¾«¶«Ó°ÊÓ

Podsumowanie szczytu Suga – Biden

Najważniejszym wydarzeniem w kwietniu była wizyta premiera Sugi Yoshihide w Stanach Zjednoczonych oraz pierwsze spotkanie z prezydentem Joe Bidenem. Głównym celem szczytu było pokazanie stabilności sojuszu wojskowego, jak również wspólnego stanowiska wobec Chin. Zgodnie z oczekiwaniami retoryka przywódców była podobna do tej, stosowanej podczas marcowego szczytu QUAD i koncentrowała się wokół budowania współpracy w oparciu o wspólne wartości. Prezydent Biden podkreślił zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w obronę Japonii i powiedział, że sojusz „udowodni, że demokracje mogą nadal angażować się i wygrywać� oraz „dostarczać korzyści naszym obywatelom�. O ile głosy przywódców QUAD, jak i wspólne stanowisko opublikowane po marcowym szczycie nie odnosiły się bezpośrednio do Chin, to kwietniowe wypowiedzi prezydenta Sugi Yoshihide można interpretować jako zaostrzenie retoryki wobec Pekinu.

Opublikowano: 23 kwietnia 2021
Logo blogu OSA U� Archiwum

Marcin Socha

 

Podczas  japoÅ„ski przywódca wyraźnie przedstawiÅ‚ Chiny jako zagrożenie dla wspólnych wartoÅ›ci twierdzÄ…c, że „Japonia bÄ™dzie stanowczo bronić suwerennoÅ›ci, demokracji i praw czÅ‚owieka w caÅ‚ym regionie, podczas gdy Chiny zwiÄ™kszajÄ… swojÄ… aktywność militarnÄ… i gospodarczÄ….â€� Premier Suga zapowiedziaÅ‚ również, że w relacjach z Pekinem nie ma zamiaru „iść na ustÄ™pstwa w kwestiach dotyczÄ…cych suwerennoÅ›ci i wartoÅ›ci uniwersalnych, takich jak demokracja, prawa czÅ‚owieka i praworzÄ…dność.â€� Premier zapowiedziaÅ‚ również zwiÄ™kszenie wydatków obronnych przy współpracy ze Stanami Zjednoczonymi.

Daleko idÄ…ce wypowiedzi premiera Sugi należy traktować jako deklaracjÄ™ wsparcia dla amerykaÅ„skiej strategii przeciwdziaÅ‚ania rosnÄ…cym wpÅ‚ywom Chin w regionie Indopacyfiku. W zamian za to japoÅ„ski rzÄ…d uzyskaÅ‚ zapewnienia, na których najbardziej mu zależaÅ‚o.  dużo miejsca poÅ›wiÄ™cono projektowi budowy Wolnego i Otwartego Indopacyfiku. Jednym z kluczowych narzÄ™dzi jego realizacji ma być zacieÅ›nianie japoÅ„sko-amerykaÅ„skiej współpracy wojskowej oraz rozwój zdolnoÅ›ci obronnych. Prezydent Biden potwierdziÅ‚ gwarancje dotyczÄ…ce wysp Senkaku/Diaoyu oraz objÄ™cie Japonii amerykaÅ„skim parasolem nuklearnym. WyglÄ…da wiÄ™c na to, że obaj przywódcy powinni być zadowoleni z efektów spotkania.

Oprócz wzajemnych gwarancji sojuszniczych w dokumencie znalazÅ‚o siÄ™ wiele elementów otwarcie krytykujÄ…cych dziaÅ‚ania Pekinu. Deklaracja odnosi siÄ™ do „nielegalnych roszczeÅ„ morskich i dziaÅ‚aÅ„ Chin na Morzu PoÅ‚udniowochiÅ„skimâ€� oraz Å‚amania praw czÅ‚owieka w Hongkongu i w Xinjiangu. NajwiÄ™cej kontrowersji wywoÅ‚aÅ‚o jednak poruszenie kwestii suwerennoÅ›ci Tajwanu.  przywódcy „podkreÅ›lajÄ… znaczenie pokoju i stabilnoÅ›ci w CieÅ›ninie TajwaÅ„skiej i zachÄ™cajÄ… do pokojowego rozwiÄ…zywania problemów.â€�  wezwaÅ‚ Chiny do pokojowego rozwiÄ…zania sporu, który jego zdaniem zagraża stabilnoÅ›ci w regionie. Pomimo tego, że wzmianka o Tajwanie nie zawiera zdecydowanych deklaracji, jest to pierwszy raz od rozmów Richarda Nixona z Eisaku Sato w 1969 roku, gdy japoÅ„ski premier zabraÅ‚ gÅ‚os w sprawie Tajwanu we wspólnym komunikacie z prezydentem Stanów Zjednoczonych.

Deklaracja dotyczÄ…ca Tajwanu nie wywoÅ‚a najprawdopodobniej trzÄ™sienia ziemi w relacjach chiÅ„sko-japoÅ„skich, lecz rzÄ…d w Tokio musi przygotować siÄ™ na reakcjÄ™ ze strony Pekinu. Kwietniowe deklaracje spotkaÅ‚y siÄ™ z pozytywnym komentarzem ze strony Tajpej.  powiedziaÅ‚, że ma nadziejÄ™, iż rzÄ…d premiera Sugi Yoshihide bÄ™dzie odgrywaÅ‚ wiÄ™kszÄ… rolÄ™ w zapewnianiu stabilnoÅ›ci w regionie. Sam premier Suga kilka dni po zakoÅ„czeniu szczytu , wyjaÅ›niajÄ…c, że odniesienie do Tajwanu we wspólnym oÅ›wiadczeniu, odzwierciedla nadziejÄ™ Japonii na pokojowe rozwiÄ…zanie napięć w regionie.

Poruszenie kwestii Tajwanu wywoÅ‚aÅ‚o szereg obaw wÅ›ród japoÅ„skich Å›rodowisk biznesowych . Wspólne stanowisko ze Stanami Zjednoczonymi, bÄ™dzie z pewnoÅ›ciÄ… kreować dziaÅ‚ania antychiÅ„skich polityków japoÅ„skiej Partii Liberalno-Demokratycznej, którzy próbujÄ… wykorzystywać poparcie dla Tajwanu jako narzÄ™dzie zaostrzenia polityki rzÄ…du wzglÄ™dem Pekinu. JeÅ›li chodzi o reakcjÄ™ ze strony partii opozycyjnych, to efekty wizyty premiera Sugi jak i wyjazd w trakcie pandemii zostaÅ‚y oczywiÅ›cie skrytykowane. WiÄ™kszość przywódców partyjnych popiera jednak dziaÅ‚ania dotyczÄ…ce Tajwanu.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR