精东影视

FocusOSA #166: Polityka w ASEAN

Na pocz膮tku pa藕dziernika powr贸ci艂 temat kontrowersji wok贸艂 bazy marynarki wojennej Kambod偶y Ream. Albowiem zgodnie z najnowszymi zdj臋ciami satelitarnymi dosz艂o do wyburzenia jednego z budynk贸w znajduj膮cych si臋 na terenie kompleksu. Pikanterii dodaje fakt, 偶e wyburzony budynek by艂 cz臋艣ci膮 inwestycji sfinansowanej przez Stany Zjednoczone. Wed艂ug informacji przedstawionych przez ameryka艅skie Centrum Studi贸w Strategicznych i Mi臋dzynarodowych (CSIS) w pierwszej po艂owie wrze艣nia bie偶膮cego roku (najprawdopodobniej w okolicach 10 wrze艣nia) wyburzono Siedzib臋 Narodowego Komitetu Taktycznego Bezpiecze艅stwa Morskiego na obszarze bazy Ream. Budynek by艂 jednym z kilku sfinansowanych przez Stany Zjednoczone obiekt贸w w bazie (w 2017 roku zbudowano mi臋dzy innymi ramp臋 i hangar do konserwacji 艂odzi o sztywnym kad艂ubie), a jego wyposa偶enie zosta艂o zapewnione przez Australi臋. Wyburzenie siedziby ponownie o偶ywi艂o dyskusj臋 na temat potencjalnego wykorzystania bazy Ream przez chi艅ska marynark臋 wojenn膮, a nawet stacjonowania na tym obszarze 偶o艂nierzy z ChRL. W odpowiedzi na liczne spekulacje, o艣wiadczenie w sprawie wyburzenia budynku wyda艂 nawet Krajowy Komitet Bezpiecze艅stwa Morskiego, w kt贸rym informuje, 偶e siedziba by艂a rozwi膮zaniem tymczasowym, a plany jej relokacji rozpocz臋to ju偶 pod koniec 2017 roku.

Opublikowano: 08 pa藕dziernika 2020
Czerwony napis "archiwum" w bia艂ej ramce na 艣rodku czerwonego t艂a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Mateusz Chatys

Pierwsze w膮tpliwo艣ci odno艣nie bazy Ream pojawi艂y si臋 na , kiedy Joseph Felter pe艂ni膮cy funkcj臋 wice asystenta Sekretarza Obrony odpowiedzialnego za Azj臋 Po艂udniowo-Wschodni膮 wys艂a艂 list do ministra obrony Kambod偶y 鈥� genera艂a Tea Banha, z pro艣b膮 o wyja艣nienie okoliczno艣ci odmowy przyj臋cia ameryka艅skiego wsparcia finansowego na renowacj臋 bazy marynarki wojennej Ream w prowincji Sihanoukville. Waszyngton obawia艂 si臋, 偶e odrzucenie ameryka艅skiego wsparcia 艣wiadczy o mo偶liwo艣ci stacjonowania w bazie chi艅skich jednostek, co zwi臋kszy艂oby oddzia艂ywanie chi艅skiej floty na Morzu Po艂udniowochi艅skim oraz na wodach w pobli偶u Wietnamu. Mimo zapewnie艅 ze strony rzecznika si艂 zbrojnych, i 偶e ameryka艅skie 艣rodki finansowe maj膮 zosta膰 przeznaczone na inny cel ni偶 renowacja bazy w Ream oraz powo艂anie si臋 na konstytucj臋, kt贸ra zabrania obecno艣ci obcych wojsk na terytorium Kambod偶y, obawy strony ameryka艅skiej wci膮偶 pozosta艂y.

Pod koniec lipca ubieg艂ego roku w artykule wprost pojawi艂y si臋 doniesienia o tajnym porozumieniu pomi臋dzy Pekinem i Phnom Penh, na mocy kt贸rego Chiny mia艂y uzyska膰 dost臋p do Ream przez okres 30 lat z mo偶liwo艣ci膮 automatycznego przed艂u偶enia co 10 lat w zamian za rozbudow臋 infrastruktury bazy (m.in. budow臋 dw贸ch nowych przystani) przez Chiny. Zgodnie z tym projektem opr贸cz stacjonowania okr臋t贸w marynarki wojennej, Chiny mog艂yby r贸wnie偶 wysy艂a膰 do bazy sw贸j personel wojskowy, a tak偶e przechowywa膰 uzbrojenie. W artykule zaznaczono jednak, 偶e rzecznik rz膮du Kambod偶y 鈥� Phay Siphan, zaprzeczy艂 wszelkim doniesieniom zwi膮zanym z rzekom膮 tajn膮 umow膮 z ChRL. To samo wielokrotnie przedstawia艂 premier Kambod偶y 鈥� Hun Sen, kt贸ry powo艂uj膮c si臋 na konstytucj臋 podkre艣la艂, 偶e nie jest mo偶liwe stacjonowanie obcych wojsk na terytorium jego kraju. Ostatni raz premier zabra艂 g艂os w tej sprawie w . Opr贸cz kolejnych odniesie艅 do konstytucji i zwi膮zanych z ni膮 restrykcji zwr贸ci艂 uwag臋, 偶e cumowanie 鈥� zapewne tymczasowe 鈥� zagranicznych statk贸w wojskowych w bazie Ream jest dozwolone, niezale偶nie z jakiego pa艅stwa, co 艣wiadczy o braku wy艂膮czno艣ci dla chi艅skiej marynarki wojennej.

Opr贸cz domniemanej tajnej umowy, w膮tpliwo艣ci budz膮 tak偶e chi艅skie inwestycje w bezpo艣rednim s膮siedztwie bazy Ream. Du偶e obszary terytorium zosta艂y wydzier偶awione przez chi艅skie firmy pod rozw贸j kurort贸w wypoczynkowych u wybrze偶y Kambod偶y. Jedn膮 z nich jest Canopy Sands Development Group, sp贸艂ka zale偶na Prince Real Estate Group, kt贸ra na powierzchni 834 hektar贸w wzd艂u偶 zatoki Ream na p贸艂noc od bazy marynarki wojskowej planuje zbudowa膰 centrum wypoczynkowe za kwot臋 . Wed艂ug zdj臋膰 satelitarnych od marca 2020 roku prowadzone s膮 ju偶 pierwsze prace przygotowawcze, w tym rozpocz臋to proces rekultywacji terenu o powierzchni 100 akr贸w.

Przyk艂ad Kambod偶y doskonale pokazuje jak rywalizacja pomi臋dzy Stanami Zjednoczonymi i Chinami b臋dzie oddzia艂ywa膰 na pa艅stwa Azji Po艂udniowo-Wschodniej. Bowiem opr贸cz narastaj膮cych w膮tpliwo艣ci wok贸艂 bazy Ream ameryka艅ski poinformowa艂 15 wrze艣nia, 偶e na mocy zarz膮dzenia wykonawczego 13818 (opartego na ustawie Magnitskiego) na艂o偶y艂 sankcje na firm臋 Union Development Group (UDG), odpowiedzialn膮 za budow臋 centrum rekreacyjnego Dara Sakor w prowincji Koh Kong. Sankcje s膮 wynikiem doniesie艅 o bezprawnym przej臋ciu ziemi, nielegalnym wysiedleniu obywateli Kambod偶y i zniszczeniu 艣rodowiska naturalnego oraz dzia艂alno艣ci膮 korupcyjn膮 wsp贸lnie z kambod偶a艅skim genera艂em Kun Kim鈥檈m, kt贸ry r贸wnie偶 zosta艂 obj臋ty restrykcjami na podstawie zarz膮dzenia wykonawczego 13818 w grudniu 2019 roku. Kolejne sankcje Waszyngtonu na chi艅skie firmy b臋d膮 stawia艂y pa艅stwa regionu przed wyborem, kt贸rego desperacko chc膮 unikn膮膰, poniewa偶 z jednej strony maj膮 perspektyw臋 rozwoju infrastrukturalnego w ramach inicjatywy Pasa i Szlaku, a z drugiej pog艂臋bienie wsp贸艂pracy z zakresu bezpiecze艅stwa ze Stanami Zjednoczonymi. Ameryka艅scy decydenci powinni by膰 jednak ostro偶ni ze stawianiem sprawy na ostrzu no偶a, albowiem wyb贸r niekt贸rych pa艅stw mo偶e ich zaskoczy膰. Jako przyk艂ad mo偶na chocia偶by poda膰 na艂o偶enie sankcji na 24 chi艅skie przedsi臋biorstwa z sierpnia bie偶膮cego roku w zwi膮zku z ich udzia艂em w budow臋 i militaryzacj臋 sztucznych wysp na Morzu Po艂udniowochi艅skim. Zar贸wno Filipiny, kt贸re s膮 traktatowym sojusznikiem Stan贸w Zjednoczonych, jak i Malezja, kt贸ra od grudnia ubieg艂ego roku zintensyfikowa艂a swoje dzia艂ania na rzecz obrony swoich roszcze艅 morskich i terytorialnych na Morzu Po艂udniowochi艅skim za spraw膮 not werbalnych na forum ONZ, nie zdecydowa艂y si臋 na podporz膮dkowanie si臋 ameryka艅skim sankcjom. 艢wiadczy to o tym, 偶e zwi臋kszanie presji ze strony Waszyngtonu na pa艅stwach Azji Po艂udniowo-Wschodniej, aby te opowiedzia艂y si臋 po jednej ze stron mo偶e odnie艣膰 odwrotny od zamierzonego skutek.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U艁 wsp贸艂finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR