�
Kiedy szczypiorek i mi臋ta przestan膮 by膰 wyzwaniem, mo偶emy si臋gn膮膰 po bazyli臋, tymianek, sza艂wi臋 czy rozmaryn. I w艂a艣nie wtedy pojawia si臋 jeden z najcz臋stszych problem贸w 鈥� zbyt du偶a troska.
Pocz膮tkuj膮cy ogrodnik mo偶e je po prostu鈥� 鈥瀦am臋czy膰 z mi艂o艣ci鈥�. Tymianek czy sza艂wia nie lubi膮 nadmiernie mokrego pod艂o偶a, dlatego 艂atwo im zaszkodzi膰 zbyt cz臋stym podlewaniem. Podobnie rozmaryn - pocz膮tkuj膮cy cz臋sto my艣li: 鈥瀘jej, troch臋 zwi膮d艂, trzeba go podla膰鈥�, podlewa, podlewa鈥� i rozmaryn zaczyna 偶a艂owa膰, 偶e kiedykolwiek trafi艂 do tej kuchni
鈥� podkre艣la biolo偶ka i dodaje:
nie warto podlewa膰 ro艣lin wed艂ug sztywnego harmonogramu, np. 鈥瀋o dwa dni鈥�. Znacznie lepiej sprawdza膰 wilgotno艣膰 ziemi palcem.
艢wiat艂o to podstawa
Wi臋kszo艣膰 popularnych zi贸艂 najlepiej czuje si臋 w jasnym miejscu. Bazylia potrzebuje dodatkowo ciep艂a i regularnego podlewania, mi臋ta preferuje wilgotniejsze pod艂o偶e, natomiast rozmaryn i tymianek dobrze radz膮 sobie z bardziej suchymi warunkami.
Przy niedoborze 艣wiat艂a ro艣lina mo偶e stawa膰 si臋 wiotka, wyci膮ga膰 si臋 w kierunku okna, mie膰 d艂ugie odst臋py mi臋dzy li艣膰mi, a jej li艣cie mog膮 by膰 mniejsze i bledsze
鈥� m贸wi prof. Polit.
W takich warunkach pomocne mo偶e by膰 do艣wietlanie zi贸艂 lamp膮 LED przeznaczon膮 do uprawy ro艣lin. Nie oznacza to jednak, 偶e 艣wiat艂o powinno pada膰 na nie przez ca艂膮 dob臋 鈥� ro艣liny potrzebuj膮 tak偶e okresu ciemno艣ci.
Sadzonka czy nasiona?
Dla os贸b oczekuj膮cych szybkiego efektu najprostszym rozwi膮zaniem mo偶e by膰 zakup zdrowej sadzonki. W ten spos贸b omijamy najbardziej wra偶liwy moment rozwoju ro艣liny. Z kolei wysiew ma inn膮 zalet臋.
Wysiew z nasion ma jednak ogromn膮 zalet臋, daje du偶o satysfakcji i jest dobrym sposobem na poznanie ca艂ego cyklu rozwoju ro艣liny. Daje tak偶e mo偶liwo艣膰 uzyskania wi臋kszej liczby ro艣lin niewielkim kosztem.
Nie trzeba wi臋c wybiera膰 jednej metody dla wszystkich zi贸艂. Bazyli臋 mo偶na kupi膰 jako gotow膮 sadzonk臋, a rukol臋, koperek czy szczypiorek z powodzeniem wysiewa膰 samodzielnie.
Z parapetu prosto na talerz
Regularne przycinanie zi贸艂 mo偶e dzia艂a膰 na nie korzystnie i pobudza膰 ro艣liny do dalszego wzrostu. Je艣li chcemy utrzyma膰 je przez d艂u偶szy czas, warto przycina膰 ca艂e fragmenty p臋d贸w, zamiast przypadkowo obrywa膰 pojedyncze li艣cie.
A co zrobi膰 ze zbiorami?
艢wie偶e zio艂a najlepiej wykorzysta膰 mo偶liwie szybko, poniewa偶 wtedy maj膮 najwi臋cej aromatu.
Tymianek, oregano i rozmaryn dobrze nadaj膮 si臋 do suszenia. Bazyli臋, pietruszk臋 czy lubczyk mo偶na natomiast zamrozi膰.
W艂asna uprawa ma t臋 ogromn膮 zalet臋, 偶e mo偶emy zerwa膰 dok艂adnie tyle, ile potrzebujemy do przygotowania konkretnego posi艂ku. 艢wie偶o zerwana bazylia do pomidor贸w, mi臋ta do napoju czy tymianek do pieczonych warzyw potrafi膮 zrobi膰 du偶膮 r贸偶nic臋.
Powodzenia w uprawach!!!
Materia艂: dr hab. Justyna Polit, prof. U艁, Katedra Cytofizjologii, Instytut Biologii Eksperymentalnej, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Centrum Komunikacji Marki