Dominika Jaruszowiec
Jak ju偶 wspomniano najbardziej znacz膮cym wydarzeniem ostatnich dw贸ch miesi臋cy w relacjach europejsko-wietnamskich by艂o podpisanie Porozumienia ws. Ustanowienia Ram Udzia艂u Wietnamu w Dzia艂aniach Unii Europejskiej w zakresie Zarz膮dzania Kryzysowego (FPA 鈥� Framework Participation Agreement). Dosz艂o do tego podczas wizyty ministra obrony narodowej Wietnamu Gen. Ng么 Xu芒n L峄媍ha w Brukseli 17 pa藕dziernika. Poprzedzaj膮cym to wydarzenie by艂a wizyta Federici Mogherini w Hanoi (sierpie艅 2019 r.) w czasie kt贸rej oficjalnie zako艅czono negocjacje nad porozumieniem. Podpisanie FPA by艂o wa偶nym krokiem ku wzmocnieniu i poszerzeniu relacji bilateralnych, przyczyniaj膮c si臋 jednocze艣nie do pog艂臋bienia Umowy Ramowej mi臋dzy UE a Wietnamem o Kompleksowym Partnerstwie i Wsp贸艂pracy (PCA 鈥� Partnership and Cooperation Agreement) z 2012 roku. Sama FPA w przysz艂o艣ci ma pos艂u偶y膰 jako pod艂o偶e do podpisania kolejnych um贸w o wsp贸艂pracy w zakresie obronno艣ci. Obecnie umowa b臋dzie mog艂a pos艂u偶y膰 jako fundament do wcielenia Wietnamu w szereg mi臋dzynarodowych dzia艂a艅 o charakterze obronnym i pokojowym, takich jak misje pokojowe i misje humanitarne w ramach NATO i ONZ. Rosn膮ce zainteresowanie UE sytuacj膮 na Morzu Po艂udniowochi艅skim wynika z d膮偶enia do wsp贸艂pracy handlowej z ca艂ym regionem Azji Po艂udniowo-Wschodniej a konflikt z Chinami bezpo艣rednio wp艂ywa na bezpiecze艅stwo transportu morskiego. W przypadku szerszego konfliktu, zmniejsza to zdecydowanie mo偶liwo艣ci wymiany handlowej z Wietnamem, kt贸ra nabra艂a realnych kszta艂t贸w po wej艣ciu w 偶ycie Umowy o Wolnym Handlu pomi臋dzy UE a Wietnamem (EVFTA).
Na poziomie bilateralnym nale偶y zaobserwowa膰 istotn膮 aktywno艣膰 Berlina. W listopadzie zosta艂y zako艅czone negocjacje pomi臋dzy Wietnamem a Niemcami w sprawie zr贸wnowa偶onego rozwoju. Przy zobowi膮zaniu w wysoko艣ci 213,4 mln EUR, niemieckie Ministerstwo Wsp贸艂pracy Gospodarczej i Rozwoju (BMZ) wesprze Wietnam w ci膮gu najbli偶szych dw贸ch lat w tworzeniu wietnamskiej strategii wzrostu gospodarczego przyjaznego 艣rodowisku i spo艂ecze艅stwu. Partnerstwo b臋dzie si臋 koncentrowa膰 przede wszystkim na efektywnym zaopatrzeniu w energi臋, dost臋pie do rynku energii odnawialnej i ochronie obszar贸w przybrze偶nych poprzez przesadzanie obszar贸w namorzynowych w delcie Mekongu i wdra偶anie modeli zr贸wnowa偶onej gospodarki le艣nej w p贸艂nocnej i 艣rodkowej cz臋艣ci Wietnamu. Tymczasem Federalne Ministerstwo 艢rodowiska, Ochrony Przyrody i Bezpiecze艅stwa J膮drowego (BMU) obieca艂o przeznaczy膰 30 mln EUR na projekty dotycz膮ce ochrony r贸偶norodno艣ci biologicznej i klimatu w Wietnamie w ramach Mi臋dzynarodowej Inicjatywy Klimatycznej. Ponadto BMU przeka偶e 11 mln EUR na projekt ograniczenia odpad贸w z tworzyw sztucznych w rzece Mekong.
Drugim wa偶nym elementem aktywno艣ci Wietnamu s膮 relacje z W臋grami 26 listopada w Budapeszcie dosz艂o do spotkania wietnamskiego wiceministra przemys艂u i handlu Ho脿ng Qu峄慶 V瓢峄ga z w臋gierskim zast臋pc膮 sekretarza stanu ds. rozwoju eksportu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Handlu Istvanem Joo w ramach 9. Wsp贸lnego Komitetu Wsp贸艂pracy Gospodarczej Wietnamu i W臋gier. W wyniku spotkania podpisano porozumienie w ramach kt贸rego Wietnam i W臋gry zgodzi艂y si臋 zacie艣ni膰 wszechstronn膮 wsp贸艂prac臋 w zakresie polityki, handlu, gospodarki, technologii, kultury, turystyki, finans贸w, rolnictwa i bezpiecze艅stwa, poprzez wynegocjonowanie warunk贸w ramowej umowy o wsp贸艂pracy finansowej. Podczas spotkania zosta艂 podkre艣lony rozw贸j spo艂eczno-gospodarczy w obu krajach od czasu 8. posiedzenia komitetu. Wed艂ug statystyk Generalnego Departamentu Celnego Wietnamu warto艣膰 handlu mi臋dzy obiema stronami w okresie stycze艅-pa藕dziernik tego roku oszacowano na 611,6 mln USD, co oznacza wzrost do poprzedniego roku o 17,5%. Je艣li chodzi o ramow膮 umow臋 o wsp贸艂pracy finansowej o warto艣ci 440 mln EUR, osi膮gn臋li oni konsensus w sprawie priorytetowych sektor贸w gospodarki wodnej, przemys艂u farmaceutycznego i medycznego, IT oraz rozwoju technologii w sektorze rolnym.
Podpisanie nowej umowy pomi臋dzy UE a Wietnamem jeszcze bardziej zacie艣ni艂o dotychczasow膮 wsp贸艂prac臋 obu aktor贸w. Nie da si臋 ukry膰, 偶e EVFTA i EVIPA po艣rednio i bezpo艣rednio przyczyniaj膮 si臋 do coraz wi臋kszej intensyfikacji dzia艂a艅 nie tylko w zakresie handlu i inwestycji, poci膮gaj膮c za sob膮 szeroko poj臋t膮 wsp贸艂prac臋 w wielu sektorach. Implementacja obu um贸w zak艂ada艂a podpisanie przez Wietnam mi臋dzynarodowych porozumie艅 dotycz膮cych ochrony 艣rodowiska i ochrony praw pracowniczych. Dzi臋ki EVFTA Wietnam sta艂 si臋 sygnatariuszem Porozumienia Paryskiego, co poci膮gn臋艂o za sob膮 wsp贸艂prac臋 z rz膮dem Niemiec w zakresie zr贸wnowa偶onego rozwoju i ochrony 艣rodowiska naturalnego Wietnamu. Przez najbli偶sze dwa lata, rz膮d Hanoi b臋dzie wspierany finansowo przez Berlin w implementacji projekt贸w zwi膮zanych z ochron膮 obszar贸w le艣nych, nadbrze偶nych oraz ograniczeniem ilo艣ci odpad贸w plastikowych w wodach Mekongu. Tym samym zacie艣nienie relacji na linii Budapeszt-Hanoi oraz spotkania z przedstawicielami Czech, Bu艂garii, Rumunii i Albanii wskazuje jednocze艣nie na rosn膮ce zainteresowanie Wietnamem przez kraje E艢W.