¾«¶«Ó°ÊÓ

Szczyt QUAD i chińsko-japońskie napięcia

Na początku października w Tokio zorganizowano pierwszy od wybuchu pandemii COVID-19 szczyt ds. bezpieczeństwa QUAD, w którym udział wzięli szefowie dyplomacji Stanów Zjednoczonych, Indii, Japonii i Australii. Rozmowy dotyczyły rosnącej roli Chin w regionie Azji i Pacyfiku oraz potencjalnych zagrożeń z tym związanych. Przed szczytem Sekretarz Stanu Mike Pompeo rozmawiał z szefami dyplomacji państw należących do QUAD, na temat „złośliwej aktywności Chin w regionie�.

Opublikowano: 16 października 2020
Czerwony napis "archiwum" w białej ramce na środku czerwonego tła / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Marcin Socha

Przedstawiciele Japonii i Stanów Zjednoczonych  (FOIP – Free and Open Indo-Pacific), popieranej przez poprzedniego premiera Japonii Abe ShinzÅ�. Obecny premier Suga Yoshihide stwierdziÅ‚, że inicjatywa jest narzÄ™dziem budowy pokoju i dobrobytu w Azji Wschodniej. °Â²õ±èół±è°ù²¹³¦²¹ w ramach Wolnego i Otwartego Indo-Pacyfiku ma skupiać paÅ„stwa dzielÄ…ce podobne wartoÅ›ci, które sÄ… Å›wiadome zagrożenia zwiÄ…zanego z rosnÄ…cymi wpÅ‚ywami Pekinu w regionie. CzÅ‚onkowie QUAD bÄ™dÄ… współpracować w celu pozyskania nowych partnerów dla inicjatywy. RzÄ…d Sugi Yoshihide aktywnie promuje FOIP w Azji Centralnej i PoÅ‚udniowo Wschodniej. Tuż po zakoÅ„czonym szczycie QUAD , gdzie ogÅ‚oszono nawiÄ…zanie współpracy w promujÄ…cej wolność żeglugi i handlu na Pacyfiku. W przyszÅ‚ym tygodniu szef japoÅ„skiego rzÄ…du ma udać siÄ™ do Azji PoÅ‚udniowo-Wschodniej gdzie również bÄ™dzie promować inicjatywÄ™.

Warto również zwrócić uwagÄ™ na oznaki zwiastujÄ…ce pogorszenie relacji chiÅ„sko-japoÅ„skich. Oprócz szczytu QUAD zaniepokojenie Pekinu wywoÅ‚ujÄ… japoÅ„skie plany rewizji strategii bezpieczeÅ„stwa, zapowiedziane przez ustÄ™pujÄ…cego premiera Abe ShinzÅ�. Obecnie Rada BezpieczeÅ„stwa Narodowego debatuje nad przyznaniem japoÅ„skim SiÅ‚om Samoobrony pozwolenia na użycie ataków prewencyjnych. JednoczeÅ›nie japoÅ„ski rzÄ…d próbuje zaÅ‚atać dziurÄ™ w systemie obronnym, powstałą po zawieszeniu projektu naziemnej instalacji antyrakietowej. Poprzedni minister obrony odrzuciÅ‚ projekt z powodu protestów ludnoÅ›ci lokalnej. W odpowiedzi Ministerstwo Obrony rozpoczęło badania i konsultacje nad możliwoÅ›ciÄ… rozmieszczenia tarczy antyrakietowej na pÅ‚ywajÄ…cych platformach. Z pewnoÅ›cia jest to reakcja na coraz wiÄ™kszÄ… liczbÄ… prowokacji i przypadków naruszenia wód terytorialnych na Morzu WschodniochiÅ„skim.  wpÅ‚ynęły na wody w pobliżu wysp Senkaku, odmawiajÄ…c ich opuszczenia pomimo interwencji japońśkich jednostek.

Oprócz starć handlowych władze w Waszyngtonie wyraźnie próbują wykorzystać forum QUAD do dalszej krytyki Pekinu. Rządowi japońskiemu zależy na zacieśnieniu współpracy w ramach QUAD i wprowadzeniu regularnych spotkań. Pomysł stworzenia sojuszu czterech państw, który ma zrównoważyć pozycję Chin w regionie przewijał się w polityce zagranicznej kilku poprzendich japońskich premierów w tym As� Tar� i Abe Shinz�. Do tej pory jednak współpraca na forum QUAD była osłabiana przez różnice w polityce zagranicznej członków grupy, którzy nie mogli wypracować wspólnego stanowiska wobec Chin. Wydarzenia ostatnich miesięcy wskazują na pogorszenie relacji z Chinami wśród wszystkich członków grupy. Kilka tygodni temu można było zaobserwować wzrost napięcia w pobliżu spornej granicy chińsko-indyjskiej w Himalajach. Relacje gospodarcze Chin z Australią również uległy widocznemu pogorszeniu. Przewaga antychińskich nastrojów może doprowadzić do zwiększenia znaczenia współpracy w ramach QUAD. Warto jednak zauważyć, że oprócz Stanów Zjednocoznych pozostali członkowie grupy unikają otwartej krytyki pod adresem Pekinu, co naturalnie ma służyć ochronie relacji gospodarczych.

Opublikowano: Przemysław Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR