¾«¶«Ó°ÊÓ

Cyber-muzeum. Czy polskie muzea czeka robo-rewolucja?

Podczas gdy w Australii powstał pierwszy ogród zoologiczny bez zwierząt, ale z wykorzystaniem rozszerzonej rzeczywistości, nowe technologie z impetem pojawiają się także w przestrzeni związanej z ludzką kulturą. Szczególną dynamikę tego zjawiska można zaobserwować w muzeach, które jeszcze kilka lat temu bardziej skupiały się na zachowaniu i upowszechnianiu dziedzictwa kulturowego, aniżeli na tym, jak robić to w sposób angażujący odbiorcę.

 

Opublikowano: 26 września 2023

Zespół, w skÅ‚ad którego weszli dr Artur ModliÅ„ski, dr PaweÅ‚ Fortuna i dr hab. Bohdan Rożnowski podjÄ…Å‚ próbÄ™ pogłębienia wiedzy na temat przyczyn tego zjawiska przeprowadzajÄ…c badanie ankietowe na muzealnikach z caÅ‚ej Polski. Wyniki polskich badaczy zostaÅ‚y opublikowane w Museum Management and Curatorship - najwyżej punktowanym czasopiÅ›mie na Å›wiecie z obszaru zarzÄ…dzania w kulturze. 

Z raportu opublikowanego przez Statista Research Department wynika, że 78% muzeów planuje zaadaptować do swojej przestrzeni organizacyjnej elementy audiowizualne, 67% rozważa wirtualne ekspozycje, a 59% interaktywne ekrany dotykowe. Aż 34% poważnie myśli o wdrożeniu rozszerzonej rzeczywistości, 16% o narzędziach ubieralnych (wearables), a 7% o wykorzystaniu hologramów. Czy dane te oznaczają, że oszklone i statyczne wystawy muzealne odejdą wkrótce do przeszłości?

Rewolucja cyfrowa nie omija muzeów. Zarządzający zdają sobie sprawę, że współcześni odbiorcy kultury poszukują interakcji i zaangażowania. Z tego względu coraz liczniejsze grono stara się przebudowywać przestrzeń muzealną zgodnie z koncepcją edutainment, czyli nauką przez zabawę. Z tego względu coraz częściej adaptowane są nowe technologie, które pozwalają nie tylko zachęcić do odwiedzenia muzeum, ale też sprawiają, że odwiedzający szybciej się uczą, lepiej zapamiętują treści i chętniej wracają

 

– ³¾Ã³·É¾± dr Artur ModliÅ„ski z WydziaÅ‚u ZarzÄ…dzania Uniwersytetu Å�ódzkiego, kierownik Centrum BadaÅ„ nad SztucznÄ… InteligencjÄ… i CyberkomunikacjÄ…. 

NajwiÄ™ksze Å›wiatowe muzea faktycznie już teraz dostrzegajÄ… istotÄ™ rewolucji cyfrowej i coraz poważniej zastanawiajÄ… siÄ™ nad wkomponowaniem do swojej przestrzeni również narzÄ™dzi zwiÄ…zanych z przetwarzaniem dużej iloÅ›ci danych. Portal Cuseum przewiduje, że najdynamiczniej rozwijajÄ…cymi siÄ™ trendami w muzeach przyszÅ‚oÅ›ci bÄ™dÄ… integratory danych, generatywna sztuczna inteligencja i aplikacje typu cloud-native. Na tej liÅ›cie nie może zabraknąć robotów spoÅ‚ecznych, które już podbijajÄ… serca odwiedzajÄ…cych najbardziej interaktywne muzea na Å›wiecie.  

- Świetnym przykładem wykorzystania robotów społecznych w muzeum jest Ameca – humanoidalny robot, który wita gości w dubajskim Muzeum Przyszłości. Jak przystało na robota społecznego, Ameca jest w stanie nawiązywać konwersacje na temat aktualnych wystaw, pokazywać emocje i gestykulować, co wyraźnie zachęca odwiedzających do zadawania szczegółowych pytań i poszerzania swej wiedzy

– dodaje dr Paweł Fortuna, współautor badania.

Polskie muzea a nowe technologie - wyniki badania

O ile roboty społeczne cieszą się rosnącą popularnością na świecie, o tyle trudno szukać wielu przykładów ich zastosowania nad Wisłą. Zespół, w skład którego weszli dr Artur Modliński, dr Paweł Fortuna i dr hab. Bohdan Rożnowski podjął próbę pogłębienia wiedzy na temat przyczyn tego zjawiska przeprowadzając badanie ankietowe na muzealnikach z całej Polski. Wyniki opublikowane w Museum Management and Curatorship pokazują, że pracownicy polskich muzeów obawiają się, że roboty społeczne odbiorą im pracę. Ponadto istnieje wyraźny trend sugerujący, że muzealnicy podejrzewają, że nie będą w stanie skutecznie pracować z taką technologią, obawiają się usterek, które mogą zdestabilizować pracę muzeum.

- Pracownicy muzeów obawiają się, że wdrożenie robota będzie wiązało się z dodatkowymi obowiązkami. Rewolucja cyfrowa już sprawiła, że muzealnicy, których pasją było tworzenie wystaw i edukacja społeczna, spędzają mnóstwo czasu na obowiązkach związanych z prowadzeniem mediów społecznościowych, co wyraźnie im się nie podoba. Ponadto, wielu muzealników to osoby o profilu kreatywno-artystycznym, którym trudno rozmawiać o ekonomicznych korzyściach korzystania z robotów czy szczegółach technicznych związanych z nowymi technologiami

– dodajÄ… dr Artur ModliÅ„ski i dr PaweÅ‚ Fortuna. 

Autorzy badania w swoim tekÅ›cie sugerujÄ…, że zarzÄ…dzajÄ…cy muzeami powinni wprowadzać roboty spoÅ‚eczne do przestrzeni muzealnej z uwzglÄ™dnieniem potrzeb i postaw muzealników. Bez aprobaty muzealników nawet technologia mile widziana przez odwiedzajÄ…cych nie pozostanie na dÅ‚ugo w przestrzeni organizacyjnej. 

Stawiamy sobie za cel promować wykorzystanie robotów spoÅ‚ecznych i innych interaktywnych technologii w polskich muzeach z uwzglÄ™dnieniem dobrostanu pracowników i odwiedzajÄ…cych. Wychodzimy z naszÄ… wiedzÄ… do praktyki i chÄ™tnie wspieramy każdÄ… jednostkÄ™, która pragnie wprowadzić takie rozwiÄ…zanie do swojej przestrzeni – dodajÄ… autorzy opracowania. 


O tym czy roboty społeczne i inne pokrewne technologie zadomowią się w polskich instytucjach kultury zdecydują nie tylko pracownicy i odwiedzający, ale także finanse. Jako, że cena nowych technologii staje się jednym z głównych wyzwań dla budżetów szczególnie mniejszych jednostek, to współpraca z partnerami strategicznymi i umiejętność pozyskania dodatkowych środków mogą okazać się kartą przetargową w tworzeniu przyjaznej odwiedzającym, interaktywnej przestrzeni muzealnej. Aby to osiągnąć, muzea potrzebują platformy do współpracy wielu interesariuszy i interdyscyplinarnych kompetencji.

Tekst:
Modliński, A., Fortuna, P., & Rożnowski, B. (2023). "Robots onboard? Investigating what individual predispositions and attitudes influence the reactions of museums’ employees towards the adoption of social robots". Museum Management and Curatorship, 1-25, doi.org/10.1080/09647775.2023.2235678

Redakcja:
 

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR