Raport, podobnie jak wnioski z tegorocznych bada艅 opinii publicznej i , wskazuje, 偶e pandemia Covid-19 wp艂yn臋艂a na pogorszenie si臋 wizerunku Chi艅skiej Republiki Ludowej w wi臋kszo艣ci pa艅stw europejskich. W przeciwie艅stwie do wspomnianych prac, analiza CEIAS prezentuje szersz膮 (obejmuje m.in. inwestycje, handel, 5G, pochodzenie koronawirusa), a przede wszystkim znacznie bardziej zniuansowan膮 perspektyw臋, dzi臋ki uwzgl臋dnieniu opinii mieszka艅c贸w a偶 sze艣ciu pa艅stw Europy 艢rodkowo-Wschodniej. W艣r贸d nich znale藕li si臋 najwa偶niejsi 鈥� przynajmniej nominalnie 鈥� 鈥瀋a艂o艣ciowi partnerzy strategiczni鈥� ChRL w regionie: Polska, Czechy, W臋gry i Serbia. Jaki wizerunek maj膮 zatem Chiny w艣r贸d mieszka艅c贸w wymienionej czw贸rki?
Przede wszystkim jest to obraz zr贸偶nicowany, nierzadko pokazuj膮cy wewn臋trzne sprzeczno艣ci. Wynika to z cz臋stego postrzegania pa艅stw przez pryzmat polityki ich rz膮d贸w, a nie stanowiska opinii publicznej, kt贸re nie zawsze s膮 ze sob膮 to偶same, czy cho膰by zbli偶one. Na przyk艂ad W臋grzy, postrzegani jako jedno z najbardziej prochi艅skich pa艅stw w Europie, s膮 mniej zainteresowani sprzymierzaniem cel贸w polityki zagranicznej z Chinami ni偶 Polacy, cho膰 rz膮d w Warszawie od kilku lat zdecydowanie dystansuje si臋 od wsp贸艂pracy z Pekinem, m.in. w obszarze budowy sieci 5G. Opinia Polak贸w tym bardziej zaskakuje, 偶e wed艂ug raportu, jeste艣my jednocze艣nie drugim, po Szwecji, spo艂ecze艅stwem, kt贸re uwa偶a, 偶e priorytetem w polityce zagranicznej wobec ChRL powinno by膰 powstrzymywanie ich 鈥瀏eopolitycznej ekspansji鈥�. Analogicznie Polacy, zaraz po Szwedach, uwa偶aj膮, 偶e prawa cz艂owieka i rozw贸j demokracji powinny by膰 priorytetem polityki wobec Chin 鈥� podczas gdy 贸w element de facto nie istnieje w agendzie polityki Warszawy wobec Pekinu.
W odniesieniu do percepcji pomocy w czasie pandemii, w艣r贸d czterech pa艅stw, najbardziej nieoczywista 鈥� cho膰 w 艣wietle wcze艣niejszych czeskich bada艅 pracowni STEM niezaskakuj膮ca 鈥� jest opinia Czech贸w, kt贸rzy uwa偶aj膮, 偶e Chiny pomog艂y im bardziej ni偶 UE (odwrotnie ni偶 w Polsce; W臋gry s膮 tej sprawie podzieleni niemal po r贸wno). Na tym przyk艂adzie wida膰, 偶e 鈥瀌yplomacja maseczkowa鈥� spe艂ni艂a cele Pekinu tam, gdzie w艂adze pa艅stwa przyjmuj膮cego 鈥瀋hi艅skie dary鈥� wsp贸艂tworzy艂y covidow膮 dyplomacj臋 (np. uczestnicz膮c w ceremoniach powitalnych na lotniskach). Dlatego tym bardziej nie dziwi fakt, 偶e ponad 80% Serb贸w jest prze艣wiadczona, 偶e to przede wszystkim Chiny, a nie UE, pomog艂y im w czasie kryzysu. Jednak pomimo ofensywy propagandowej towarzysz膮cej transferom chi艅skiego sprz臋tu medycznego do Europy, opr贸cz Serbii (i Rosji) wizerunek Chin uleg艂 pogorszeniu nie tylko w艣r贸d Polak贸w, W臋gr贸w i Czech贸w, ale r贸wnie偶 w opinii wi臋kszo艣ci respondent贸w z pozosta艂ych pa艅stw obj臋tych analiz膮. Stanowisko Serb贸w nie jest natomiast jednoznacznie prochi艅skie we wszystkich analizowanych aspektach. Ponad po艂owa z nich, podobnie jak respondenci z pozosta艂ych dwunastu pa艅stw, postrzega dzia艂ania Chin jako szkodliwe dla demokracji i 艣rodowiska naturalnego. Z kolei preferencje w wyborze pa艅stwa-dostawcy us艂ug 5G rozk艂adaj膮 si臋 mniej wi臋cej zgodnie z generalnymi sympatiami w polityce zagranicznej 鈥� w wi臋kszo艣ci kraj贸w dominuje przychylno艣膰 wobec dostawc贸w z UE, w drugiej kolejno艣ci ameryka艅skich lub japo艅skich. Najmniej zwolennik贸w ma natomiast oferta chi艅ska 鈥� nawet Serbowie stawiaj膮 j膮 na r贸wni z unijn膮.
Je艣li szuka膰 jakich艣 punkt贸w wsp贸lnych dla szerokiego spektrum pa艅stw obj臋tych badaniem, nale偶y wskaza膰, 偶e wi臋kszo艣膰 respondent贸w widzi potrzeb臋 wsp贸艂pracy z Chinami w sprawach globalnych (jak np. walka z ociepleniami klimatu czy epidemie). Ponadto Europejczycy s膮 zgodni, 偶e w rezultacie kryzysu zwi膮zanego z Covid-19 Chiny zyska艂y gospodarczo, cho膰 jednocze艣nie (poza Serbami), nie dostrzegaj膮 korzystnego wp艂ywu pandemii na mi臋dzynarodow膮 reputacj臋 Chin.
Obraz, kt贸ry wy艂ania si臋 z raportu, wskazuje zatem na dwa podstawowe wnioski: poza Serbi膮 (i Rosj膮) pandemia jedynie przyspieszy艂a (z regu艂y negatywne) tendencje widoczne w polityce pa艅stw europejskich wobec Chin, a 鈥瀋a艂kowite strategiczne partnerstwo鈥� z Chinami i wysi艂ki wizerunkowe Pekinu, nie przek艂adaj膮 si臋 (z wyj膮tkiem Serb贸w) na pozytywne opinie Polak贸w, W臋gr贸w i Czech贸w. W obu przypadkach, perspektywa by艂aby pe艂niejsza, gdyby w szerokiej gamie poruszanych w ankiecie problem贸w, nie zabrak艂o pytania o czynnik ameryka艅ski w mobilizowaniu Europy (zw艂aszcza 艢rodkowo-Wschodniej) przeciwko Chinom 鈥� to wa偶ne zagadnienie, zas艂uguj膮ce na wypowied藕 ankietowanych.