¾«¶«Ó°ÊÓ

Niecodzienne odkrycie w BU�

W Pracowni Konserwacji Książki Biblioteki U� konserwatorzy podczas renowacji zabytkowej księgi z końca XVIII wieku odkryli, że w jej oprawie zachowały się dwa autentyczne listy gończe z okresu zaborów oraz nuty.

Opublikowano: 22 lutego 2022

¸éÄ™°ì´Ç±è¾±Å›³¾¾±±ð²Ô²Ô²¹ KsiÄ™ga gruntowa wsi Remenów datowana jest na rok 1786, liczy 128 kart, zostaÅ‚a spisana w jÄ™zyku polskim i niemieckim. W trakcie prac konserwatorskich Å›wiatÅ‚o dzienne ujrzaÅ‚y dwa autentyczne listy goÅ„cze z okresu zaborów oraz nuty, ukryte w oprawie ksiÄ™gi. Wzmacnianie opraw dodatkowymi kartami papieru (makulaturÄ…) byÅ‚o czÄ™stÄ… praktykÄ… w dawnym introligatorstwie. 

Pierwszy z listów, bardzo szczegółowy w opisie, wystawiony zostaÅ‚ w roku 1786 we Lwowie. Dowiadujemy siÄ™ z niego o poszukiwaniu trzech drukarzy pochodzÄ…cych z Pragi, którzy „zostawiwszy znaczne dÅ‚ugi, y popeÅ‚niwszy wiele zÅ‚ego uciekliâ€�. List zawiera drobiazgowy opis poszukiwanych, który miaÅ‚ sÅ‚użyć ich skutecznej identyfikacji. Wymienione zostaÅ‚y zarówno cechy fizyczne przestÄ™pców („maÅ‚ego wzrostu, chuderlawy, iasno brunatnych wÅ‚osówâ€�), znaki szczególne („ma prawÄ… rÄ™kÄ™ krótszÄ… iak lewą“), jak i ubiór poszukiwanych („nosi niebieskÄ… kapotÄ™ i kaftanik, czarne spodnie biaÅ‚e, niciane poÅ„czochy, y trzewiki, cielÄ™ce boty, biaÅ‚y okrÄ…gÅ‚y kapelusz, z szaremi brzegami, maÅ‚y woreczek na wÅ‚osy, y krótko strzyżony tupetâ€�). 

Można przypuszczać, że poszukiwani Czesi podszywali się pod prawdziwych drukarzy. Wskazuje na to pojawiające się w liście nazwisko “Prohaska�, które faktycznie należało do rodziny zajmującej się drukarstwem na przełomie XVIII i XIX wieku. Drugi list, znacznie krótszy, został wystawiony w tym samym roku za zbiegłym z więzienia mieszkańcem wsi Zubrzyce. Listy wydrukowano również w języku niemieckim.

Choć nie znamy finału obu poszukiwań, to odnalezione listy są ciekawym materiałem badawczym dla pasjonatów historii, a przechowywane w Oddziale Zbiorów Specjalnych BU� zabytkowe rękopisy i starodruki kryją w sobie jeszcze wiele tajemnic czekających na odkrycie.

Lwów od 1772 roku znajdował się pod zaborem austriackim, był również siedzibą władz prowincjonalnych, a cała Galicja została podzielona na cyrkuły. Księga gruntowa dotyczy jednej z wsi cyrkułu żółkiewskiego - wsi Remenów (obecnie na terenie Ukrainy): .

Materiał: BU�
Redakcja: Centrum Promocji U�

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR