精东影视

FocusOSA #122: Relacje Niemcy-Chiny

W ostatnim czasie Niemcy intensyfikuj膮 wysi艂ki nad wypracowaniem programu prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, kt贸ra przypada dla tego pa艅stwa w drugiej po艂owie 2020 roku. W 6-miesi臋cznym okresie niemieckiego przewodnictwa rz膮d federalny chce si臋 skupi膰 g艂贸wnie na polityce europejskiej, tzn. zamierza dzia艂a膰 na rzecz zjednoczonej, demokratycznej i silnej Europy, kt贸ra ma za zadanie sprosta膰 globalnym wyzwaniom. Tematy te sta艂y si臋 przewodnimi w膮tkami expos茅, jakie kanclerz Angela Merkel wyg艂osi艂a na forum Bundestagu 17 pa藕dziernika br.

Opublikowano: 09 grudnia 2019
Czerwony napis "archiwum" w bia艂ej ramce na 艣rodku czerwonego t艂a/Red text "archive" in a white frame in the center of the red background

Joanna Ciesielska-Klikowska

Wed艂ug Berlina nadchodz膮ce lata b臋d膮 przede wszystkim wa偶nym etapem promowania reform na poziomie europejskim i zwi臋kszania zaufania obywateli do Unii Europejskiej. W艂adze niemieckie doskonale zdaj膮 sobie spraw臋, 偶e w ostatnich latach struktury europejskie nie mia艂y dobrej prasy, zatem trzeba je niejako 鈥瀢ypromowa膰 na nowo鈥�. Dlatego kluczowym wyzwaniem dla tworzenia dobrego PR b臋dzie wypracowanie mocnego dialogu z og贸艂em europejskiego spo艂ecze艅stwa. Celem rz膮du kanclerz Merkel b臋dzie wi臋c przedstawienie znaczenia Unii Europejskiej dla 偶ycia ludzi, poszerzanie wiedzy na temat skomplikowanych proces贸w decyzyjnych na poziomie europejskim oraz prezentowanie niemieckich inicjatyw politycznych w 艂onie UE. W tym celu rz膮d ma dodatkowo zintensyfikowa膰 wsp贸艂prac臋 z organizacjami pozarz膮dowymi, o艣rodkami analitycznymi i think tankami, kt贸rych znaczenie dla budowy spo艂ecze艅stwa obywatelskiego jest w Niemczech bardzo mocno podkre艣lane.

Pr贸cz spraw europejskich, Niemcy zwraca膰 b臋d膮 uwag臋 tak偶e na wyzwania spoza obszaru UE, kt贸re maj膮 na ni膮 ogromny wp艂yw. Jest jasne, 偶e Europa potrzebuje d艂ugiego oddechu, aby m贸c dalej kszta艂towa膰 艣wiat i nie sta膰 si臋 jedynie przedmiotem polityki prowadzonej przez innych aktor贸w 鈥� g艂贸wnie Stany Zjednoczone i Chiny. Konieczna jest jednak wsp贸艂praca w tym wzgl臋dzie z innymi pa艅stwami cz艂onkowskimi Unii. Tym bardziej, 偶e lista wyzwa艅 wci膮偶 si臋 powi臋ksza 鈥� ju偶 dzi艣 na agendzie stoj膮 zmiany klimatyczne i ochrona 艣rodowiska, polityka przemys艂owa, rozbudowa polityki bezpiecze艅stwa i obrony, nieko艅cz膮ce si臋 problemy zwi膮zane z niepokojami na 艣wiecie (m.in. Syria, Iran) czy migracjami.

Poniewa偶 prezydencje s膮 sprawowane w ramach tzw. troiki, Niemcy sw贸j program przewodnictwa ustalaj膮 razem z Portugali膮 i S艂oweni膮 (lipiec 2020 鈥� grudzie艅 2021 roku). Ju偶 podczas spotkania ministr贸w spraw zagranicznych tych trzech pa艅stw w maju br., Heiko Maas, Augusto Santos Silva oraz Miro Cerar uzgodnili, 偶e najwa偶niejsze punkty p贸艂torarocznej prezydencji odnosi膰 si臋 b臋d膮 do trzech kwestii: wieloletnich ram finansowych UE, Ba艂kan贸w Zachodnich oraz wsp贸艂pracy z Chinami. Aspekty te zosta艂y r贸wnie偶 podkre艣lone we wspominanym wyst膮pieniu kanclerz Merkel na forum niemieckiego parlamentu, gdy prezentowa艂a ona proponowan膮 przez rz膮d agend臋 prezydencji.

Co do pierwszego punktu wskazano, 偶e kurs na przysz艂o艣膰 UE wyznaczaj膮 zar贸wno wybory do Parlamentu Europejskiego (ostatnie odby艂y si臋 w maju br.), ale tak偶e wieloletnie ramy finansowe. Temat ten b臋dzie zatem odgrywa艂 wa偶n膮 rol臋 we wszystkich trzech prezydencjach. Uznaje si臋, 偶e UE przede wszystkim potrzebuje wi臋cej inwestycji w technologie przysz艂o艣ci i w艂o偶enia wi臋cej wysi艂k贸w w dziedzinie cyfryzacji.

Odno艣nie do Ba艂kan贸w Zachodnich stwierdzono, 偶e w interesie ca艂ej Wsp贸lnoty jest zar贸wno pog艂臋bianie integracji, jak i jej rozszerzanie na kolejne kraje, bowiem im wi臋cej europejskich pa艅stw gra w jednej dru偶ynie, tym wi臋ksze jest bezpiecze艅stwo i stabilno艣膰 ca艂ego regionu.

