Szukamy korzeni XV-wiecznej 艁odzi. Chcemy ustali膰, czy 艣redniowieczna 艁贸d藕 faktycznie w tym miejscu powsta艂a i czy tu zacz臋艂a si臋 rozwija膰
m贸wi dr in偶. Artur Ginter z Instytutu Archeologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Co ciekawe, 艁贸d藕 jest jednym z niewielu miast, kt贸re nie potwierdzi艂o metodami archeologicznymi swego p贸藕no艣redniowiecznego rodowodu.
Prace archeologiczne prowadzone s膮 na terenie o powierzchni oko艂o 5,5 ara na ca艂ej p艂ycie Starego Rynku, czyli w miejscu, kt贸re wed艂ug wielu historyk贸w stanowi centrum najstarszego organizmu miejskiego.
Obszar Starego Rynku, jego okolic i ulic dochodz膮cych nie by艂 dot膮d badany archeologicznie. Jest wi臋c niepowtarzaln膮 szans膮, 偶eby po raz pierwszy przekona膰 si臋, czy to w艂a艣nie tutaj w 1423 r. nadano 艁odzi prawa miejskie.
Odkryto studni臋
Odkryto ju偶 pierwszy element infrastruktury 鈥� jest nim studnia murowana z ceg艂y. Wed艂ug archeolog贸w studnia wykonana zosta艂a w XX w., gdy偶 wybudowano j膮 z u偶yciem zaprawy cementowej. W zasypisku obiektu odnaleziono tak偶e pierwsze monety z okresu mi臋dzywojennego, plomby towarowe oraz ozdoby. Pocz膮tkowo naukowcy s膮dzili, 偶e studnia mo偶e by膰 elementem kanalizacji, ale na chwil臋 obecn膮 wydaje si臋, 偶e stanowi艂a ona 藕r贸d艂o wody pitnej.
Nie wiadomo te偶 jeszcze, jak膮 funkcj臋 pe艂ni艂a ona np. w czasie II wojny 艣wiatowej. Mog艂a by膰 tymczasowo wykorzystywana np. jako schron. To powinno si臋 wyja艣ni膰 w trakcie dalszej eksploracji nawarstwie艅 zalegaj膮cych w jej obr臋bie oraz najbli偶szym s膮siedztwie
wyja艣nia dr in偶. Ginter.
Archeolodzy przypuszczaj膮, 偶e w trakcie ponownego wytyczania rynku i prac zwi膮zanych z wyr贸wnywaniem jego nawierzchni, co mia艂o miejsce w latach 60., starsze nawarstwienia, zalegaj膮ce w s膮siedztwie studni, zosta艂y do niej wrzucone. Jest wi臋c szansa, 偶e mog膮 zosta膰 odnalezione w tym miejscu najstarsze warstwy, kt贸re si臋gaj膮 pocz膮tk贸w miasta. W nich mog膮 znajdowa膰 si臋 zabytki z okresu nowo偶ytnego czy nawet 艣redniowiecza, pomimo, i偶 sam膮 studni臋 wybudowano kilka wiek贸w p贸藕niej.
Gdzie by艂 Staw Dworski?
Do tej pory archeolodzy odkryli g艂贸wnie warstwy ziemi pochodz膮ce z XVIII i XIX w., ale miejscami pojawi艂y si臋 tak偶e obiekty starsze o co najmniej XVI wiecznej metryce. Stopniowo b臋d膮 odkrywa膰 kolejne, a zakres bada艅 b臋dzie si臋 rozszerza艂. Badacze spodziewaj膮 si臋 nowych odkry膰 m.in. fundament贸w ratusza czy budynk贸w tworz膮cych nieistniej膮c膮 ju偶 dzisiaj po艂udniow膮 pierzej臋 rynku. Wykonane zostan膮 r贸wnie偶 odwierty 艣widrem geologicznym w celu lokalizacji linii brzegowej Stawu Dworskiego i s膮siaduj膮cej z nim od p贸艂nocy zabudowy. Prace potrwaj膮 przynajmniej do kwietnia 2022 r.
Projekt rewitalizacji przewiduje zdj臋cie ca艂ej nawierzchni Starego Rynku, a wi臋c my ten obszar zbadamy. Prace budowlane b臋d膮 bowiem realizowane pod nadzorem archeologicznym. Gdy w ich trakcie zostan膮 odkryte zabytki archeologiczne, r贸wnie偶 b臋dziemy je bada膰 i dokumentowa膰
zapowiada dr in偶.Ginter.
Wkr贸tce 600-lecie 艁odzi
Nadrz臋dnym celem prac archeologicznych jest przypadaj膮ca w 2022 r. 600. rocznica nadania 艁odzi praw miejskich. Odkrycia archeolog贸w dotycz膮ce pocz膮tk贸w osadnictwa na terenie 艁odzi, wzbogac膮 pierwszy tom monografii, kt贸r膮 naukowcy Uniwersytetu 艁贸dzkiego przygotowuj膮 z okazji 600-lecia miasta.
Gdyby艣my natrafili na 艣redniowieczne obiekty, by艂oby to niezwykle cenne na zbli偶aj膮ce si臋 600-lecie 艁odzi
podsumowuje dr in偶. Ginter.
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr in偶. Artur Ginter, Pracownia Datowania i Konserwacji Zabytk贸w, WF-H U艁; redakcja: Centrum Promocji U艁
Autorzy zdj臋膰: dr in偶. Artur Ginter, Maciej Jab艂o艅ski