Prace zmierzaj膮ce do odbudowy teren贸w zniszczonych przez trz臋sienie ziemi i fale tsunami post臋puj膮 zgodnie z planem, lecz poza dawnym miejscem zamieszkania znajduje si臋 ponad 45 000 mieszka艅c贸w p贸艂nocno-wschodniej Japonii. Trz臋sienie i awaria elektrowni sk艂oni艂y prawie 340 000 os贸b do opuszczenia zniszczonych prefektur. Na pocz膮tku marca w mie艣cie Futaba, znajduj膮cym si臋 zaledwie 4 kilometry od zniszczonej elektrowni. Decyzja ta pozwoli艂a na ponowne uruchomienie ekspresowej linii kolejowej biegn膮cej przez prefektur臋 Fukushima. Miasto Futaba ma zosta膰 obj臋te specjalnym programem odbudowy, kt贸rego celem jest umo偶liwienie ludno艣ci powrotu do swoich dom贸w. Znaczna cz臋艣膰 ewakuowanych mieszka艅c贸w nie ma jednak zamiaru wraca膰 do opustosza艂ych miast. Mimo, 偶e w艂adze lokalne przy wsparciu rz膮dowym prowadz膮 kampani臋 maj膮c膮 na celu przekonanie konsument贸w do zakup贸w 偶ywno艣ci wyprodukowanej w prefekturze Fukushima to jednak skutki gospodarcze katastrofy nadal nie zosta艂y zredukowane.
Ponadto dziewi臋膰 lat po awarii na terenie elektrowni nadal trwaj膮 prace zmierzaj膮ce do jej likwidacji i usuni臋cia paliwa nuklearnego oraz ska偶onych element贸w konstrukcyjnych. W elektrowni nadal znajduje si臋 oko艂o 4700 wysoko radioaktywnych pr臋t贸w paliwowych, kt贸rych usuni臋cie potrwa najprawdopodobniej do roku 2021. W pracach uczestniczy oko艂o 4000 pracownik贸w firmy TEPCO, odpowiedzialnej za proces likwidacji skutk贸w katastrofy. Kiedy Japonia zg艂osi艂a ch臋膰 organizacji Igrzysk Olimpijskich w 2020 rok, , 偶e sytuacja w elektrowni zosta艂a opanowana i miejsce to nie b臋dzie stanowi膰 zagro偶enia dla uczestnik贸w olimpiady. Procesowi likwidacji elektrowni Fukushima I towarzyszy kilka istotnych zagro偶e艅, z kt贸rymi japo艅ski rz膮d nie do ko艅ca jest w stanie sobie poradzi膰.
Najwi臋kszym zagro偶eniem jest problem sk艂adowania ponad , kt贸ra zosta艂a poddana procesowi oczyszczenia, lecz nadal zawiera niewielkie ilo艣ci trytu. Woda, kt贸ra jest wykorzystywana do ch艂odzenia stopionego paliwa w uszkodzonych reaktorach, jest przechowywana w specjalnie przygotowanych zbiornikach znajduj膮cych si臋 na terenie elektrowni. Firma TEPCO pracuje nad technologiami odparowania wody lub kontrolowanego upustu do oceanu i jest w stanie sk艂adowa膰 1,37 mln ton wody. A tej przybywa 170 ton dziennie.
Problem rekultywacji obszar贸w popromiennych to nie tylko sprawa wewn臋trzna, ale r贸wnie偶 mi臋dzynarodowa. Od kilku miesi臋cy japo艅ski rz膮d szuka艂 akceptacji mi臋dzynarodowej dla planu wypuszczenia radioaktywnej wody z elektrowni Fukushima I do oceanu. W tym celu zorganizowano szereg spotka艅 z pracownikami ambasad, podczas kt贸rych przedstawiono informacje dotycz膮ce potencjalnych skutk贸w wypuszczenia rozrzedzonego roztworu radioaktywnej wody. Plan zosta艂 poparty przez szefa Mi臋dzynarodowej Agencji Energii Atomowej, kt贸ry stwierdzi艂, 偶e zrzut wody do oceanu jest zgodny ze standardami obowi膮zuj膮cymi w sektorze energetyki j膮drowej. Podobne operacje s膮 przeprowadzane w innych elektrowniach j膮drowych. Plan spotka艂 si臋 jednak z ostrym sprzeciwem ze strony japo艅skich rybak贸w oraz rz膮du Korei Po艂udniowej, kt贸ry obawia si臋 strat jakie ta operacja mo偶e przynie艣膰 dla korea艅skich eksporter贸w ryb i owoc贸w morza. Pomimo licznych obaw pod koniec marca firma TEPCO przedstawi艂a plan . Firma zapewnia, 偶e niewielka ilo艣膰 trytu nie b臋dzie szkodliwa dla ludzi i zwierz膮t morskich. W celu zapewnienia bezpiecze艅stwa operacja ma zosta膰 roz艂o偶ona na 30 lat. Plan oczekuje na akceptacj臋 rz膮du i Ministerstwa Gospodarki, Handlu i Przemys艂u.
Kolejnym wyzwaniem jest radioaktywnego. Jest to ilo艣膰 sze艣ciokrotnie wi臋ksza ni偶 w przypadku podobnej operacji przeprowadzonej w elektrowni Three Miles Island w Stanach Zjednoczonych, kt贸ra uleg艂a awarii w roku 1979. Bardzo powolny proces usuwania paliwa przy pomocy mechanicznego ramienia ma rozpocz膮膰 si臋 w roku 2021 i mo偶e potrwa膰 nawet 30 lat. Kolejnym problemem jest kwestia sk艂adowania stopionego paliwa oraz radioaktywnych materia艂贸w sta艂ych takich jak gruz i ziemia, kt贸re zostan膮 zebrane w procesie likwidacji elektrowni. Ich ilo艣膰 szacuje si臋 na 770 000 ton. Rz膮d zapowiedzia艂 budow臋 sk艂adowiska odpad贸w radioaktywnych, lecz jak na razie 偶adna z japo艅skich prefektur nie chce zgodzi膰 si臋 na utworzenie podobnej instalacji na swoim terenie. Kwestia sk艂adowania odpad贸w radioaktywnych oraz zu偶ytego paliwa z zamykanych elektrowni j膮drowych jest powa偶nym punktem spornym w relacjach pomi臋dzy w艂adzami lokalnymi a rz膮dem w Tokio.
Reasumuj膮c ca艂kowity koszt likwidacji elektrowni Fukushima I jest szacowany na oko艂o 195 miliard贸w USD. Jak na razie trudno okre艣li膰 kiedy proces ten zostanie zako艅czony. Pomimo dzia艂a艅 zmierzaj膮cych do odbudowy zniszczonych teren贸w oraz program贸w maj膮cych na celu pobudzenie gospodarcze p贸艂nocno-wschodnich prefektur, nie wygl膮da na to, 偶e sytuacja wr贸ci kiedykolwiek do stanu sprzed katastrofy. Kolejnym ciosem dla procesu odbudowy gospodarczej zniszczonych teren贸w mo偶e by膰 decyzja o przesuni臋ciu Igrzysk olimpijskich w Tokio, kt贸re mia艂y by膰 wykorzystane do zaprezentowania procesu rewitalizacji prefektur dotkni臋tych tragedi膮.