¾«¶«Ó°ÊÓ

Niezwykła rzeźba sprzed Instytutu Historii U� – Autonomizm XX

Pomysł na sztukę, która nie jest powiązana z reprezentacją realnego świata, narodził się jednocześnie w kilku punktach na mapie Europy na początku lat 20. XX wieku. Funkcję mimetyczną sztuki, czyli odtwórczą, z powodzeniem zastąpiła wówczas (i zastępuje ją nadal) np. fotografia i sztuka filmowa. Od tej pory koncept braku powiązania między sztuką a prostym odtwarzaniem form wizualnych znanych z rzeczywistości jest konsekwentnie eksplorowany przez artystów. Oczywiście istnieją też inne rodzaje gier, które artyści współcześni podejmują z widzem (np. happening, performance, sztuka krytyczna, op-art, itd.). Jednak pytanie o to, co „przedstawia� dana rzeźba, wydaje się dziś bardzo przebrzmiałe i bezzasadne.

Opublikowano: 05 października 2021

Rzeźba autorstwa prof. Andrzeja Jocza, która znajduje siÄ™ na dziedziÅ„cu Instytutu Historii UÅ�, należy do cyklu tzw. prac autonomicznych, w ramach którego artysta tworzy zgodnie z wÅ‚asnÄ… koncepcja filozofii twórczej formy – niezależne od natury. Korzysta jednak z proporcji, które wynikajÄ… z zależnoÅ›ci wielkoÅ›ci i rozmiarów obiektów wystÄ™pujÄ…cych w naturze. To sprawia, że rzeźby te choć niczego nie odwzorowujÄ…, to jednak sÄ… nam w pewien sposób bliskie i wydajÄ… siÄ™ znajome. Poetyckie tytuÅ‚y dopeÅ‚niajÄ… tego poczucia „znajomoÅ›ciâ€� z pracÄ…. Jak tÅ‚umaczyÅ‚ profesor Andrzej Jocz w jednym z wywiadów: „Wszystkich autonomizmów stworzyÅ‚em dwadzieÅ›cia. Nie przypominajÄ… konkretnego wzoru z natury, nie majÄ… odpowiednika w rzeczywistoÅ›ci i każdemu mogÄ… siÄ™ dowolnie kojarzyćâ€�. 

Nie ma zatem chyba sensu szukanie w naturze wyjaÅ›nienia, co rzeźba przedstawia. Jednak na uwagÄ™ zasÅ‚uguje zagadkowy napis na jednej z zaokrÄ…glonych „bierekâ€�: „NIGDY POD WIATR HISTORII…â€�. W kontekÅ›cie tego, że praca jest usytuowana przed budynkiem Instytutu Historii Uniwersytetu Å�ódzkiego, napis budzi skojarzenie z „wiejÄ…cym wiatrem historiiâ€�. Bowiem historia, nauka wykÅ‚adana w tym gmachu, to nie tylko dyscyplina badajÄ…ca skomplikowane „procesy dziejoweâ€�. To także dzieje ludzi z ich charakterami, sÅ‚aboÅ›ciami i rozterkami. Sentencja ta witajÄ…c każdego dnia mÅ‚odych adeptów nauki, której patronuje bogini Klio, w pewien sposób wydaje siÄ™ też żartobliwie nawiÄ…zywać do wiersza Konstantego Ildefonsa GaÅ‚czyÅ„skiego zatytuÅ‚owanego „Ballada o trzÄ™sÄ…cych siÄ™ portkachâ€�. Jest on zakoÅ„czony sekwencjÄ… (notabene również zapisanÄ… majuskułą): 

GDY WIEJE WIATR HISTORII, 
LUDZIOM JAK PIĘKNYM PTAKOM 
ROSNÄ„ SKRZYDÅ�A, NATOMIAST 
TRZĘSĄ SIĘ PORTKI PĘTAKOM.

Materiał: Wydział Filozoficzno-Historyczny U�

 

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR