W czasie konferencji po艣wi臋conej polityce zagranicznej z 11 grudnia 2020 r. minister m贸wi艂 o siedmiu zadaniach dyplomacji ChRL. Po pierwsze wskaza艂 na konieczno艣膰 dalszego promowania aktywno艣ci prowincji i miast w chi艅skiej polityce otwarcia. Poziom paradyplomatyczny jest zatem uznawany w Pekinie za mniej kontrowersyjny i umo偶liwiaj膮cy dotarcie do rynk贸w, a tak偶e jako spos贸b pozyskania technologii, bez zb臋dnych 鈥瀒deologicznych鈥� problem贸w. Ten pion dyplomacji ma s艂u偶y膰 realizacji 14 Planu Pi臋cioletniego. Punkt drugi to rola Chin w odbudowie gospodarki globalnej. Tu pojawia si臋 swego rodzaju nowo艣膰: minister m贸wi o zmianie w dzia艂aniach 鈥濸asa i Szlaku鈥�, tak by by艂y projako艣ciowe a nie ilo艣ciowe. Pytanie czy przyzwyczajone do ilo艣ciowego podej艣cia w艂adze w Chinach b臋d膮 w stanie odej艣膰 od masowo艣ci?
W odniesieniu do stabilizacji sceny globalnej, minister wyr贸偶ni艂 jako priorytetowe stosunki z Federacj膮 Rosyjsk膮, nast臋pnie te z Uni膮 Europejsk膮, cho膰 jednak zosta艂y potraktowane przedmiotowo, jako element polityki wobec USA. 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 regionalna ma odbywa膰 si臋 g艂贸wnie w oparciu o promowanie relacji w Szanghajskiej Organizacji Wsp贸艂pracy a nast臋pnie stosunk贸w bilateralnych z Japoni膮 i Kore膮 Po艂udniow膮. Tu jednak minister nie wspomina o ASEAN co mo偶e stanowi膰 o marginalizacji ASEAN w chi艅skiej polityce.
Jednym z element贸w wp艂ywu Chin na sytuacj臋 po pandemii ma by膰 szybkie opracowanie i wdro偶enie szczepionki, kt贸ra ma przyczyni膰 si臋 do lepszego postrzegania Chin w oczach opinii globalnej. Przedostatnim z zada艅, przedstawionych przez ministra, jest wp艂yw ChRL na decyzje organizacji mi臋dzynarodowych. Z uwagi na post臋puj膮c膮 digitalizacj臋 gospodarki globalnej Pekin deklaruje ch臋膰 uregulowania tego elementu gospodarki globalnej prawem mi臋dzynarodowym. Przez ostatnie dekady w艂adze w Pekinie stopniowo zwi臋ksza艂y wp艂ywy w organizacjach mi臋dzynarodowych by w 2021 r. podejmowa膰 pr贸by bardziej aktywnych dzia艂a艅. Pytanie czy pa艅stwo z tak fragmentaryczn膮 gospodark膮, kt贸re ma do艣膰 spore problemy z regulacjami wewn臋trznymi, b臋dzie w stanie podj膮膰 efektywnie takie wyzwanie?
Ostatni punkt odnosi si臋 do konieczno艣ci 鈥瀘powiadania w艂a艣ciwej historii Komunistycznej Partii Chin鈥� i 鈥瀢alki narodu chi艅skiego o wielkie odrodzenie鈥� co ma prowadzi膰 do budowy zaufania w stosunkach mi臋dzynarodowych. Tu nasuwa si臋 kolejne pytanie dotycz膮ce tego czy pa艅stwo, kt贸re 艣cis艂e kontroluje przep艂yw i tre艣膰 informacji jest w stanie przekona膰 opini臋 publiczn膮 na Zachodzie?
W noworocznym wywiadzie opr贸cz og贸lnie promowanych slogan贸w, takich jak qiutong cunyi 鈥� przechodzenia nad kontrowersjami czy gongtong fazhan 鈥� wsp贸lnego rozwoju, minister wskaza艂 sze艣膰 wymiar贸w dzia艂a艅 Pekinu w polityce zagranicznej. Do najistotniejszych nale偶y zaliczy膰 trzy: promowanie KPCh w roku jubileuszowym, stabilizacja w stosunkach z Waszyngtonem oraz definiowanie 鈥瀢rog贸w i przyjaci贸艂鈥�. Rok 2021 b臋dzie wyj膮tkowy z uwagi na 100 lecie powstania Komunistycznej Partii Chin a zatem wiele dzia艂a艅 dyplomatycznych b臋dzie zwi膮zanych z kreowaniem 鈥瀌obrej鈥� narracji na temat historii komunistycznej partii oraz chi艅skiego modelu rozwoju. Zatem promowanie huayu quan czyli 鈥瀙ot臋gi dyskursu鈥� b臋dzie priorytetem. Nale偶y spodziewa膰 si臋 wzmo偶onych akcji w mediach spo艂eczno艣ciowych, takich jak Twitter czy Facebook do kt贸rych strona chi艅ska ma w zasadzie dost臋p nieograniczony.
Drug膮 istotn膮 kwesti膮, poruszan膮 w wyst膮pieniach, jest wskazanie g艂贸wnych kierunk贸w polityki zagranicznej, czyli stabilizacja relacji z mocarstwami a tak偶e 鈥瀙okojowe zjednoczenie鈥� z pa艅stwami regionu. Stabilizacja w stosunkach z Waszyngtonem b臋dzie trudna do osi膮gni臋cia, jednak Chiny b臋d膮 pr贸bowa艂y osi膮gn膮膰 ten cel poprzez zacie艣nianie relacji w regionie z sojusznikami USA. G艂贸wnym zatem kierunkiem w relacjach b臋d膮 pa艅stwa regionu, takie jak Japonia czy Korea Po艂udniowa. Te pr贸by, wraz z podpisaniem RCEP ju偶 si臋 unaoczniaj膮, cho膰 z uwagi na drug膮 fal臋 epidemii, nie uda艂o si臋 zorganizowa膰 wizyt przewodnicz膮cego Xi Jinpinga w Seulu i Tokio w grudniu 2020 r.
I trzeci element przykuwaj膮cy uwag臋 to definiowanie 鈥瀙rzyjaci贸艂 i wrog贸w鈥�. Pierwsi to pengyou mog膮cy liczy膰 na benefity wynikaj膮ce ze wsp贸艂pracy z Pa艅stwem 艢rodka. Drudzy to eren 鈥� niegodziwcy, 藕li ludzie, kt贸rzy musz膮 liczy膰 si臋 ze stanowcz膮 odpowiedzi膮 Pekinu. Id膮c dalej Chiny, na poziomie retorycznym, przeciwstawi膮 si臋 ka偶dej polityce z pozycji si艂y a wszelkie przejawy hegemonizmu b臋d膮 napi臋tnowane. Rzecz jasna to komunikat do wewn膮trz, pokazuj膮cy obywatelom ChRL, 偶e partia gwarantuje pozycj臋 Chin na arenie mi臋dzynarodowej, potrafi odpowiedzie膰 na wyzwania. G艂贸wnym celem takiego przekazu jest mobilizowanie spo艂ecze艅stwa chi艅skiego w obliczu wyzwa艅 nadchodz膮cych w 2021 roku.
Z perspektywy dw贸ch wyst膮pie艅 ministra Wang Yi rysuj膮 si臋 trzy g艂贸wne wymiary chi艅skiej polityki zagranicznej w 2021 r.: wykorzystywanie r贸偶nych kana艂贸w w tym kana艂贸w subnarodowych do pozyskania technologii i kapita艂u celem dalszego rozwoju gospodarki chi艅skiej, promowanie w艂asnych rozwi膮za艅 normatywnych w zakresie regulacji globalnej e-gospodarki oraz promowanie chi艅skiego modelu zarz膮dzania i propagowanie 鈥瀢艂a艣ciwej historii KPCh鈥� w stulecie powstania partii.
Informacja: tekst przygotowanych w projekcie badawczym finansowanym ze 藕r贸de艂 Uniwersytetu 艁贸dzkiego IDUB 3/A54900/2020.