Dr Agata Rudnicka pracuje w Katedrze Logistyki na Wydziale Zarz膮dzania U艁
Niepokoje zwi膮zane ze zmianami klimatu, kurcz膮ce si臋 zasoby czy przebijaj膮ca si臋 coraz mocniej do opinii publicznej wiedza o nadu偶yciach w obszarze praw cz艂owieka skutkuj膮 wzmo偶on膮 uwag膮 biznesu. Wynikiem rosn膮cej presji na przedsi臋biorstwa s膮 r贸偶ne koncepcje, kt贸rych celem jest wsparcie procesu zarz膮dzania wymiarem 艣rodowiskowym i spo艂ecznym do kt贸rych nale偶y ESG.
Czym jest ESG?
ESG to skr贸t od angielskich s艂贸w E (ang. environment) 鈥� 艣rodowisko, S (ang. society) spo艂ecze艅stwo i G (ang. governance) 鈥� t艂umaczone jako 艂ad organizacyjny. Idea ESG ma za zadanie pokaza膰, w jaki spos贸b przedsi臋biorstwa podchodz膮 do ochrony 艣rodowiska i praw cz艂owieka, zw艂aszcza w takich obszarach ich aktywno艣ci, w kt贸rych ich oddzia艂ywanie mo偶e przynie艣膰 najwi臋ksze skutki dla spo艂ecze艅stwa czy ekosystem贸w. W praktyce oznacza to szczeg贸艂owe przyjrzenie si臋 swoim procesom organizacyjnym oraz relacjom w 艂a艅cuchu warto艣ci i skrupulatna ocena ryzyka spo艂ecznego i 艣rodowiskowego.
Przyk艂adem ryzyka spo艂ecznego mo偶e by膰 m.in. praca przymusowa w fabrykach dostawc贸w, nieprzestrzeganie zasad bezpiecznych i higienicznych warunk贸w pracy czy dyskryminacja. W obszarze 艣rodowiskowym mo偶e to by膰: ryzyko pogorszenia si臋 jako艣ci wody lub jej braku w zwi膮zku ze zmianami klimatu, ryzyko utraty klient贸w na skutek zmiany wzorc贸w konsumpcji na bardziej zr贸wnowa偶one, ryzyko przerwania ci膮g艂o艣ci 艂a艅cucha dostaw przez nasilaj膮ce si臋 nag艂e zjawiska pogodowe itp.
Istot膮 ESG jest reakcja firm na zidentyfikowane tematy istotne. Zadaniem przedsi臋biorstw jest wyznaczanie cel贸w i realizowanie dzia艂a艅 zmierzaj膮cych do poprawy sytuacji. W przypadku, gdy obecny wp艂yw organizacji jest pozytywny i poradzi艂a ona sobie z danym wyzwaniem, np. z eliminacj膮 plastiku w danym procesie, kolejne wdra偶ane inicjatywy maj膮 podtrzymywa膰 dobre efekty i prowadzi膰 do jeszcze ambitniejszych cel贸w
鈥� t艂umaczy dr Agata Rudnicka.
Sk膮d zainteresowanie ESG?
Biznes skupiony na osi膮ganiu zysku nie zawsze bra艂 pod uwag臋 szerszy kontekst swojej dzia艂alno艣ci. Nawet obecnie, w dobie widocznych problem贸w, nie ka偶da organizacja ma motywacj臋, by dzia艂a膰 w spos贸b etyczny i nie wyrz膮dzaj膮cy szkody ludziom oraz 艣rodowisku, je艣li nie jest to zapisane w przepisach prawa i skutecznie egzekwowane. St膮d potrzeba zintegrowania dobrowolnej koncepcji, za jak膮 przez wiele lat uwa偶ana by艂a spo艂eczna odpowiedzialno艣膰 z przepisami prawa pr贸buj膮cymi uregulowa膰 obszar zr贸wnowa偶onego rozwoju by nada膰 mu bardziej zorganizowane ramy. Zr贸wnowa偶ony rozw贸j wyra偶any miar膮 osi膮gni臋膰 w poszczeg贸lnych obszarach ESG traktowany jest jako niezb臋dne ogniwo w realizacji ambitnych cel贸w s艂u偶膮cych 艣rodowisku i dbaj膮cych o szacunek i dobrostan spo艂eczny. Wzrost zainteresowania biznesu jest widoczny, o czym 艣wiadczy m.in. liczba konferencji tematycznych i wydarze艅 z ESG w tytule.
Przyj臋cie Dyrektywy o sprawozdawczo艣ci przedsi臋biorstw w zakresie zr贸wnowa偶onego rozwoju (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive) dodatkowo przy艣piesza konieczno艣膰 na艂o偶enia na codzienn膮 aktywno艣膰 biznesow膮 perspektywy spo艂ecznej i 艣rodowiskowej. Zach臋ca, ale i zobowi膮zuje do przeanalizowania, jakie konsekwencje dla firmy i jej otoczenia maj膮 podejmowane interwencje lub ich brak.
Trzeba bra膰 od uwag臋 tak偶e rosn膮cy dost臋p do informacji dzi臋ki mediom spo艂eczno艣ciowym. Jeszcze kilka lat temu niekt贸re informacje nie mia艂y szansy dotrze膰 do 艣wiadomo艣ci publicznej. Dzisiaj dzia艂alno艣膰 organizacji watchdogowych oraz upublicznianie r贸偶nych spraw przez osoby dotkni臋te problemami rozwijaj膮 wiedz臋 i sprawiaj膮, 偶e biznes z wi臋ksz膮 doz膮 uwa偶no艣ci musi podchodzi膰 do r贸偶nych swoich decyzji bo ich rezultaty mog膮 zosta膰 ujawnione
鈥� dodaje dr Rudnicka.
Zmieniaj膮 si臋 sami konsumenci i ich zachowania zakupowe. Trosk臋 o 艣rodowisko wyra偶a du偶a cz臋艣膰 spo艂ecze艅stwa a cz臋艣膰 obaw przek艂ada si臋 na rezygnacj臋 z kupowania rzeczy, kt贸re uwa偶ane s膮 za nieprzyjazne dla 艣rodowiska. Zmieniaj膮 si臋 nawyki, cz臋艣ciej czytamy etykiety produktowe, si臋gamy po rzeczy z drugiego obiegu czy modyfikujemy diet臋. Dzia艂amy na rzecz ochrony zasob贸w wody i energii. Sytuacja powoduje, 偶e stajemy si臋 bardziej wra偶liwi na rzeczy, kt贸re jeszcze niedawno nie znajdywa艂y naszego szerokiego zainteresowania.
Inwestorzy to jedna z grup, kt贸ra inicjuje zmiany w biznesie. Jest to grupa interesariuszy, kt贸rej zale偶y na tym, aby przedsi臋biorstwo by艂o zyskowne i trwa艂o w przysz艂o艣ci. Strategiczne dzia艂ania na rzecz 艣rodowiska i spo艂ecze艅stwa mog膮 to zapewni膰. Dodatkowo inwestorzy obserwuj膮c reakcje rynku coraz cz臋艣ciej nie chc膮 inwestowa膰 w firmy, kt贸re przyczyniaj膮 si臋 do pog艂臋biania kryzysu 艣rodowiskowego.
Czy zmiana jest 艂atwa?
Nauczenie si臋 nowego sposobu my艣lenia o prowadzonej dzia艂alno艣ci mo偶e nie by膰 艂atwe. Wymaga to przeorientowania dotychczasowej strategii i zrobienia przestrzeni na kwestie, kt贸re do tej pory mog艂y nie mie膰 priorytetowego znaczenia. W praktyce oznacza膰 to mo偶e konieczno艣膰 modyfikacji za艂o偶onych cel贸w, redefiniowania zakresu wsp贸艂pracy z dostawcami czy szukania alternatyw dla sposob贸w produkcji. Mo偶e to rodzi膰 niech臋膰 wobec ESG i powodowa膰, 偶e to podej艣cie b臋dzie traktowane b臋dzie jak przykry obowi膮zek.
Wydaje si臋, 偶e im wi臋ksz膮 uwag臋 przedsi臋biorstwa b臋d膮 przyk艂ada艂y do ograniczania negatywnych wp艂yw贸w swojej dzia艂alno艣ci, tym 艂atwiej b臋dzie im zaakceptowa膰 now膮 rzeczywisto艣膰. Dla organizacji patrz膮cych tylko przez pryzmat w膮skich kategorii ekonomicznych uzupe艂nienie ich o wymiar spo艂eczny i 艣rodowiskowy mo偶e wydawa膰 si臋 trudniejsze, zw艂aszcza je偶eli oznacza膰 b臋dzie konieczno艣膰 ponoszenia dodatkowych koszt贸w. Sam proces transformacji nale偶y potraktowa膰 jako inwestycj臋, kt贸ra pozwoli kontynuowa膰 dzia艂alno艣膰 w przysz艂o艣ci. Ju偶 teraz przedsi臋biorstwa przygotowuj膮 si臋 na zeroemisyjn膮 przysz艂o艣膰 opracowuj膮c strategie dekarbonizacji i plany redukcji emisji upatruj膮c w nich nie tylko wyzwania ale i szansy na dalszy rozw贸j.
Wzorzec nadprodukcji i nadkonsumpcji nie sprawdzi艂 si臋. Ponoszone koszty spo艂eczne i 艣rodowiskowe s膮 znacz膮ce. Nawet je艣li w艣r贸d niekt贸rych podmiot贸w gotowo艣膰 do zarz膮dzania wymiarem spo艂ecznym i 艣rodowiskowym nie jest nadal du偶a, zainicjowanych proces贸w 鈥瀗aprawiania 艣wiata鈥� nie da si臋 zatrzyma膰.
惭补迟别谤颈补艂: dr Agata Rudnicka,
Redakcja: Centrum Komunikacji i PR U艁
窜诲箩臋肠颈补: Bartosz Ka艂u偶ny (CKiPR U艁)