¾«¶«Ó°ÊÓ

Prawnik U�: sytuacja pacjentów w pandemii wymaga regulacji

Jednym z największych wyzwań moralnych i prawnych związanych z pandemią Covid-19 była kwestia selekcji pacjentów (tzw. triage) w przypadku deficytu miejsc na oddziałach intensywnej terapii, a także brak regulujących ją przepisów. Problematyce tej, bardzo rzadko podejmowanej przez badaczy, artykuł poświęcił dr Krzysztof Kurosz z Wydziału Prawa i Administracji U�. Naukowiec wezwał też do publicznej debaty na temat prawnych uregulowań sytuacji pacjentów w czasie pandemii.

Opublikowano: 26 kwietnia 2023

Autor artykułu pt. „Ochrona osób starszych i niepełnosprawnych a kryteria wyboru pacjentów do terapii w czasie pandemii COVID-19� poddaje analizie przepisy prawne, określające w Polsce postępowanie z pacjentami w nadzwyczajnych warunkach pandemii. Podkreśla przy tym, że powinny zapewniać ich równą dostępność do przeciążonej służby zdrowia.

W sytuacjach nadzwyczajnych może ujawniać siÄ™ napiÄ™cie miÄ™dzy zasadÄ… indywidualnej godnoÅ›ci, równoÅ›ci, ochrony sÅ‚abszych i niedyskryminacji a dobrem ogółu i korzyÅ›ciami spoÅ‚ecznymi. Pojawia siÄ™ pytanie, wedÅ‚ug jakich kryteriów oceniać dobro ogółu i na czym ono polega. Dokonanie wyborów w oparciu o zasadÄ™ maksymalizacji korzyÅ›ci (ratowanie jak najwiÄ™kszej liczby żyć) nie wyjaÅ›nia, czy w ramach takich wyborów należy uwzglÄ™dniać prognozowanÄ… dÅ‚ugość i jakość życia jednostki oraz koszty opieki lekarskiej. Wiąże siÄ™ z tym również kwestia ustalenia, kto i w oparciu o jakÄ… procedurÄ™ podejmuje decyzje i kto jest twórcÄ… owych reguÅ‚ 

– pisze dr Krzysztof Kurosz z .

Pochyla się także nad odpowiedzialnością etyczną i prawną lekarzy, na których spadła konieczność decydowania, kogo ratować, a kogo nie:

Lekarze powinni mieć możliwość dziaÅ‚ania na podstawie powszechnie akceptowanych i znanych reguÅ‚, bez narażania siÄ™ na ryzyko odpowiedzialnoÅ›ci w zwiÄ…zku z dokonywanymi wyborami (w sytuacji niejasnoÅ›ci reguÅ‚) 

– pisze naukowiec WPiA U�.

Triage to procedura stosowana w medycynie ratunkowej, umożliwiająca segregację wymagających pomocy w zależności od stopnia obrażeń (ryzyk dla życia) oraz rokowań. Prawo polskie w ramach regulacji procedury triage nie określa jednak reguł preferencji w wypadku niewystarczającej liczby łóżek intensywnej terapii. Dlatego – zdaniem autora artykułu – kwestia selekcji pacjentów w przypadku braku miejsc na oddziałach intensywnej terapii okazała się największym wyzwaniem etycznym pandemii. Kryterium wieku lub użyteczności społecznej przyjmowane podczas selekcji okazało się mocno wątpliwe, choć w niektórych krajach było stosowane.

W Polsce reguły preferencji w dostępie do środków ratujących życie nie są określone przepisami prawa, ale tworzone ad hoc przy zastosowaniu niewystarczających reguł i w oparciu o wybory etyczne poszczególnych lekarzy. Zdaniem dra Krzysztofa Kurosza, jest to stan wysoce niezadowalający, gdyż każdy człowiek ma prawo do wiedzy na temat reguł preferencji w dostępie do tak newralgicznego dobra, jakim jest właściwa opieka medyczna. Reguły te powinny być uczciwe, niedyskryminujące osób starszych czy z różnych względów słabszych.

Wybór krótkoterminowej oceny szans przeżycia wydaje siÄ™ najbardziej sprawiedliwym wyborem. Natomiast przeliczanie caÅ‚oÅ›ci prawdopodobnego czasu życia pacjenta (obiektywizacja przez wiek) lub jego przydatnoÅ›ci spoÅ‚ecznej (chociażby przez liczbÄ™ czÅ‚onków rodziny zależnych od niego) jest zbyt odlegÅ‚e od godnoÅ›ciowego zakotwiczenia podstawowych praw 

– podkreśla dr Krzysztof Kurosz.

Jego zdaniem, zbyt duża dawka użyteczności (etyki użyteczności) grozi w ostatecznym rozrachunku erozją podstawowych wartości, na jakich jest oparty system praw jednostki. Uregulowanie tych zagadnień w drodze demokratycznego procesu prawotwórczego służyłoby legitymizacji społecznej reguł preferencji. Powinny być one przedyskutowane w drodze debaty publicznej – postuluje naukowiec U�.

Cały artykuł dra Krzysztofa Kurosza pt. „Ochrona osób starszych i niepełnosprawnych a kryteria wyboru pacjentów do terapii w czasie pandemii COVID-19� można przeczytać w.

Tekst: dr Krzysztof Kurosz, WPiA U�
Redakcja: Marcin Kowalczyk, Centrum Komunikacji i PR U�
 

Misją Uniwersytetu Å�oÌ�dzkiego jest rzetelne prowadzenie badanÌ� naukowych oraz aktywne gÅ‚oszenie prawdy z nich pÅ‚ynącej, tak by mądrze ksztaÅ‚cicÌ� kolejne pokolenia, bycÌ� użytecznym dla spoÅ‚eczenÌ�stwa oraz odważnie odpowiadacÌ� na wyzwania wspoÌ�Å‚czesnego sÌ�wiata. DoskonaÅ‚ość naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze wartoÅ›ci to: odwaga, ciekawość, zaangażowanie, współpraca i szacunek.

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR