精东影视

FocusOSA #144: Polityka w ASEAN

Mimo rozprzestrzeniania si? COVID-19 na ?wiecie, w Azji Po?udniowo-Wschodniej nie pró?nowano, a to zw?aszcza za spraw? Wietnamu. Do jednego z najwa?niejszych wydarzeń dosz?o ju? na pocz?tku miesi?ca. Lotniskowiec amerykańskiej marynarki wojennej klasy Nimitz – USS Theodore Roosevelt, w towarzystwie kr??ownika rakietowego USS Bunker Hill (CG 52) klasy Ticonderoga przyby? do wietnamskiego portu w Da Nang z okazji 25. rocznicy nawi?zania stosunków dyplomatycznych. Jest to ju? druga wizyta amerykańskiego lotniskowca w Wietnamie po historycznym wydarzeniu z 2018 roku, kiedy po raz pierwszy od wojny wietnamskiej, amerykański lotniskowiec – USS Carl Vinson, wp?yn?? do portu w Da Nang.

Opublikowano: 30 marca 2020
Czerwony napis "archiwum" w bia?ej ramce na ?rodku czerwonego t?a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Mateusz Chatys

Nale?y zauwa?y?, ?e stopniowa normalizacja rozpocz??a si? za czasów prezydenta Billa Clintona i by?a konsekwentnie kontynuowana zarówno pod rz?dami demokratów jak i republikanów. Kulminacj? tego trendu by?a pierwsza w historii wizyta Sekretarza Generalnego Komunistycznej Partii Wietnamu w Waszyngtonie w 2015 roku, podczas której podpisano szereg porozumień o wzmocnieniu wspó?pracy dwustronnej.

Wszystko wskazuje na to, ?e wizyty amerykańskich lotniskowców w Wietnamie wpisz? si? na sta?e do kalendarza relacji bilateralnych. Z kolei w szerszej perspektywie, tego rodzaju aktywno?? przyczyni si? do silniejszego zaakcentowania amerykańskiej obecno?ci w regionie w kontek?cie chińskiej ekspansji na Morzu Po?udniowochińskim. Z perspektywy Waszyngtonu jest to szczególnie istotne w dobie ostatniej decyzji prezydenta Filipin, który podj?? decyzj? o wycofaniu si? z umowy reguluj?cej warunki stacjonowania amerykańskich wojsk w tym państwie (Visiting Forces Agreement, VFA) podpisanej w 1998 roku (wesz?a w ?ycie rok pó?niej).

W zakresie bezpieczeństwa Wietnam wspó?pracuje równie? z Japoni?. Na specjalne zaproszenie szefa sztabu generalnego Wietnamskiej Armii Ludowej – Phan Van Giang, przyjecha?a do Hanoi japońska delegacja, na czele której stan?? szef po??czonych sztabów si? samoobrony – Koji Yamazaki. Japońscy przedstawiciele wzi?li udzia? w szeregu oficjalnych spotkań, mi?dzy innymi z ministrem obrony Wietnamu, a tak?e uczestniczyli w wizytacji jednostek wojskowych. W wyniku rozmów dwustronnych Japonia zgodzi?a si? dostarczy? technologi? umo?liwiaj?c? budow? nowoczesnych okr?tów, a tak?e zadeklarowa?a intensyfikacj? wizyt japońskich statków oraz samolotów w ramach ?wiczeń i szkoleń w ró?nych obszarach. Oba państwa zgodzi?y si? równie? na przed?u?enie podpisanej w 2018 roku umowy z zakresu wspó?pracy obronnej, zak?adaj?cej budow? statków i transfer technologiczny mi?dzy stoczniami. Ponadto na mocy porozumienia Tokio zapewni stypendia wietnamskim studentom in?ynierii wojskowej i zaawansowanych technologii, wspólne dzia?ania szkoleniowe mi?dzy akademiami wojskowo-technicznymi, a tak?e kursy j?zykowe dla techników i in?ynierów, chc?cych studiowa? w Japonii.

Podczas gdy wi?kszo?? państw na ?wiecie wprowadza coraz bardziej radykalne ?rodki do walki z pandemi? COVID-19, Chiny og?osi?y wygran? w walce z wirusem, poniewa? powstrzymano rozprzestrzenianie si? choroby i nie zanotowano nowych (rodzimych) przypadków zaka?eń (przynajmniej wed?ug oficjalnych informacji). Pekin skupi? si? na poprawie wizerunkowej proponuj?c pomoc państwom, które nie radz? sobie za wirusem lub nie maj? wystarczaj?cej ilo?ci niezb?dnych materia?ów takich jak r?kawiczki gumowe, maseczki ochronne, wentylatory czy respiratory. Pomoc otrzyma?y zarówno państwa regionu jak Malezja, Indonezja czy Filipiny, jak i kraje europejskie jak W?ochy, Hiszpania czy Serbia. Pekin postanowi? jednak wykorzysta? chaos na arenie mi?dzynarodowej wywo?any pandemi? koronawirusa do osi?gni?cia swoich partykularnych celów na Morzu Po?udniowochińskim. Zw?aszcza, ?e amerykańska aktywno?? w tym regionie od pocz?tku marca by?a znacz?ca.

Amerykański lotniskowiec razem z eskort? najpierw wzi?? udzia? w , nast?pnie , a na koniec przeprowadzi? patrol na Morzu Po?udniowochińskim. W mi?dzy czasie dwa samoloty chińskiej armii zrealizowa?y w tym samym obszarze . Ponadto chiński portal odniós? si? do wzmo?onej aktywno?ci amerykańskich okr?tów w pobli?u Wysp Paracelskich. Zacytowano mi?dzy innymi chińskiego specjalist? ds. uzbrojenia – Song Zhongping, którego zdaniem najlepszym sposobem odstraszania amerykańskich okr?tów jest rozmieszczenie na Morzu Po?udniowochińskim broni laserowej i elektromagnetycznej, zdolnej do unieszkodliwienia okr?tów przy jednoczesnym unikni?ciu ofiar w?ród ?o?nierzy. W po?owie lutego bie??cego roku o wykorzystanie tego typu broni z pok?adu niszczyciela (Type 052D lub Luyang III-class) wobec samolotu marynarki wojennej – P-8A Poseidon, patroluj?cego obszar wokó? wyspy Guam.

Wykorzystuj?c skupienie ?rodowiska mi?dzynarodowego na walce z koronawirusem i negatywnych skutkach dla ?wiatowej gospodarki z tym zwi?zanych, Chiny otworzy?y równie? dwa nowe centra badawcze na sztucznych wyspach zbudowanych na rafach Fiery Cross oraz Subi na Morzu Po?udniowochińskim. nowe o?rodki badawcze b?d? funkcjonowa? w ramach Zintegrowanego Centrum Badawczego na rzecz Wysp i Raf Koralowych Chińskiej Akademii Nauk (Research Center for Islands and Reefs of the Chinese Academy Sciences) i b?d? stanowi?y zaplecze do badań dla statków oceanograficznych i naukowców. Z jednej strony zwi?kszona obecno?? cywilów na sztucznych wyspach b?dzie utrwala? zwierzchno?? Chin nad spornymi obszarami, tak?e utrudni jak?kolwiek interwencj? państw trzecich. Z drugiej natomiast pozwoli na instalacj? urz?dzeń s?u??cych do badania morza, które charakteryzuj? si? podwójnym zastosowaniem. Mog? one bowiem pos?u?y? do badań naukowych jak i wczesnego wykrywania obcych jednostek. Chińczycy przywi?zuj? du?? wag? do wojny informacyjnej, czyli osi?gni?cia przewagi nad oponentem w dost?pie do informacji z zakresu taktycznego, operacyjnego i strategicznego, która jest z kolei bagatelizowana przez Zachód kosztem konwencjonalnych narz?dzi militarnych, takich jak lotniskowce, rakiety dalekiego zasi?gu, drony oraz innego rodzaju uzbrojenie. Oczywi?cie Pekin ca?y czas modernizuje swoje si?y zbrojne i zwi?ksza swoje mo?liwo?ci na tym polu (w ubieg?ym roku na zbrojenia wydano 181,1 mld USD), chocia?by poprzez budow? nowoczesnych niszczycieli () czy lotniskowca (). Jednak g?ówny nacisk w kontek?cie dzia?ań Marynarki Wojennej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej k?adzie si? na si?? informacyjn? (信息力), rozumianej jako zdolno?? do osi?gni?cia i utrzymania przewagi informacyjnej nad przeciwnikiem na polu bitwy (w tym przypadku na Morzu Po?udniowochińskim). Budowa przez Chiny sztucznych wysp wyposa?onych w zaawansowany sprz?t s?u??cy do rozpoznania, jak równie? pasy startowe dla samolotów zwiadowczych i wczesnego ostrzegania, systematycznie zwi?kszaj? przewag? informacyjn? Chin w regionie. Brak porozumienia na linii Waszyngton-Manila w sprawie przysz?o?ci relacji bez VFA lub innego porozumienia o podobnym charakterze utrudni obecno?? amerykańskich wojsk w Azji Po?udniowo-Wschodniej, co b?dzie tylko pog??bia?o dysproporcje w dost?pie do informacji, mimo utrzymuj?cej si? przewagi technologicznej Stanów Zjednoczonych nad Chinami w innych dziedzinach, np. w kontek?cie przestrzeni kosmicznej cho? tu Amerykanie posiadaj? trzy razy wi?cej satelitów od Chińczyków.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U? wspó?finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR