W rozmowach dotycz膮cych rozwoju relacji strategicznych, wyra藕nie dominowa艂 obszar energetyki. 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 b臋dzie rozwijana w trzech obszarach: technologii nuklearnej, technologii wodorowej oraz technologii czystego w臋gla. Premier Morawiecki zaznaczy艂, 偶e Polska potrzebuje Japonii, kt贸ra jest 藕r贸d艂em nowoczesnych rozwi膮za艅 technologicznych w sektorze energetycznym, kt贸ry bez w膮tpienia wymaga modernizacji. Japo艅ski rz膮d aktywnie poszukuje zagranicznych odbiorc贸w wymienionych technologii. Wygl膮da wi臋c na to, 偶e przedstawiony kszta艂t wsp贸艂pracy strategicznej jest wypadkow膮 obop贸lnych interes贸w. Przyjrzyjmy si臋 wi臋c trzem wymienionym obszarom i zastan贸wmy nad tym, czy rozw贸j wsp贸艂pracy w ka偶dym z nich mo偶e doprowadzi膰 do zaspokojenia strategicznych interes贸w obu stron w bliskiej lub dalszej perspektywie czasowej.
Polski sektor produkcji energii elektrycznej potrzebuje modernizacji i budowy nowych blok贸w energetycznych. Po zako艅czeniu wsp贸lnej konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki na pierwszy plan wysuwa wsp贸艂prac臋 w sektorze energetyki j膮drowej. Czy oznacza to, 偶e Polski rz膮d rozwa偶a budow臋 pierwszego polskiego reaktora j膮drowego produkuj膮cego energi臋 elektryczn膮 przez japo艅skie koncerny? Ze strony japo艅skiej takie rozwi膮zanie jest jak najbardziej po偶膮dane. Po katastrofie elektrowni Fukushima I w艂adze w Tokio podj臋艂y decyzj臋 o wstrzymaniu pracy wi臋kszo艣ci reaktor贸w j膮drowych. Premierowi Abe uda艂o si臋 przekona膰 obywateli do konieczno艣ci ponownego uruchomienia cz臋艣ci z nich. Jednak偶e dyskusja dotycz膮ca budowy nowych reaktor贸w na terenie Japonii jest trudnym tematem, kt贸ry spotyka si臋 ze zdecydowanym sprzeciwem opinii publicznej. W celu zabezpieczenia interes贸w japo艅skich producent贸w reaktor贸w j膮drowych, rz膮d premiera Abe podj膮艂 dzia艂ania maj膮ce na celu zwi臋kszenie eksportu japo艅skich reaktor贸w. Nale偶y jednak zaznaczy膰, 偶e strategia ta nie przynios艂a jak na razie oczekiwanych rezultat贸w. Projekty budowy elektrowni j膮drowych w Wietnamie, Turcji i Wielkiej Brytanii zosta艂y odwo艂ane z powodu zbyt wysokich koszt贸w inwestycji. Mo偶na wi臋c przewidywa膰, 偶e w przypadku rozpocz臋cia przetargu na budow臋 elektrowni w Polsce japo艅ska oferta r贸wnie偶 oka偶e si臋 zbyt kosztowna. Wspomniana podczas szczytu wsp贸艂praca w zakresie energetyki j膮drowej b臋dzie zapewne ograniczona do plan贸w budowy prototypowego reaktora wysokotemperaturowego HTR, s艂u偶膮cego do produkcji ciep艂a i wodoru na potrzeby przemys艂owe. Reaktor ten nie b臋dzie wykorzystywany w produkcji energii elektrycznej, lecz mo偶e sta膰 si臋 istotnym elementem drugiego obszaru wsp贸艂pracy jakim jest technologia wodorowa. Japo艅ski rz膮d oferuje r贸wnie偶 wsparcie doradcze i szkoleniowe w projekcie rozwoju polskiego sektora energetyki j膮drowej, co mo偶e okaza膰 si臋 nieocenionym wk艂adem.
