Grzegorz Stec
Dnia 28 stycznia 2020 Premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson zdecydowa艂 o cz臋艣ciowym dopuszczeniu sprz臋tu firmy Huawei do prac przy brytyjskiej sieci 5G. Decyzj臋 t臋 premier podj膮艂 po konsultacji z Pa艅stwowym Centrum Cyberbezpiecze艅stwa (National Cyber Security Centre).
Sprz臋t chi艅skiej firmy b臋dzie m贸g艂 by膰 wykorzystywany w brytyjskim 5G z wy艂膮czeniem kluczowych element贸w sieci telekomunikacyjnych, 鈥渒rytycznej infrastruktury pa艅stwowej鈥� (critical national infrastructure) oraz sieci zwi膮zanych z brytyjsk膮 wojskowo艣ci膮. Dodatkowo brytyjski rz膮d na艂o偶y艂 na krajowych operator贸w ograniczenia zgodnie z kt贸rymi maksymalnie 35% sprz臋tu wykorzystywanego przy infrastrukturze 5G b臋dzie mog艂o pochodzi膰 od Huawei lub od innych dostawc贸w podwy偶szonego ryzyka.
Warto odnotowa膰, 偶e na przestrzeni ostatnich sze艣ciu miesi臋cy wielka czw贸rka w艣r贸d brytyjskich operator贸w mobilnych 鈥� EE, Vodafone, O2, Three 鈥� uruchomi艂a ju偶 swoje programy 5G korzystaj膮c przy tym r贸wnie偶 ze sprz臋tu Huawei. Zgodnie z nowymi regulacjami b臋d膮 oni musieli zmniejszy膰 udzia艂 sprz臋tu chi艅skiej firmy, je艣li przekracza on nowe limity.
Drugim wydarzeniem istotnym w kontek艣cie Huawei by艂o opublikowanie 29 stycznia 2020 przez Komisj臋 Europejsk膮 raportu z wytycznymi (鈥淭oolbox鈥�) dotycz膮cego odpowiedzi na cyber-zagro偶enia zwi膮zane z wprowadzaniem infrastruktury 5G w pa艅stwach cz艂onkowskich.
Wytyczne zosta艂y wypracowane na podstawie zesz艂orocznego raportu pa艅stw cz艂onkowskich i Europejskiej Agencji ds. Bezpiecze艅stwa Sieci i Informacji (ENISA), o kt贸rym pisali艣my w listopadzie ub.r. na . Toolbox ma na celu koordynacj臋 regulacji dotycz膮cych krajowych sieci telekomunikacyjnych wprowadzanych przez pa艅stwa cz艂onkowskie przy wdra偶aniu technologii 5G, co ma pom贸c zapewni膰 wi臋ksze cyberbezpiecze艅stwo w skali europejskiej. Warto nadmieni膰, 偶e wed艂ug ustale艅 raportu wi臋kszo艣膰 regulacji dotycz膮cych sektora telekomunikacyjnego w pa艅stwach UE pochodzi z oko艂o 2011 roku a sposoby prowadzenia nadzoru nad tym sektorem mocno r贸偶ni膮 si臋 pomi臋dzy krajami.
W wytycznych przyj臋to podej艣cie, zgodnie z kt贸rym pa艅stwa cz艂onkowskie nie powinny wyklucza膰 konkretnych dostawc贸w ze swoich rynk贸w, jednak za konieczne uznano wprowadzenie bardziej restrykcyjnych norm w sektorze telekomunikacyjnym, zw艂aszcza w odniesieniu do dostawc贸w, kt贸rzy zostan膮 uznani za pa艅stwa cz艂onkowskie jako prezentuj膮cych wy偶szy poziom ryzyka.
Chodzi tu m.in. o na艂o偶enie na krajowych operator贸w mobilnych wymogu dywersyfikacji dostawc贸w oraz zagwarantowanie sobie przez rz膮dy pa艅stw cz艂onkowskich mo偶liwo艣ci interwencji w rynek telekomunikacyjny w razie pojawienia si臋 nowych dowod贸w dyskredytuj膮cych konkretnych dostawc贸w. Przyk艂adem takiej sytuacji mog艂oby by膰 pojawienie si臋 dowod贸w na wsp贸艂prac臋 dostawc贸w z obcymi s艂u偶bami wywiadowczymi. Zatem rekomendacje unijne mog膮 prze艂o偶y膰 si臋 na rozwi膮zania podobne do tych wykorzystanych przez Wielk膮 Brytani臋.
Komisja oczekuje, 偶e pa艅stwa cz艂onkowskie podejm膮 pierwsze kroki w celu wprowadzenia rekomendacji do 30 kwietnia 2020 i przedstawi膮 KE raport z wprowadzania tych rozwi膮za艅 do ko艅ca czerwca.
