精东影视

Chiny-Serbia-UE: wojna na narracje wokó? epidemii koronawirusa

Wed?ug oficjalnych chińskich danych rozwój epidemii koronawirusa w ChRL zosta? powstrzymany, a liczba zara?onych na ?wiecie w po?owie marca przeros?a t? w Chinach. Przesuni?cie si? dramatycznego trendu na niekorzy?? zagranicy, 16 marca odnotowa? – z nieskrywanym entuzjazmem – naczelny organ prasowy KPCh ,,Dziennik Ludowy”, opatruj?c infografik? ilustruj?c? globaln? fal? zachorowań fraz?: ?odwróci?o si?!” (fanchao le 反超了!). T? chińsk? schadenfreude nale?y mie? na uwadze analizuj?c ?rodki pomocowe i towarzysz?c? temu narracj?, której projekcj? obserwujemy obecnie w Europie.

Opublikowano: 31 marca 2020
Czerwony napis "archiwum" w bia?ej ramce na ?rodku czerwonego t?a / Red text "archiwum" in a white frame in the center of the red background

Bartosz Kowalski

Szczególnie wyra?na jest w tym wzgl?dzie polityka Serbii, która za swojego ?patrona” w walce z epidemi? jednoznacznie obra?a ChRL. Pod koniec lutego Pekin odwiedzi? wicepremier i minister spraw zagranicznych Serbii Ivica Da?i?, który na spotkaniach z szefem chińskiej dyplomacji Wang Yi i wiceprzewodnicz?cym ChRL Wang Qishanem  i ?sukcesach” w walce z epidemi?. Wicepremier Da?i? okre?li? swoj? wizyt? jako probierz nadzwyczajnych relacji strategicznych i ?elaznej przyja?ni ??cz?cej oba państwa, której nie os?abi wirus, tak jak nie zrobi?y tego natowskie bomby dwie dekady temu w Belgradzie. Z kolei gdy 21 marca w stolicy Serbii wyl?dowa? samolot ze sprz?tem ochronnym i grup? 6 chińskich specjalistów medycznych,  na p?ycie lotniska zosta? osobi?cie przywitany przez Aleksandra Vuci?a, który na dowód wdzi?czno?ci i uznania w ceremonialnym ge?cie .

Tydzień wcze?niej, 15 marca, na konferencji prasowej prezydent Vu?i? , który przes?a? do przywódcy ChRL Xi Jinpinga prosz?c o pomoc w walce z koronawirusem. Jak zaznaczy?, po raz pierwszy oficjalnie zwróci? si? do przewodnicz?cego Xi, jako ?nie tylko drogiego przyjaciela, ale równie? brata, i nie tylko osobistego przyjaciela, ale tak?e przyjaciela i brata tego kraju [Serbii]”. Potok komplementów pod adresem Xi Jinpinga kontrastowa? w  wypowiedzi serbskiego przywódcy z ostr?, by? mo?e najostrzejsz? w okresie jego prezydentury, krytyk? pod adresem UE, zw?aszcza wobec domniemanego zakazu Brukseli na?o?onego na eksport ochronnego sprz?tu medycznego do państw poza cz?onkowskich – zestawiaj?c tym samym chińsk? bratni? pomoc z domniemanym europejskim egoizmem. Stwierdzenie Vu?i?a, ?e Serbia mo?e liczy? tylko na Chiny, cho? no?ne medialnie nie do końca pokrywa si? z prawd? – Komisja Europejska, która nie koordynuje polityk zdrowotnych państw cz?onkowskich, faktycznie wprowadzi?a takie zalecenie na okres 6 tygodni,  cz?onkowskie do autoryzacji eksportu sprz?tu ochronnego w czasie kryzysu. S?owa serbskiego prezydenta by?y wi?c najpewniej obliczone na wywarcie nacisku na UE i pozyskanie zastrzyku finansowego na walk? z wirusem. Ta strategia przynios?a efekt: 20 marca UE przyzna?a Serbii bezpo?redni? pomoc w wysoko?ci 7,5 mln EUR. Niespe?na tydzień pó?niej, 26 marca, komisarz UE ds. s?siedztwa i rozszerzenia Olivér Várhelyi  w wysoko?ci 93 mln EUR. Z tych ?rodków op?acono ju? dwa transporty dla Serbii,  medycznego, które przylecia?y z Kerali. Przy tej okazji ambasador UE w Belgradzie Sem Fabrizi stwierdzi?, ?e w tym trudnym momencie na kontynencie europejskim wida? wielk? solidarno??, która jest krzepi?ca, i oczywi?cie dotyczy równie? Serbii. Widoczna jest zatem reakcja Unii Europejskiej na propagandowe zabiegi ChRL, usi?uj?ce zatrze? pocz?tkowe tuszowanie informacji o epidemii i niepodejmowanie ?rodków zaradczych, które  zarówno w samych Chinach, jaki i na ?wiecie, oraz wywo?a? wra?enie, ?e na chińsk? pomoc – w odró?nieniu od europejskiej – mo?na liczy? w prawdziwej potrzebie. To w?a?nie taki przekaz kreuj? wspomniane wypowiedzi i gesty ,  czy list  do Ivicy Da?i?a. W podobnym tonie utrzymana by?a tak?e wypowied?  , w którym podkre?li?a osobiste zas?ugi przewodnicz?cego Xi oraz podj?cie zdecydowanych i stanowczych dzia?ań w?adz chińskich w walce z epidemi?, a  s?owa prezydenta Vu?i?a o zaufaniu do Chin i oczekiwaniu na chińsk? pomoc uzna?a za pozytywnie odebrane przez chińskich internautów, co prze?o?y?o si? na kilkaset milionów polubień postów na ten temat.

O nadchodz?cej ?wojnie na narracje” poinformowa? równie?, w do?? emocjonalnym wpisie szef unijnej , który 23 marca ostrzeg?, ?e ChRL b?dzie wykorzystywa? obecny kryzys do podwa?ania spójno?ci UE i zaufania do USA oraz wywo?ania przekonania, ?e w krytycznym momencie państwa Europy mog? liczy? tylko na chińsk? pomoc. Zdaniem hiszpańskiego polityka, Europa musi by? ?wiadoma, ?e epidemia b?dzie wykorzystywana przez Chiny do poszukiwania wp?ywów przez obracanie informacji na swoj? korzy?? i prowadzenie ?polityki hojno?ci”. To trafna, cho? spó?niona konstatacja, poniewa? na propagandow? batali? Pekin . 25 stycznia Xi Jinping powo?a? centraln? grup? kierownicz? ds. prewencji i kontroli nad epidemi?, z premierem Li Keqiangiem na czele i propagandyst? chińskiego soft power Wang Huningiem w roli zast?pcy. Sk?ad osobowy grupy jest wiele mówi?cy: oprócz wymienionych weszli do niej zaufani Xi Jinpinga – szef propagandy KPCh Huang Kunming, burmistrz Pekinu Cai Qi, dyrektor biura generalnego KPCh Ding Xuexiang oraz minister bezpieczeństwa publicznego Zhao Kezhi. Do grupy zostali w??czeni jeszcze Xiao Jie (doradca premiera), wicepremier i by?a szefowa Wydzia?u Zjednoczonego Frontu Sun Chunlan oraz minister Wang Yi. W gronie tym nie znalaz? si? natomiast ?aden specjalista ds. opieki zdrowotnej. Taki sk?ad wskazuje, ?e g?ównym zadaniem grupy jest w?a?nie koordynacja dzia?ań propagandy i aparatu bezpieczeństwa oraz oddzia?ywania na opini? mi?dzynarodow?, w tym diaspor? chińsk?. Teraz komisarz Borell apeluje by Europ? broni? w tej batalii b?d?c uzbrojonym w fakty. Fakty s? natomiast takie, ?e w krytycznym dla Chin momencie, w styczniu i w lutym, to w?a?nie państwa UE (i nie tylko) wysy?a?y sprz?t medyczny by pomóc chińskim w?adzom w walce z epidemi?. Jak zwróci? uwag? czeski Sinopsis, wed?ug oficjalnych  w okresie od 24 stycznia do 29 lutego, ergo od ujawnienia przez w?adze centralne informacji o epidemii do szczytu liczby zachorowań, Chiny zaimportowa?y ??cznie 2,4 miliarda sztuk sprz?tu ochronnego, w tym 2,02 miliarda masek ochronnych i ponad 25 milionów kombinezonów ochronnych o ??cznej warto?ci 8,2 mld RMB (4,78 mld PLN). Wniosek: chc?c skutecznie przeciwstawia? si? Chinom w wojnie na narracje, Europa (Zachód) powinna nag?a?nia? w?a?nie takie, oparte na twardych danych, fakty.

Obecnie role si? odwróci?y i do czasu uruchomienia w?asnych mocy produkcyjnych, państwa europejskie licz? na pozyskanie odpowiednich zasobów sprz?tu medycznego z Chin. Niestety chiński sprz?t (np. maski ochronne i testy na wykrywalno?? koronawirusa) jest cz?sto z?ej jako?ci i po prostu nieskuteczny. Cz??ciowe wycofanie z u?ycia chińskich dostaw og?osi?y . Do tego grona do??czy?a , która wycofa?a si? z umowy na zakup 200 tysi?cy testów diagnostycznych, po tym jak chiński producent Shenzhen Bioeasy Biotechnology przyzna?, ?e niektóre z nich mog? by? wadliwe. Z drugiej strony chińskie w?adze uchylaj? si? od odpowiedzialno?ci ze wzgl?du na fakt, ?e wadliwe partie pochodz? od producentów nieposiadaj?cych atestów chińskich w?adz sanitarnych i jednocze?nie przypisuj?c  niew?a?ciwemu sposobowi ich wykonywania (sic!). Chocia? nie jest jasne czy chińska pomoc dla Serbii jest faktycznie darmowa czy stanowi  udzielan? komercyjnie pomoc w formie sprzeda?y (wed?ug prezydenta Vu?i?a to pierwsze,  to drugie), to dla zdrowia ludzi i opinii publicznej kluczowe znaczenie b?dzie mia?a jako?? dostarczanego sprz?tu. 

Natomiast w szerszej perspektywie, gra ?chińsk? kart?” b?dzie d?ugofalowo dzia?a? na niekorzy?? Belgradu. Warto pami?ta?, ?e UE jest najwi?kszym inwestorem, partnerem handlowym i ?ród?em pomocy dla Serbii: od pocz?tku rozmów akcesyjnych w 2014 roku, w ramach bezzwrotnego wsparcia UE przeznaczy?a na modernizacj? tego kraju blisko 2 mld EUR. Pomimo ?e w pa?dzierniku 2019 roku nadzieje państw ba?kańskich na cz?onkostwo zosta?y ostudzone, po zawetowaniu przez Francj? rozpocz?cia negocjacji akcesyjnych z Albani? i Pó?nocn? Macedoni?, to w cieniu obecnego kryzysu epidemiologicznego, 26 marca przywódcy państw UE o zainicjowaniu rozmów z Tiran? i Skopje. Natomiast bior?c pod uwag? post?puj?ce od kilku lat zbli?enie mi?dzy Serbi? i ChRL w obszarach budz?cych niepokój UE (m.in.  i handlu broni?), oraz ostry j?zyk oskar?eń Belgradu pod adresem Brukseli przy jednoczesnym podkre?laniu niezawodno?ci partnerstwa z Pekinem – w najbli?szym czasie nie nale?y oczekiwa? zielonego ?wiat?a dla Serbii ze strony UE. 

Opublikowano: Przemys?aw Ciborek

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U? wspó?finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR