Uroczysto艣ci g艂贸wne odb臋d膮 si臋 we wtorek 29 sierpnia na Cmentarzu 呕ydowskim i Stacji Radegast. Opr贸cz odm贸wienia modlitw pod pomnikiem pami臋ci 艂贸dzkich 呕yd贸w i zapalenia zniczy, w Domu Przedpogrzebowym na terenie Cmentarza 呕ydowskiego otwarta zostanie wystawa 鈥濪ziedzictwo 艂贸dzkich 呕yd贸w鈥� przygotowana przez Gmin臋 Wyznaniow膮 呕ydowsk膮 w 艁odzi, na kt贸r膮 z艂o偶膮 si臋 wsp贸艂czesne fotografie miejsc, przedmiot贸w i budynk贸w b臋d膮cych 艣ladami dziedzictwa spo艂eczno艣ci wyznania moj偶eszowego w 艁odzi. Autorem zdj臋膰 jest Jerzy Maciej Koba, 艂贸dzki fotograf.
Oficjalne uroczysto艣ci na stacji Radegast zako艅cz膮 przem贸wienia go艣ci, przedstawicieli w艂adz, a przede wszystkim Ocala艂ej Hany Svirsky oraz sk艂adanie kwiat贸w. Nie zabraknie harcerzy i g艂os贸w Ch贸ru Dzieci臋cego Miasta 艁odzi.
Wieczorem tak偶e 29 sierpnia w Teatrze Nowym im. Kazimierza Dejmka w 艁odzi, zaplanowano koncert 鈥濪rzewo 偶ycia鈥�, inspirowany poezj膮 Chavy Rosenfarb. Muzyka skomponowana przez Artura Zagajewskiego wyros艂a z inspiracji najbardziej ekspresyjnymi w wyrazie tekstami pisarki, kt贸ra po艣wi臋ci艂a rodzinnej 艁odzi setki stron. Wybrane przez kompozytora fragmenty poezji Rosenfarb t艂umaczonej przez Natali臋 Krynick膮 z jidysz, zostan膮 za艣piewane przez Patrycj臋 Krzeszowsk膮-Kubit i prze艂o偶one na j臋zyk wsp贸艂czesnej muzyki wykonanej przez kameralny zesp贸艂 stworzony w艂a艣nie na potrzeby tegorocznych obchod贸w.
Uroczysto艣ci g艂贸wne s膮 otwarte dla wszystkich zainteresowanych. Na koncert obowi膮zuj膮 wcze艣niejsze zapisy pod adresem mailowym: zapisy@centrumdialogu.com
Wydarzenia po艣wi臋cone Dawidowi Sierakowiakowi 鈥� wyk艂ad dr. Adama Sitarka z Centrum Bada艅 呕ydowskich U艁
We wtorek 8 sierpnia min臋艂a 80. rocznica 艣mierci Dawida Sierakowiaka, autora wa偶nego dziennika z getta, dlatego tego dnia zainaugurowane zosta艂y tegoroczne obchody rocznicy likwidacji getta: odm贸wiony zosta艂 kadisz na jego grobie, mia艂a miejsce projekcja film 鈥濪ziennik Sierakowiaka鈥�, a autora wspomina艂 jego szkolny kolega 鈥� Ocala艂y z 艂贸dzkiego getta Marian Turski.
W poniedzia艂ek 28 sierpnia zapraszamy na wyk艂ad dr. Adama Sitarka z pt. 鈥濭etto Dawida Sierakowiaka. Topografia 鈥濪ziennika鈥� (godz. 17.00, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w 艁odzi, ul. Wojska Polskiego 83, wst臋p wolny).
(fot. Bartosz Ka艂u偶ny, CKiPR U艁)
Autor posiada艂 niezwyk艂y dar obserwacji, co w po艂膮czeniu z ogromnym oczytaniem sprawi艂o, 偶e jego pisany od lata 1939 r. 鈥濪ziennik鈥� stanowi unikalne 藕r贸d艂o do bada艅 nad 艂贸dzkim gettem. W tek艣cie Sierakowiaka znajdujemy wiele odno艣nik贸w topograficznych do do艣wiadczanych i obserwowanych przez autora zdarze艅. Dzi臋ki temu jeste艣my w stanie stworzy膰 map臋 do艣wiadczenia getta Dawida Sierakowiaka
鈥� m贸wi dr Adam Sitarek.
Historia likwidacji getta 艂贸dzkiego
29 sierpnia to symboliczna data ostatniego transportu ze stacji Radegast do Auschwitz-Birkenau i likwidacji 艂贸dzkiego getta. W sierpniu 1944 r. z Litzmannstadt (w czasie wojny 艁贸d藕 nosi艂a w艂a艣nie tak膮, nadan膮 przez okupant贸w nazw臋) wywiezionych zosta艂o przez Niemc贸w ponad 72 tysi膮ce 呕yd贸w b臋d膮cych mieszka艅cami zamkni臋tej dzielnicy jeszcze w lipcu 1944 roku. Na terenie getta zosta艂o jeszcze tylko 1,5 tys. os贸b do porz膮dkowania terenu. Oko艂o 600 os贸b trafi艂o w pa藕dzierniku do oboz贸w na terenie Niemiec. W styczniu 1945 r. w 艁odzi by艂o ju偶 tylko oko艂o 800 偶ydowskich mieszka艅c贸w.
艁贸d藕, kt贸ra przed wojn膮 by艂a bardzo wa偶nym o艣rodkiem 偶ydowskiej kultury, nauki i handlu, w 1939 roku 偶y艂o w 艁odzi blisko 膰wier膰 miliona 呕yd贸w, pami臋ta o swoich mieszka艅cach, a tak偶e o tysi膮cach 呕yd贸w z pod艂贸dzkich miasteczek oraz z wielu miast w Europie, kt贸rzy stracili 偶ycie w 艂贸dzkim getcie lub st膮d zostali wywiezieni przez Niemc贸w do oboz贸w zag艂ady. Od 2004 roku w ostatnich dniach sierpnia organizowane s膮 przez Miasto uroczysto艣ci upami臋tniaj膮ce spo艂eczno艣膰 艂贸dzkich 呕yd贸w, oddaj膮ce ho艂d ofiarom wojny, ale tak偶e przypominaj膮ce znaczenie i wk艂ad 呕yd贸w w rozw贸j miasta. Gospodarzami uroczysto艣ci s膮: Prezydent Miasta 艁odzi Hanna Zdanowska i Gmina Wyznaniowa 呕ydowska w 艁odzi, a od 2011 roku g艂贸wnym organizatorem i koordynatorem wydarze艅 jest Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w 艁odzi. W programie s膮 dzia艂ania przygotowane tak偶e przez wiele 艂贸dzkich instytucji i stowarzysze艅. W 2023 roku zwracamy szczeg贸ln膮 uwag臋 na dwie wa偶ne postaci zwi膮zane z 艂贸dzkim gettem: Dawida Sierakowiaka i Chav臋 Rosenfarb. W 2023 roku przypada 100. rocznica urodzin Chavy Rosenfarb i 80. rocznica 艣mierci Dawida Sierakowiaka.
Wi臋cej informacji i szczeg贸艂贸wy program 79. rocznicy likwidacji Lizmannstadt Getto .
Materia艂: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w 艁odzi
Redakcja: Centrum Komunikacji i PR