Oba wydarzenia niew膮tpliwie s膮 pozytywne dla Huawei. Oczywi艣cie o ile w wypadku Wielkiej Brytanii decyzja zosta艂a ju偶 podj臋ta, o tyle unijny toolbox to wytyczne i ostatecznie za ich wprowadzanie b臋d膮 odpowiedzialne indywidualnie pa艅stwa cz艂onkowskie. Wydaje si臋 jednak, 偶e zgodnie z naszymi przewidywaniami z zesz艂ego roku w skali europejskiej w odniesieniu do Huawei wprowadzone zostan膮 rozwi膮zania oparte o standardy dotycz膮ce wszystkich dostawc贸w 鈥� bez regulacji uderzaj膮cych wy艂膮cznie w chi艅skie firmy.
Takie podej艣cie sygnalizowali r贸wnie偶 przyw贸dcy kluczowych pa艅stw UE 鈥� np. Prezydent Emmanuel Macron w rozmowie telefonicznej z Prezydentem Xi Jinpingiem z 22 stycznia lub Kanclerz Angela Merkel w swoim przem贸wieniu podczas szczytu w Davos. R贸wnie偶 projekt rozporz膮dzenia w sprawie 5G opublikowany przez polskie Ministerstwo Cyfryzacji dnia 24 stycznia 2020 r. nie wyklucza konkretnych dostawc贸w zwracaj膮c uwag臋 na konieczno艣膰 monitorowania wprowadzania 5G przez pa艅stwo. Bior膮c pod uwag臋, 偶e wiele spo艣r贸d europejskich pa艅stw 鈥� jak na przyk艂ad Grecja czy Chorwacja 鈥� o艣wiadczy艂y, 偶e b臋d膮 pod膮偶a膰 za europejskimi wytycznymi nawet przed ich publikacj膮, wydaje si臋, 偶e w UE formuje si臋 ju偶 konsensus co do kwestii Huawei. Kwesti膮 otwart膮 pozostaje jakie naciski zostan膮 po艂o偶one przez Waszyngton na europejskie stolice w najbli偶szych miesi膮cach. O艣wiadczenie Sekretarza Stanu Mike鈥檃 Pompeo z 30 stycznia stanowi, i偶 Stany Zjednoczone b臋d膮 wsp贸艂pracowa膰 z Wielk膮 Brytani膮 w celu minimalizowania zagro偶e艅 zwi膮zanych z wykorzystaniem Huawei oraz b臋d膮 kontynuowa膰 wymian臋 danych wywiadowczych z Brytyjczykami. Pokazuje to, 偶e wcze艣niejsze gro藕by wykluczania sojusznik贸w korzystaj膮cych ze sprz臋tu Huawei nie zmaterializuj膮 si臋.
Decyzje w odniesieniu do Huawei w UE mog膮 r贸wnie偶 wp艂yn膮膰 na kluczowe negocjacje handlowe i inwestycyjne, kt贸re europejski blok toczy w 2020 roku. W odniesieniu do Stan贸w Zjednoczonych chodzi o now膮 transatlantyck膮 umow臋 handlow膮, kt贸ra ma zosta膰 podpisana pomi臋dzy Uni膮 Europejsk膮 i Stanami Zjednoczonymi przed listopadem 2020 roku. W odniesieniu do Chin chodzi o Bilateral Investment Treaty, w sprawie kt贸rego obie strony staraj膮 si臋 zamkn膮膰 negocjacje do ko艅ca tego roku. W nawi膮zaniu do tej ostatniej, chi艅ska strona jasno stwierdza艂a, 偶e utrzymanie dost臋pu chi艅skich firm technologicznych do rynku europejskiego jest warunkiem koniecznym do dalszych negocjacji, kt贸re i tak mierz膮 si臋 z wieloma trudno艣ciami.
Poprzez wytyczne Unia Europejska wys艂a艂a r贸wnie偶 istotne sygna艂y podkre艣laj膮c wag臋 europejskiego systemu certyfikacji produkt贸w i us艂ug z sektora ICT tworzonego na podstawie zesz艂orocznego Cyber Security Act. Wprowadzenie tego systemu b臋dzie mia艂o szeroko zakrojone implikacje podobnie do wytycznych RODO i mo偶e stanowi膰 baz臋 do og贸lnoeuropejskiej oceny bezpiecze艅stwa produkt贸w i us艂ug 艣wiadczonych przez chi艅skie firmy. Ponadto, w wytycznych podkre艣lono r贸wnie偶 konieczno艣膰 monitorowania produkt贸w 5G na okoliczno艣膰 dumpingu oraz zwi臋kszenie unijnych funduszy na badania i innowacyjno艣膰. Innymi s艂owy, wytyczne stanowi膮 r贸wnie偶 sygna艂, 偶e europejski blok jest 艣wiadom konkurencji technologicznej, kt贸rej tak jasno daje wyraz sprawa Huawei.