Rozmowy dotycz膮ce wsp贸艂pracy w zakresie energetyki wodorowej zosta艂y rozpocz臋te od powo艂ania w roku 2018 zespo艂u parlamentarnego Polska Wodorowa. Na czele inicjatywy sta艂 pose艂 ugrupowania Kukiz 15 Krzysztof Sitarski (obecnie cz艂onek partii Prawo i Sprawiedliwo艣膰). Mo偶liwo艣ci膮 rozwoju energetyki wodorowej by艂y zainteresowane polskie w艂adze lokalne oraz przedstawiciele przemys艂u paliwowego i wydobywczego. Inicjatywie parlamentarnej uwa偶nie przygl膮da艂a si臋 ambasada Japonii w Polsce, kt贸ra aktywnie wspiera japo艅sk膮 strategi臋 promowania rozwi膮za艅 opartych na wodorze w skali globalnej. Podczas zorganizowanej w roku 2018 mi臋dzynarodowej Ministerialnej Konferencji ds. Energii Wodorowej (H2EM 2018) dosz艂o do podpisania porozumienia o stworzeniu 艂a艅cucha dostaw wodoru, zmierzaj膮cego do obni偶enia koszt贸w produkcji i zapewnienia konkurencyjno艣ci tego gazu na rynku paliw. Nast臋pnie plan rozwoju energetyki wodorowej znalaz艂 si臋 w pierwszej opublikowanej przez ministerstwo energetyki strategii energetycznej Polski. Wygl膮da wi臋c na to, 偶e wsp贸艂praca w zakresie wykorzystania wodoru wyra藕nie odpowiada na potrzeby obu pa艅stw. Nale偶y jednak zaznaczy膰, 偶e efekt贸w tej wsp贸艂pracy mo偶emy spodziewa膰 si臋 w do艣膰 odleg艂ej perspektywie. Podczas styczniowego szczytu w Japoni premier Abe zwr贸ci艂 uwag臋 na podpisan膮 umow臋 o wsp贸艂pracy w zakresie technologii wodorowej pomi臋dzy koncernem Toyota a grup膮 Lotos. Podpisany w listopadzie ubieg艂ego roku pomi臋dzy koncernami zak艂ada rozwijanie wsp贸艂pracy maj膮cej na celu budow臋 stacji tankowania wodoru na terenie Polski. Jak na razie w naszym kraju nie ma ani jednej stacji 艂adowania wodorem, co uniemo偶liwia firmom takim jak Toyota, wprowadzenie na polski rynek pojazd贸w zasilanych tym paliwem. Polski sektor paliwowy nie zako艅czy艂 jeszcze prac nad produkcj膮 i oczyszczeniem wodoru, kt贸ry m贸g艂by by膰 wykorzystywany w sektorze transportowym. Dodatkowo op艂acalno艣膰 produkcji wodoru na potrzeby transportu, bez rozwini臋tej infrastruktury energetycznej opartej na Odnawialnych 殴r贸d艂ach Energii jest poddawana w w膮tpliwo艣膰.
鈥濻ystemy energetyczne Japonii i Polski s膮 w du偶ym stopniu 鈥� wi臋kszym ni偶 w przypadku innych pa艅stw 鈥� zale偶ne od w臋gla, co tworzy przestrze艅 do potencjalnej wsp贸艂pracy鈥� 鈥� zauwa偶y艂 Morawiecki. To prawda, 偶e Japonia od pocz膮tku lat 90. promuje badania nad technologiami 鈥瀋zystego w臋gla鈥� i poszukuje potencjalnych odbiorc贸w tych rozwi膮za艅 poza granicami. Przedstawiciele japo艅skiego sektora produkcji energii elektrycznej, na li艣cie proponowanych rozwi膮za艅 eksportowych umie艣cili wydajne elektrociep艂ownie w臋glowe IGCC, kt贸re oferuj膮 wi臋ksz膮 wydajno艣膰 energetyczn膮 i zmniejszenie emisji CO2. Rz膮d premiera Mateusza Morawieckiego rozpocznie wkr贸tce kluczowe negocjacje dotycz膮ce uczestnictwa Polski w strategii klimatycznej Unii Europejskiej. W celu pozyskania 艣rodk贸w na transformacj臋 energetyczn膮, polski rz膮d b臋dzie musia艂 przedstawi膰 plany zmniejszenia emisji i ograniczenia spalania w臋gla kamiennego. Wydaje si臋 wi臋c, 偶e rozwi膮zania oferowane przez Japoni臋 s膮 idealne dla Polskiego sektora energetycznego w obecnej sytuacji mi臋dzynarodowej. Nale偶y jednak pami臋ta膰 o tym, 偶e japo艅skie technologie czystego w臋gla zosta艂y skrytykowane przez przyw贸dc贸w europejskich podczas ostatniego szczytu klimatycznego w Madrycie, poniewa偶 ich wykorzystanie nie eliminuje znacznych emisji gaz贸w cieplarnianych. Nie wiadomo wi臋c czy polskiemu rz膮dowi uda si臋 skutecznie zaprezentowa膰 rozw贸j wsp贸艂pracy z Japoni膮 w tym zakresie jako kart臋 przetargow膮 w rozmowach klimatycznych wewn膮trz UE.
Podsumowuj膮c, wsp贸艂praca Polski i Japonii w zakresie rozwoju rozwi膮za艅 energetycznych ma du偶y potencja艂, lecz nie gwarantuje osi膮gni臋cia wymiernych korzy艣ci strategicznych. W kr贸tkiej perspektywie nale偶y wi臋c skoncentrowa膰 si臋 na korzy艣ciach wizerunkowych jakie mo偶na wykorzysta膰 w dyskursie nakierowanym na zaspokojenie wewn臋trznych potrzeb politycznych obu przyw贸dc贸w.