Projekt pt. 鈥濧naliza epigenomu w celach dochodzeniowo-艣ledczych 鈥� zwi臋kszenie mo偶liwo艣ci identyfikacyjnych i wykrywczych bada艅 DNA鈥� realizowany jest w konsorcjum wieloo艣rodkowym. W sk艂ad grupy wchodz膮 naukowcy z Katedry Antropologii Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁, badacze z Uniwersytetu Jagiello艅skiego, Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, oraz firma z bran偶y IT, kt贸ra w oparciu o dostarczone wyniki bada艅 stworzy program komputerowy umo偶liwiaj膮cy przewidywanie cech cz艂owieka na podstawie danych pochodz膮cych ze 艣lad贸w biologicznych zabezpieczonych w miejscach zdarze艅. Liderem projektu jest Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w Warszawie.
Badania DNA s膮 coraz bardziej istotne w kryminalistyce
Uwa偶ane s膮 za najskuteczniejsze narz臋dzie w przypadku identyfikacji os贸b, jednak w贸wczas niezb臋dna jest por贸wnawcza pr贸bka materia艂u genetycznego. W sytuacji gdy nie istnieje 偶adna hipoteza dotycz膮ca to偶samo艣ci osoby, od kt贸rej pochodzi materia艂 biologiczny, pomocne mo偶e okaza膰 fenotypowanie DNA, umo偶liwiaj膮ce stworzenie jej przybli偶onego rysopisu. Pozwala to ukierunkowa膰 poszukiwania, zaw臋zi膰 kr膮g typowanych os贸b.
Obecnie istniej膮 algorytmy do przewidywania p艂ci, wieku, cech pigmentacyjnych (koloru oczu, w艂os贸w, sk贸ry) i pochodzenia biogeograficznego. Naukowcy id膮 jednak o krok dalej. Chc膮 ustali膰 czy na podstawie bada艅 genetycznych i epigenetycznych b臋d膮 w stanie wskaza膰 rodzaj preferowanej diety, stosowanie u偶ywek i poziom aktywno艣ci fizycznej. Wszystkie te informacje by艂yby bardzo przydatne w pracy policji.
Liczymy na to, 偶e projekt znacz膮co przyczyni si臋 do rozwoju bada艅 kryminalistycznych oraz istotnie poszerzy mo偶liwo艣ci wykrywcze. Jednym z jego cel贸w jest udoskonalenie predykcji wieku chronologicznego w oparciu o materia艂 biologiczny pochodz膮cy z r贸偶nych tkanek. Wa偶nym elementem bada艅 jest r贸wnie偶 predykcja wybranych informacji o stylu 偶ycia os贸b o nieustalonej to偶samo艣ci. To, jaki styl 偶ycia prowadzimy, wp艂ywa na poziom metylacji w specyficznych miejscach naszego genomu. Miejsca takie s膮 potencjalnymi predykatorami stylu 偶ycia.
Analizujemy przede wszystkim zmiany zwi膮zane ze zwi臋kszon膮 aktywno艣ci膮 fizyczn膮, paleniem papieros贸w, r贸偶nymi poziomami konsumpcji alkoholu, rodzajami stosowanej diety. Mamy nadziej臋, 偶e dzi臋ki tym badaniom analiza 艣ladu biologicznego pozwoli na uzyskanie istotnych wskaz贸wek na temat stylu 偶ycia danej osoby
鈥� m贸wi dr hab. Aneta Sitek, prof. U艁 z Katedry Antropologii.
Badania rozpocz臋艂y si臋 w 2019 roku
Rozpocz臋li艣my je od zgromadzenia pr贸bek krwi i wymaz贸w z b艂ony 艣luzowej jamy ustnej, po to, by wyizolowa膰 z nich DNA do dalszych bada艅 genetycznych i epigenetycznych 鈥� m贸wi dr hab. Aneta Sitek. Osoby badane wype艂nia艂y dodatkowo bardzo szczeg贸艂owy kwestionariusz, w kt贸rym odpowiada艂y na pytania dotycz膮ce ich stylu 偶ycia. Poza tym wykonywano zdj臋cia i precyzyjne, tr贸jwymiarowe skany twarzy. 鈥� Wszystko dlatego, 偶e kolejnym wa偶nym celem naszego projektu jest prawdzenie, czy tempo biologicznego starzenia si臋 organizmu, koreluje ze stopniem starzenia si臋 twarzy 鈥� wyja艣nia badaczka. Je偶eli tak, to na podstawie 艣ladu biologicznego b臋dziemy mogli okre艣li膰, czy osoba, kt贸rej szuka policja mo偶e by膰 ju偶 wyra藕nie siwa, albo wyr贸偶nia膰 si臋 znacz膮cym 艂ysieniem.
W trakcie projektu przebadano pr贸bki pochodz膮ce od ponad 800 os贸b, w tym od dwudziestu par bli藕ni膮t monozygotycznych. 鈥� To bardzo wa偶na cz臋艣膰 projektu 鈥� podkre艣la dr hab. Aneta Sitek 鈥� Mamy nadziej臋 znale藕膰 na poziomie epigenomu markery, kt贸re pozwol膮 r贸偶nicowa膰 takie osoby.
Realizacja projektu 鈥濧naliza epigenomu w celach dochodzeniowo-艣ledczych - zwi臋kszenia mo偶liwo艣ci identyfikacyjnych i wykrywczych bada艅 DNA鈥� potrwa jeszcze rok.
惭补迟别谤颈补艂测:&苍产蝉辫;
Zdjecie: dr hab. Aneta Sitek, prof. U艁
Tekst: Justyna Kowalewska (3PR)