W tym kontek艣cie nale偶y przyzna膰, 偶e Niemcy niezwykle krytycznie postrzegaj膮 decyzj臋 Francji, Holandii i Danii o zablokowaniu rozpocz臋cia rozm贸w akcesyjnych z Albani膮 i Macedoni膮 P贸艂nocn膮 (co mia艂o miejsce ju偶 trzykrotnie 鈥� w czerwcu 2018 i 2019 roku, oraz ostatnio w pa藕dzierniku 2019 roku). Uwa偶aj膮, 偶e taki obr贸t spraw zachwieje pozycj膮 UE w regionie. Berlin podkre艣la ponadto, 偶e tak restrykcyjna polityka, prowadzona z inicjatywy prezydenta Emmanuela Macrona, to stracona szansa dla Ba艂kan贸w Zachodnich, kt贸ra mo偶e mie膰 o wiele bardziej dalekosi臋偶ne skutki, ani偶eli mo偶na przypuszcza膰 (np. pogorszenie proeuropejskiego nastroju ludno艣ci, wycofanie projekt贸w reform konstytucyjnych). Tym bardziej trzeba wi臋c rozszerzy膰 kontakty spo艂eczne z organizacjami pozarz膮dowymi, kt贸re b臋d膮 prowadzi膰 prac臋 鈥瀠 podstaw鈥� i budowa膰 dobry wizerunek Unii na kontynencie.

Niezwykle ciekawie przedstawia si臋 tak偶e kwestia relacji z Chinami, kt贸re uznano za 鈥瀔luczowy w膮tek niemieckiej prezydencji鈥�. Kanclerz Merkel wskaza艂a w swoim wyst膮pieniu na forum Bundestagu, 偶e w przysz艂ym roku zorganizowany zostanie wsp贸lny szczyt Unii Europejskiej i Chin, rozumiej膮c przez to spotkanie wszystkich g艂贸w pa艅stw lub szef贸w rz膮d贸w pa艅stw cz艂onkowskich UE z najwy偶szymi przedstawicielami ChRL 鈥� a nie wy艂膮cznie przyw贸dc贸w wybranych pa艅stw i instytucji unijnych, tak jak mia艂o to miejsce do tej pory. Jak stwierdzi艂a 鈥瀌zi艣 nie mamy 偶adnej jednolitej polityki Unii Europejskiej wzgl臋dem Chin鈥�, a zatem w interesie ca艂ej Unii, w tym tak偶e Niemiec, jest zmiana tego stanu rzeczy i wypracowanie wsp贸lnego stanowiska.

Faktycznie pierwsze w historii spotkanie lider贸w wszystkich pa艅stw cz艂onkowskich Wsp贸lnoty i Chin planowane jest ju偶 na wrzesie艅 2020 roku w Lipsku, cho膰 dok艂adana data i agenda spotkania nie s膮 jeszcze znane. Opr贸cz du偶ego szczytu UE-Chiny na kt贸rym wypracowane maj膮 zosta膰 ramy dwustronnej wsp贸艂pracy, w Pekinie ma zosta膰 jednak zorganizowane tak偶e spotkanie mniejszego formatu, tzn. premiera Li Keqianga oraz szefowej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen, i przewodnicz膮cego Rady Europejskiej, Charles鈥檃 Michel鈥檃.

Berlin liczy, 偶e w czasie prezydencji uda si臋 mu unormowa膰 stosunki pomi臋dzy Pekinem a Bruksel膮. Wielk膮 niewiadom膮 jest kwestia wsp贸艂pracy technologicznej oraz chi艅skich inwestycji w rozw贸j sieci 5G, kt贸remu Niemcy si臋 nie sprzeciwiaj膮, ale jednocze艣nie maj膮 do艣膰 krytyczne zdanie. Z pewno艣ci膮 motorem nap臋dzaj膮cym rozw贸j wsp贸艂pracy europejsko-chi艅skiej, mimo wszystkich zastrze偶e艅, pozostanie de facto antychi艅ska i antyeuropejska polityka prezydenta Donalda Trumpa. 鈥濸o raz pierwszy spotykamy si臋 z ameryka艅skim prezydentem, kt贸ry nie podziela naszej idei projektu europejskiego鈥� powiedzia艂a niemiecka kanclerz, przywo艂uj膮c konieczno艣膰 wypracowania wsp贸lnego stanowiska Unii zar贸wno wobec USA, jak i 鈥� w tym kontek艣cie 鈥� wobec Chin.

Sukces szczytu UE-Chiny z kwietnia br. (m.in. zniesienie przymus transferu technologii, u艂atwienie dost臋pu do chi艅skiego rynku europejskim firmom) wskazuje, 偶e kompromis pomi臋dzy partnerami mo偶e zosta膰 osi膮gni臋ty. Gdyby uda艂o si臋 go uzyska膰 w drugim p贸艂roczu 2020 roku, by艂by to niew膮tpliwy sukces Niemiec i ukoronowanie wieloletnich rz膮d贸w Angeli Merkel, kt贸ra sprawie relacji niemiecko-chi艅skich po艣wi臋ci艂a mn贸stwo czasu w trakcie czterech kadencji na stanowisku szefowej rz膮du.

Opublikowano: Mateusz Chatys

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U艁 wsp贸艂finansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR