Regulamin pracy, niezb臋dne narz臋dzia, zwrot koszt贸w 鈥� wyzwania pracy zdalnej
Pracodawca wdra偶aj膮cy prac臋 zdaln膮 musi dokona膰 oceny ryzyka z ni膮 zwi膮zanego oraz przekaza膰 informacj臋 dotycz膮c膮 zasad bezpiecze艅stwa i higieny pracy wykonywanej w domu. To generuje dodatkowe koszty i potrzeb臋 zaanga偶owania. Dodatkowo pracodawca powinien przygotowa膰 regulamin pracy zdalnej 鈥� w przeciwnym razie musi ka偶dorazowo ustala膰 zasady pracy zdalnej w porozumieniu z pracownikiem. Wprowadzenie pracy zdalnej wymaga dodatkowo odebrania odpowiednich o艣wiadcze艅 od pracownika (przede wszystkim o zapoznaniu si臋 ze wspomnian膮 ocen膮 ryzyka oraz informacj膮 dotycz膮c膮 bhp), dodatkowo, je艣li praca zdalna wprowadzana jest w trakcie trwania stosunku pracy, konieczny mo偶e by膰 aneks do umowy o prac臋.
Najwi臋cej kontrowersji wzbudza jednak konieczno艣膰 zwrotu koszt贸w wykonywania pracy zdalnej. Chodzi tu m.in. o op艂at臋 za pr膮d i Internet czy ekwiwalent pieni臋偶ny z tytu艂u u偶ytkowania przez pracownika w艂asnego sprz臋tu komputerowego. Warto wskaza膰, 偶e, jak wynika z obserwacji, rycza艂t (zast臋puj膮cy zwrot koszt贸w) z tytu艂u wykonywania pracy zdalnej ustalany jest na ni偶szym poziomie w sektorach administracji publicznej. Sporo kontrowersji budzi aktualnie dopuszczalno艣膰 zrzeczenia si臋 przez pracownika prawa do rycza艂tu.
Pracodawca jest ponadto zobowi膮zany zapewni膰 pracownikowi wykonuj膮cemu prac臋 zdaln膮 materia艂y i narz臋dzia pracy, w tym urz膮dzenia techniczne, niezb臋dne do wykonywania pracy zdalnej, co r贸wnie偶 generuje dodatkowe koszty.
Sztywne regu艂y 鈥� gw贸藕d藕 do trumny pracy zdalnej?
Kolejnym istotnym zagadnieniem jest rozstrzygniecie czy, a je艣li tak 鈥� w jakich warunkach organizacyjnych, wprowadzenie pracy zdalnej jest obowi膮zkowe. Maj膮c na uwadze, 偶e praca zdalna mo偶e by膰 wykonywana jako praca okazjonalna (do 24 dni w roku) i praca ca艂kowicie zdalna (w cz臋艣ci b膮d藕 w ca艂o艣ci), trzeba rozr贸偶ni膰 okoliczno艣ci wprowadzania pracy zdalnej. Przy pracy zdalnej okazjonalnej pracodawca nie jest zwi膮zany wnioskiem pracownika o jej wykonywanie. Przy pracy zdalnej, kt贸ra ma by膰 prowadzona w spos贸b ci膮g艂y (jako wy艂膮czny spos贸b 艣wiadczenia pracy b膮d藕 obok pracy stacjonarnej), pracodawca jest zwi膮zany wnioskiem pracownika o wykonywanie pracy zdalnej w przypadkach, gdy wniosek pochodzi od:
pracownika 鈥� rodzica dziecka posiadaj膮cego za艣wiadczenie, o kt贸rym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ci膮偶y i rodzin 鈥瀂a 偶yciem鈥� (Dz. U. z 2020 r. poz. 1329),
pracownika 鈥� rodzica:
- dziecka legitymuj膮cego si臋 orzeczeniem o niepe艂nosprawno艣ci albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepe艂nosprawno艣ci okre艣lonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i spo艂ecznej oraz zatrudnianiu os贸b niepe艂nosprawnych oraz
- dziecka posiadaj膮cego odpowiednio opini臋 o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kszta艂cenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zaj臋膰 rewalidacyjno-wychowawczych, o kt贸rych mowa w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. 鈥� Prawo o艣wiatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655 i 1079),
- pracownicy w ci膮偶y,
- pracownika wychowuj膮cego dziecko do uko艅czenia przez nie 4 roku 偶ycia,
- pracownika sprawuj膮cego opiek臋 nad innym cz艂onkiem najbli偶szej rodziny lub inn膮 osob膮 pozostaj膮c膮 we wsp贸lnym gospodarstwie domowym, posiadaj膮cymi orzeczenie o niepe艂nosprawno艣ci albo orzeczenie o znacznym stopniu niepe艂nosprawno艣ci, o wykonywanie pracy zdalnej.
Prawo ww. grupy pracownik贸w do wykonywania pracy w trybie zdalnym nie jest bezwzgl臋dne. Pracodawca mo偶e nie uwzgl臋dni膰 takiego wniosku, gdy wykonywanie pracy zdalnej nie jest mo偶liwe ze wzgl臋du na organizacj臋 pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. W贸wczas pracodawca ma obowi膮zek poinformowa膰 pracownika o przyczynie odmowy uwzgl臋dnienia wniosku w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia z艂o偶enia wniosku przez pracownika.
Kodeksowa regulacja pracy zdalnej wprowadza jej sztywne regu艂y, kt贸re nie zawsze podlegaj膮 zmianom na poziomie negocjacji pomi臋dzy stronami stosunku pracy. Jak wieszcz膮 niekt贸rzy komentatorzy: przepisy te s膮 gwo藕dziem do trumny dla pracy zdalnej.
Tekst: dr Izabela Florczak,
Redakcja: Iwona Ptaszek-Zieli艅ska, Centrum Komunikacji i PR
Misja台 Uniwersytetu 艁o虂dzkiego jest rzetelne prowadzenie badan虂 naukowych oraz aktywne g艂oszenie prawdy z nich p艂yna台cej, tak by ma台drze kszta艂cic虂 kolejne pokolenia, byc虂 uz虈ytecznym dla spo艂eczen虂stwa oraz odwaz虈nie odpowiadac虂 na wyzwania wspo虂艂czesnego s虂wiata. Doskona艂o艣膰 naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze warto艣ci to: odwaga, ciekawo艣膰, zaanga偶owanie, wsp贸艂praca i szacunek.